Wynalazek niniejszy dotyczy komór spalania w wysokopreznych silnikach spali¬ nowych, w których jest wtryskiwane ciekle paliwo do osobnej komory spalania, po¬ laczonej kanalem z cylindrem roboczym, przy czym podczas suwu sprezania zostaje wtloczony prawie caly ladunek powietrza do tej komory. Koniora spalania posiada w przyblizeniu ksztalt bryly obrotowej, uksztaltowanej symetrycznie wzgledem plaszczyzny prostopadlej do osi tej bryly.Jednak os kanalu nie przecina osi tej bryly obrotowej, dzieki czemu powietrze wplywa do komory spalania mniej lub wiecej stycznie i uzyskuje ruch wirowy do¬ okola osi komory. Kanal, laczacy cylinder roboczy z komora spalania, jest wykonany w goracym narzadzie, który jest odizolo¬ wany termicznie od chlodzonych czesci sil¬ nika.Komora spalania w -silnikach spalino¬ wych tego rodzaju posiada przewaznie ksztalt kulisty, a strumien paliwa wtry¬ skiwany jest zasadniczo w kierunku sred¬ nicy tej kuli poprzecznie do< komory. Ina¬ czej mówiac, os dyszy, wzdluz której wy- tryskuje strumien paliwa, jest skierowana ku punktowi, który jest przesuniety od dy¬ szy o kat okolo 180° dookola osi komory.Stosownie do wynalazku os strumienia pa¬ liwa lezy we wspomnianej plaszczyznie symetrii, w której znajduje sie równiez oskanalu, laczacego te komote spalania z cy¬ lindrem roboczym, jednak jest skierowana do punktu goracej czesci scianki komory, odleglego o kat nie wiekszy niz 165°, jed¬ nak nie mniejszy niz wynosi kat 120° od dyszy wtryskowej liczac wzgledem osi ko¬ mory w kierunku obiegu powietrza, przy czym wylot kanalu doplywowego znajduje sie poza obrebem tego kata. Najkorzyst¬ niejsza wartosc kata pomiedzy tymi dwoma punktami lezy w granicach pomiedzy ka¬ tami 120° i 150°, a w kazdym razie os stru¬ mienia nie przebiega przez komore spala¬ nia, w kierunku srednicy.Miejsce wylotu kanalu moze byc odda¬ lone od dyszy wtryskowej o kat, wynosza¬ cy okolo 180° — 225° liczac w kierunku obiegu powietrza wzgledem osi komory, a os strumienia jest skierowana wtedy do goracego punktu powierzchni komory, znaj¬ dujacej sie w glowicy, w której jest wyko¬ nany kanal przeplywowy. Najlepiej jest, jezeli kanal ten jest przesuniety o kat mniejszy niz 90° liczac w kierunku obiegu powietrza od tego punktu scianki komory, na który jest skierowana os) strumienia pa¬ liwa, Goraca czesc scianki komory, na która jest skierowana os strumienia pali¬ wa, moze stanowic badz oddzielna lbice, odizolowana cieplnie od scianek chlodzo¬ nych, albo tez moze stanowic odizolowana cieplnie oprawke. Ta czesc scianki komory, na która pada strumien paliwa, moze byc równiez wykonana w jakiejkolwiek innej odpowiedniej postaci, przy czym ta czesc komory musi byc umieszczona tak, aby nie byla silnie chlodzona woda chlodzijcego o- biegu silnika.Oczywiscie, os strumienia ma kierunek zgodny z cieciwa kolowego zarysu komory spalania, przy czym najlepiej jest, gdy odleglosc cieciwy od srodka kola, odpo¬ wiadajacej osi strumienia, znajduje sie w granicach pomiedzy cwiercia i polowa dlu¬ gosci promienia kola {granice te odpowia¬ daja wspomnianym wyzej granicom odle¬ glosci katowych). Wlot kanalu, miejsce przeplywu powietrza do dyszy i os komo¬ ry znajduja sie po tej samej stronie cieci¬ wy, inaczej mówiac, strumien paliwa jest doprowadzany stycznie do kola, wspól- srodkowego z zarysem komory spalania i o promieniu mniejszym od promienia tej komory. Kierunek obiegu wtryskiwanego paliwa jest zgodny z kierunkiem obiegu wtlaczanego powietrza.Komora spalania moze byc tak umie¬ szczona wzgledem roboczego cylindra, aby os kanalu przecinala! os tego cylindra, jed¬ nakze komora ta moze byc przesunieta w ten sposób, iz znajduje sie z jednej strony osi cylindra roboczego.Os strumienia paliwa moze nie zlewac sie z osia urzadzenia wtryskowego, zaopa¬ trzonego w dysze, z której wyplywa stru¬ mien w bok lub ukosnie, W takim przypad¬ ku urzadzenie wtryskowe moze byc tak umieszczone, iz os tego urzadzenia przeci¬ na os komory spalania, podczas gdy nie¬ zaleznie od tego os doprowadzanego stru¬ mienia paliwa posiada omówione wyzej po¬ lozenie wzgledem osi komory.Z drugiej strony os doprowadzanego strumienia paliwa moze zlewac sie zupel¬ nie z osia lub znajdowac sie w poblizu osi urzadzenia wtryskowego. W tym przypad¬ ku urzadzenie wtryskowe jest tak umie¬ szczone, aby os jego przebiegala stycznie do kola, którego srednica jest mniejsza od polowy srednicy kola, otrzymanego z prze¬ ciecia komory spalania ze wspomniana plaszczyzna symetrii.Komora spalania moze miec ksztalt kuli lub zblizony do kulistego albo tez ksztalt podwójny wkleslej albo wypuklej soczew¬ ki. Poza tym ksztalt komory spalania moze byc cylindryczny, beczkowaty lub w posta¬ ci wrzeciona, zlozonego z dwóch scietych stozków, których mniejsze podstawy sa polaczone w srodku dlugosci komory r& soba, przy czym wówczas podluzny 'kieru¬ nek komory jest poprzeczny wzgledem osi — 2 —strumienia paliwa; W kazdym razie obwód komory spalania jest powierzchnia obroto¬ wa i symetryczna wzgledem plaszczyzny prostopadlej do osi komory.W opisanym ukladzie strumien paliwa przebiega w ogólnosci z jednej strony srodka Wzglednie osi komory spalania.Strumien jest poprowadzony stycznie do kola, którego srodek zlewa sie z osia ko¬ mory, przy czym doprowadzanie odbywa sie obiegowo wzgledem ladunku powietrza, które wplywa stycznie przez kanal do lbicy.Paliwo; doprowadzane w ten sposób do komory, jest skupione na torze tej czesci powietrza, krazacego w komorze, która po¬ siada duza szybkosc liniowa. Poza tym| pa¬ liwo jest doprowadzane tam, gdzie prze¬ wazna ilosc powietrza usiluje przeplynac przez strumien paliwa! przy kazdym obiegu krazacego powietrza. Srodkowa czesc ko¬ mory spalania, w której znajduje sie os krazacych pradów powietrznych, wymaga doprowadzania najmniejszych ilosci pali¬ wa, poniewaz w tym miejscu szybkosc li¬ niowa strumienia powietrza jest mala i nie¬ mal zanika zupelnie. Gdy paliwo jest wtrysniete i nastepuje spalanie, to pozada¬ ne jest, zeby produkt spalania byl odpro¬ wadzany od strumienia i zastepowany swiezym powietrzem, które wplywa do ko¬ mory spalania i krazy w niej, aby odbywa¬ lo sie skuteczne spalanie dopóty, dopóki nie ustanie wtryskiwanie paliwa. Poloze¬ nie i kierunek strumienia paliwa oraz szyb¬ kosc krazenia powietrza musza byc obli¬ czone tak, aby w praktycznie osiagalnych granicach przy pelnym obciazeniu silnika produkty spalania nie mogly byc wtlacza¬ nie przez obiegajace powietrze do strumie- niar dopóty, dopóki powietrze w komorze spalania nie wezmie w przewaznej czesci udzialu w spalaniu i dopóki nie ustanie wtryskiwanie paliwa.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia - schematyczny przekrój pionowy glowicy cylindra, fig. 2 — ^sclie- ma tyczne przekroje odmian komór spala¬ nia, fig. 5 — schemat przekroju komory, na którym sa zaznaczone1, granice katów osi strumienia paliwa, wreszcie fig. 6 17 przedstawiaja w rzucie z góry w dwóch róznych odmianach polozenie komory spa¬ lania wzgledem cylindra roboczego.Silnik posiada chlodzona woda glowice A na bloku cylindrowym 5, w którym jest umieszczony tlok C.'" Z jednej strony wy¬ drazenia cylindra roboczego glowica po¬ siada komore D, która stanowi komore spalania i ma ksztalt kuli, której górna polowa stanowi chlodzona woda czesc scianki glowicy, dolna.zas polowa stanowi izolowana cieplnie lbice E, przytrzymywa¬ na w glowicy za pomoca gwintowego pierscienia F. W lbicy jest wykonany kap¬ nal G, prowadzacy od wydrazenia w cy¬ lindrze do kulistej komory spalania. Os tego kanalu znajduje sie w plaszczyznie, przechodzacej przez srednice kuli* jednak nie przecina osi komory spalania. Podczas suwu sprezania ladunek powietrza zostaje wtloczony do komory spalania i przeplywa w mniejszym lub wiekszym stopniu stycz¬ nie, tak iz obieg powietrza odbywa sie do¬ okola srednicy osi komory spalania. W górnej czesci komory spalania znajduje sie urzadzenie wtryskowe H do paliwa oraz o- porowy grzejnik J.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 os urzadzenia wtryskowego H przechodzi, jak i w znanych poprzednio urzadzeniach, przez srodek komory spalania. O ile jedlnak w urzadzeniach znamych os strumienia pa-1 liwa zlewala sie z osia urzadzenia wtrysko¬ wego, to w niniejszym przykladzie wyko¬ nania strumien K paliwa jest skierowany pochylo wzgledem osi urzadzenia wtrysko¬ wego H, a; paliwo doplywa z jednej strony osi komory spalania.W odmianie urzadzenia wedlug fig. 2 os strumienia K zlewa sie z osia urzadze- — 3 ¦ —tifa Wtryskowego H, które jest umieszczone w pawicy cylindra tak, iz jego os przebie¬ ga w pewnej odleglosci poza srodkiem ko¬ mory/ W odmianie urzadzenia wedlug fig. 3 polozenie osi jest takie samo, jak w urza- tfzeriiit wedlug fig. 2, natomiast urzadze¬ nie Wtryskowe jest umieszczone w glowicy cylindra tak, ze os tego urzadzenia jest prostopadla do powierzchni dna tloka ro¬ boczego.W urzadzeniu wedlug fig. 4 zarówno os strumienia K, jak i os urzadzenia wtry¬ skowego H sa równolegle do powierzchni dnaf tloka roboczego.W odmianach wykonania wedlug fig. 1 — 3 urzadzenie wtryskowe jest umie¬ szczone tak, iz strumien K jest skierowany do miejsca, znajdujacego sie na goracej lbicy E. W odmianie urzadzenia wedlug fig. 4 natomiast uklad jest taki, ze stru¬ mien K jest skierowany do miejsca, znaj¬ dujacego sie na górnej sciance górnej po¬ lowy komory spalania. W tym przypadku najlepiej jest, gdy scianka jest zaopatrzo¬ na w oprawke lub tarcze L, której wieksza czesL powierzchni nie styka sie z chlodzo¬ na woda scianka komory spalania i dlatego osiaga wysoka temperature.Na fig. 5 przedstawiono schematycznie granice katów, pomiedzy którymi wedlug wynalazku powinna byc zawarta os stru¬ mienia. Kolo zewnetrzne D oznacza prze¬ krój scianki komory spalania w plaszczyz¬ nie" symetrii, zawierajacej os strumienia.Urzadzenie wtryskowe H jest zaznaczone u góry schematu. Gdy powietrze krazy w kierunku strzalki JSt to os strumienia jest nachylona,' tak iz paliwo doplywa do ko¬ mory w tym samym kierunku, co i powie¬ trze. Górna granica pochylenia strumienia Jest zaznaczona wedlug wynalazku strzal¬ ka P. Gdy R jest promieniem kola U (ob¬ wodu komory spalania), to strzalka P jest styczna do kola, którego promien fest rów¬ ny, w przyblizeniu V2 i?* Najlepiej jest, £dy najmniejsze pochylenie zewnetrznej strugi strumienia, jak zaznaczono strzalka N, jest styczne do kola o promieniu rów* nym ^ R- Wartosci katów odpowiednio do podanych liczb sa nastepujace. Koniec strzalki P jest odlegly od dyszy wtrysko¬ wej na kole D o kat równy okolo 120° li1 czac w kierunku obiegu doplywajacego po¬ wietrza, a koniec strzalki N jest odlegly o .kat równy okolo 150°.Na poziomym rzucie przekroju komory spalania i widoku cylindra roboczego we¬ dlug fig. 6 komora spalania D jest zazna¬ czona szeregiem kól z prawej strony, a wydrazenie cylindra jest oznaczone duzym kolem B. Litera G oznacza kanal przeply¬ wu powietrza, a pionowa plaszczyzna, przechodzaca przez jego os, jest zaznaczo¬ na linia przerywano-kropkowana Q. Jak widac, linia 0 przechodzi przez srodek ko¬ la B, to znaczy os kanalu przeplywowego G przecina os wydrazenia cylindra. Uklad ten jest praktycznie korzystny, jednak spelnienie tego warunku nie zawsze jest potrzebne. Plaszczyzna symetrii komory spalania, zawierajaca os kanalu i os stru¬ mienia paliwa, moze byc znacznie odsunie¬ ta w stosunku do plaszczyzny, przecinaja¬ cej osiowo wydrazenie cylindra, lub moze byc nachylona wzgledem tej plaszczyzny.Granica tego nachylenia zostaje osiagnie¬ ta wtedy, gdy plaszczyzna przebiega za¬ sadniczo stycznie do wydrazenia cylindra.Te polozenia graniczne sa zaznaczone linia przerywano - kropkowana ST na fig. 6, jednakze praktycznie byloby niemal nie¬ wykonalne, przynajmniej w silnikach wie- locylindrowych, przesuniecie kanalu w ten sposób. Na fig. 7 przedstawiono uklad, le¬ piej przystosowany do normalnych warun¬ ków pracy urzadzenia, przy czym odleglosc miedzy osia kanalu i osia cylindra wynosi Vs promienia wydrazenia cylindra robocze¬ go. W kazdym razie kanal powinien,, oczy¬ wiscie, prowadzic do wydrazenia cylindra.W przykladach wykonania* praedtta- _ 4 _wioriycH i& rysumku; przyjeto kulisty ksztalt komory spalania, W wielu przypad¬ kach okazalo sie jednakze, iz lepiej jest, gdy komora spalania stanowi bryle obroto¬ wa o zarysie nie kulistym, przy czym urza¬ dzenie wedlug fig. 4 i 5 moze równiez po¬ siadac jeden z podanych wyzej ksztaltów.Na fig. 6 przyjeto kanal, którego prze¬ krój poprzeczny jest zasadniczo prostokat¬ ny i posiada zaokraglone rogi, aJe oczy¬ wiscie mozna stosowac i inne przekroje o odniiennych ksztaltach. Poza tym przyjeto w opisie, ze os cylindra jest pionowa, ale wynalazek nadaje- sie równiez do silników z cylindrami poziomymi. Zwykle plaszczyz¬ na symetrii komory spalania, zawierajaca osie strumienia i kanalu, jest równolegla do osi cylindra, to znaczy w cylindrze sto¬ jacym jest pionowa, jednak wynalazek obejmuje równiez przypadki, kiedy plasz¬ czyzna symetrii tworzy z osia cylindra pe¬ wien kat. PL