Wiadomo, ze mozna otrzymac miesza¬ nine, skladajaca sie z bezwodnika kwasu octowego, kwasu octowego i wody, przez pyrogenacyjne odwodnienie kwasu octo¬ wego.Dotychczas w celu wydzielenia bezwod¬ nika z mieszaniny tej stosowano destyla¬ cje w prózni. Umozliwialo to utrzymywa¬ nie mieszaniny w temperaturze niskiej, przez co zmniejszala sie szybkosc rozkla¬ dania bezwodnika kwasu octowego za po¬ moca wody. W ten sposób oddzielano ja¬ ko przedgon wode zawierajaca wieksza lub mniejsza ilosc kwasu i odzyskiwano wre¬ szcie kwas octowy o duzym stezeniu, bez¬ wodnik zas pozostawal jako niedogon. Spo¬ sób ten nie dawal zbyt dobrych rezultatów, poniewaz woda destylujaca jako przedgon zawiera kwas, destylujacy zas tuz za nia kwas octowy nie byl nigdy calkowicie po¬ zbawiony wody, co znacznie ograniczalo skutecznosc pózniejszego odwadniania py- rogenacyjnego, któremu poddawano kwas odzyskany w ten sposób.Proponowano równiez sposoby frakcjo¬ nowanego skraplania w obecnosci weglo¬ wodorów lub pochodnych chlorowych, lecz sposoby te nie udoskonalily metody desty¬ lacji w prózni, która jest najbardziej po¬ zadana pod wzgledem technicznym.Spdsób fcrddhig wynalazku niniejszego polega na dodawaniu do mieszaniny prze¬ znaczonej do rozdzielania znacznej ilosci rozpuszczalnika nie reagujacego z obecny¬ mi w mieszaninie odczynnikami i nie two¬ rzacego mieszaniny azeotropowej ani z kwasem octowym, ani z bezwodnikiem* Rozpuszczalnik ten obniza przede wszyst¬ kim punkt wrzenia mieszaniny bez stoso¬ wania prózni, nastepnie porywa ze soba wode, dzieki tworzeniu z nia mieszaniny azeotropowej, nie pdryWaja^c ani kWasu oc¬ towego, ani bezwodnika. Dopiero po cal¬ kowitym usunieciu wody za pomoca desty¬ lacji usuwa sie rozpuszczalnik; pozostalosc tworzy bezwodny kwas octowy i bezwod¬ nik, które to substancje mozna latwo od¬ dzielic od siebie; w przemysle mieszanine te mozna stosowac do pewnych celów od¬ dzielajac w razie potrzeby czesciowo kwas.Chcac otrzymac czysty bezwodnik mie¬ szanine frakcjonuje sie. W ten Sposób od¬ dziela sie równiez kwas w stanie calkowi¬ cie bezwodnym, wskutek czego pyrogena- cje pózniejsza tego kwasu odzyskanego mozna przeprowadzic z maksymalna wy¬ dajnoscia.Jako rozpuszczalniki mozna stosowac e- stry octowe, np. octan etylowy, propylowy lub izopropylowy, które nie reaguja z kwa¬ sem octowym i bezwodnikiem i nie tworza z nim mieszanin azeotropowych.Oddzielanie bezwodnika kwasu octowe¬ go wedlug wynalazku niniejszego mozna przeprowadzac badz okresowo, badz w sposób ciagly. Korzystnie jest jednak od¬ dzielac go sposobem ciaglym, co umozliwia zmniejszenie do minimum rozkladu bez¬ wodnika podczas tej czynnosci.Fig. 1 i 2 przedstawiaja schematycznie aparature umozliwiajaca wykonywanie wy¬ nalazku.Kolumna destylacyjna 2 zaladowana stale pewna iloscia octanu etylowego sta¬ nowiacego rozpuszczalnik jest zaopatrzona u dolu w grzejnik 3 i jest zasilana przewo¬ dem 1 mieszanina skladajaca sie z bezwod¬ nika kwasu octowego, kwasu octowego i wody. Z chwila wprowadzenia tej miesza¬ niny do kolumny temperatura w górnej czesci kolumny zmniejsza sie z 77° do 70,45°, to jest do punktu wrzenia miesza¬ niny dwuskladnikowej: woda — octan ety¬ lowy. Mieszanina wody i octanu etylowego destyluje i skrapla sie w skraplaczu 4; czesc skroplin splywa przewodem 5 z po¬ wrotem do kolumny, czesc zas zostaje skierowana przewodem 6 do naczynia de- kantacyjnego 7, w którym tworza sie dwie warstwy. Warstwe górna zasobna w octan etylowy doprowadza sie z powrotem prze¬ wodem 8 do kolumny, druga zas warstwe usuwa sie przewodem 9.Mieszanina zasilajaca kolumne odwad¬ nia sie szybko splywajac z pólki na pólke, a wiec i rozklad bezwodnika kwasu octo¬ wego woda wystepuje tylko w stopniu nie¬ znacznym, zwlaszcza ze temperatura wrze¬ nia panujaca na róznych pólkach jest nie¬ wysoka, wskutek znacznego nadmiaru oc¬ tanu etylowego w stosunku do kwasu i bezwodnika.Zmieniajac intensywnosc ogrzewania u dolu kolumny 2 mozna zmieniac dowolnie ilosc octanu w stosunku do cieczy zasila¬ jacej.Ostatecznie, u spodu kolumny 2 otrzy¬ muje sie mieszanine calkowicie odwodnio¬ na skladajaca sie z octanu etylowego, kwa¬ su octowego i bezwodnika kwasu octowe¬ go. Mieszanine te odprowadza sie przewo¬ dem do kolumny 11 ogrzewanej u dolu za- pomoca grzejnika 12. W górnej czesci ko¬ lumny 11 oddziela sie octan etylowy, który kieruje sie przewodem 13 do skraplacza 14; czesc tej cieczy splywa z powrotem prze¬ wodem 15 do kolumny 11, druga zas czesc plynie przewodem 16 do kolumny 2, co pozwala na utrzymywanie ladunku tej ko¬ lumny na stalym poziomie. Mieszanine kwasu i bezwodnika doprowadza sie prze¬ wodem 17 do kolumny 18 ogrzewanej ii dó-lu za pomoca grzejnika 21, w której bez¬ wodny kwas octowy oddziela sie jako przedgon (przewodem 19), bezwodnik kwa¬ su octowego zas jako niedogon (przewo¬ dem 20).Jak wskazuje fig. 2, kolumny 2 i 11 mozna polaczyc w jedna kolumne 2*.W tym przypadku wystarczy umiescic w aparacie jeden raz ciecz pomocnicza — octan etylowy — w takiej ilosci, aby wszy¬ stkie czesci kolumny, w której zachodzi odwadnianie, byly zaopatrzone w dosta¬ teczna ilosc tego rozpuszczalnika, i utrzy¬ mywac na dole kolumny 2 temperature co najmniej 118°C (temperature wrzenia kwa¬ su octowego), co wskazuje, ze mieszanina znajdujaca sie na dole nie zawiera juz oc¬ tanu etylowego.Proces wedlug wynalazku niniejszego mozna prowadzic równiez pod cisnieniem róznym od cisnienia atmosferycznego. PL PL