Znane dotychczas piasty do pojazdów wszelkiego rodzaju, a zwlaszcza do wóz¬ ków dzieciecych, sa osadzone na stalych o- siach, a urzadzenia, sluzace do zabezpiecze¬ nia tych piast od spadania osi, zawieraja czesci, wpuszczone w os lub tez przecho¬ dzace przez otwory w tej osi. Poniewaz wy¬ zlobienia, w które wchodza czesci, ustala¬ jace piaste w kierunku osiowym, oslabiaja te os i to w miejscu najwiekszego momen¬ tu, gdyz bezposrednio wpoblizu piasty po jej stronie wewnetrznej, dlatego polacze¬ nia tego rodzaju powoduja lamanie sie osi i wskutek tego czeste wypadki.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest piasta, do kól pojazdów, zwlaszcza wózków dzieciecych, tak wykonana ze nie powoduje oslabienia osi w miejscu najbar¬ dziej na zlamanie narazonem, a która przy- tem daje sie bardzo latwo nasuwac na os i na niej ustalic. Wynalazek polega na tern, ze zewnetrzna tarcza piasty polaczona jest z okraglym uchwytem, obejmujacym i unie¬ ruchomiajacym w kierunku osiowym kol¬ nierz tulejki, osadzonej stale na koncu osi pojazdu w taki sposób, ze nie moze sie ona na osi krecic ani tez wzgledem niej przesu¬ wac, przyczem jednak polaczenie to oslabia os tylko po zewnetrznej stronie piasty, a wiec w miejscu; nie podlegajacem momen¬ tom gnacym.W celu unieruchomienia wspomnianejtulejki na osi, os ta moze posiadac otwór poprzeczny, w którym miesci sie np. trzpien, przechodzacy przez odpowiedni o- twór w tulejce, i zaopatrzony w wygieta kolisto sprezynke. Przez wsuniecie wspo¬ mnianego trzpienia w otwór osi unierucho¬ mia sie tulejke w kierunku podluznym osi, jak i obrotowym, przyczem wspomniany o- twór nie oslabia osi w sposób niebezpiecz¬ ny dla konstrukcji. Wymienione tu pola¬ czenie tulejki z osia jest tylko jednym z przykladów takich polaczen, których wy¬ nalazek przewiduje wieksza ilosc. Stanowia one tylko nieistotne odmiany wynalazku, polegajacego na tern, ze zewnetrzna tulej¬ ka, o która zaczepia uchwyt, polaczony z piasta kola, jest unieruchomiona na osi w sposób nie oslabiajacy jej. W dalszym opi¬ sie uwidoczniono kilka takich odmian.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu przedmiot wynalazku w róznych wykonaniach.Fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny piasty, osadzonej na koncu osi. Fig. 2 jest widokiem bocznym piasty podlug fig. 1; fig. 3 przedstawia odmiane umocowania tu¬ lejki na osi, fig. 4 — inna odmiane tego u- mocowania w przekroju podluznym. Fig. 5 przedstawia przekrój podluzny tulejki i widok osi, czesciowo przekrojonej, wedlug dalszej odmiany polaczenia tulejki z osia.Na fig. 6 przedstawiono przekrój podluz¬ ny, a czesciowo widok jeszcze jednej od¬ miany polaczenia tulejki z osia, a wreszcie na fig. 7 przekrój poprzeczny wedlug A — -A na fig. 6.Na fig. 8 i 9 uwidoczniono widok czo¬ lowy wzglednie przekrój poziomy z cze¬ sciowym widokiem zgóry innego wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, a na fig- 10 — przekrój pionowy, na fig. 11 zas przekrój poprzeczny wzdluz linji B — B na fig. 10 dalszej odmiany polaczenia tulejki z osia wedlug wynalazku.Piasta 2, zaopatrzona w boczne tarcze 3, obraca sie swobodnie na osi 1, umieszczo- nej stale pod pojazdem, np. wózkiem dzie¬ ciecym. Tarcze 3 sa polaczone z nieprzed- stawionemi na rysunku szprychami kola.Zewnetrzna tarcza 3 polaczona jest za- pomoca srub 9 z pierscieniem 8, którego cylindryczna scianka jest wygieta do wne¬ trza i obejmuje tulejke 4, umocowana w je¬ den ze sposobów, ponizej opisanych, na osi 1. Tulejka 4 posiada kolnierz 4', mie¬ szczacy sie w cylindrycznej czesci pier¬ scienia 8. Miedzy kolnierzem 4* a zwezo¬ nym koncem uchwytu 8 znajduje sie pier¬ scien 10' z metalu lub fibry, jak równiez miedzy piasta 2 a kolnierzem 4' tulejki 4 jest umieszczony krazek 10, wykonany tak¬ ze z metalu lub z fibry.W wykonaniu, przedstawionem na fig. 1 i 2, umocowanie tulejki 4 na osi / uskutecz¬ niono zapomoca trzpienia 5 wchodzacego w otwór poprzeczny 6, wykonany w tulejce 4 i osi 1. Pod glówka trzpienia 5 po zewnetrz¬ nej stronie tulejki 4 znajduje sie sprezy¬ sta podkladka 7 o postaci kolistej, obejmu¬ jaca znaczna czesc obwodu tulejki 4. W ce¬ lu polaczenia tulejki 4 z osia 1 odgina sie wygiete nazewnatrz konce sprezynki 7 i na¬ suwa ja razem z trzpieniem 5 na tulejke 4, przyczem trzpien 5 wchodzi równoczesnie w otwór 6 osi 1. Sprezynka przeciwdziala wypadnieciu trzpienia 5, który laczy stale tulejke z osia, nie oslabiajac tej ostatniej w miejscu niebezpiecznemu W polaczeniu, przedstawionem na fig, 3, trzpien 21 przechodzi równiez, jak w po¬ laczeniu wedlug fig. 1, przez otwór w tu¬ lejce 4 oraz przez poprzeczny otwór 6 w osi 1. Aby zapobiec zgubieniu trzpienia 21, jest on polaczony z uszkiem 30, znajduja- cem sie na koncu tulejki 4, np. zapomoca lancuszka 22. Zdjecie tego trzpienia pozwa¬ la tez na naoliwienie osi bez zdejmowania kola (fig. 1 i 3), Nieco inne jest wykonanie polaczenia, uwidocznione na fig. 4. Os 1 jest zaopa¬ trzona w poprzeczny otwór 19 o mniejszej srednicy na jednym koncu. W otworze tym - 2 -jest osadzony trzpien 18 z lebkiem o sred¬ nicy, odpowiadajacej srednicy wiekszego o- tworu 19, przyczem trzpien wchodzi w od¬ powiedni otwór osi 1 oraz w otwór 20 w tulejce 4. W otworze 19 znajduje sie spre¬ zynka 16, naciskajaca jednym koncem na trzpien 18, a opierajaca sie drugim koncem o wkretke 31, wkrecona w otwór 19. Przy takiem urzadzeniu tulejke zaklada sie w ten sposób, ze po wcisnieciu (np. kciukiem) wystajacego konca trzpienia 18 do wnetrza nasuwa sie tulejke 4 na os / tak dlugo, az koniec trzpienia 18 wejdzie do otworu 20.W celu rozluznienia wspomnianego pola¬ czenia, nalezy nacisnac na trzpien 18 np. drucikiem, wsunietym do otworu 20, po- czem mozna tulejke 4 zsunac z osi /.Nieco inaczej przedstawia sie polacze¬ nie, przedstawione na fig. 5. Os 1 jest za¬ opatrzona w poprzeczny otwór 13', w który wchodzi trzpien 13, przechodzacy równiez przez otwór w tulejce 4. W celu uniemozli¬ wienia wypadniecia trzpienia 13, unieru¬ chomiajacego tulejke 4, na tulejke 4 jest nasunieta tulejka 14, zabezpieczona przed zsunieciem sie z tulejki 4 podczas toczenia sie wózka nagwintowanym pierscieniem 15, wkreconym na zewnetrzny koniec tulejki 4.Polaczenie tulejki 4 z osia 1, przedsta¬ wione na fig. 6 i 7, umozliwia bardzo latwe nakladanie i zdejmowanie tulejki z osi Ko¬ niec osi 1 w tej odmianie wykonania jest zaopatrzony w poprzeczny rowek 12 o przekroju prostokatnym, Z tym rowkiem poprzecznym laczy sie bezposrednio zlobek podluzny 32, a ze zlobkiem 32 laczy sie poprzeczny pierscieniowy rowek 24, obej¬ mujacy np. % obwodu osi. Tulejka 4 jest zaopatrzona na swej wewnetrznej konco¬ wej: sciance w wystep poprzeczny 11 o przekroju, odpowiadajacym przekrojowi rowka poprzecznego 12 w osi. Oprócz tego tulejka 4 zaopatrzona jst w szczeline 29, polozona poprzecznie, oraz w wewnetrzne wytoczenie 28, przewidziane na calym ob¬ wodzie w miejscu, w ktcwrem znajduje sie szczelinka 29. W szczelinke 29 wsuwa sie zewnetrzny cienszy koniec 26 trzpienia 25 0 takich rozmiarach, ze suwa sie on swo¬ bodnie w wyzlobieniach 32 i 24. Z trzpie¬ niem 25, 26 polaczona jest wewnetrzna sprezynka (lub pierscien) 27, obracajaca sie w kolistem wyzlobieniu wewnetfznem 28.Koniec trzpienia 26 moze byc zaopatrzony w zewnetrzny guziczek.Chcac nalozyc tulejke 4 na os 1, nalezy trzpien 25, 26 tak przekrecic w szczelince 29, aby zajal on polozenie równolegle &o poprzecznego wystepu 11 tulejki. Wówez&s mozna tulejke 4 wsunac na os, gdyz Wte¬ dy czesc 25 trzpienia bedzie przesuwala sie w wyzlobieniu 32. Po wsunieciu tulejki 4 na os i w polozenie, w którem wystep U tulejki wchodzi w zlobek 12, przekreca sie trzpien 25, 26 w szczelince 24 osi oraz W szczelince 29 tulejki, przyczem sprezynka 27, suwajaca sie w wyzlobieniu 28, przy¬ krywa zdolu szczelinke 29. Poniewaz trzpien 25 znajduje sie po przekreceniu w wyzlobieniu 24, me mozna juz tulejki 4 cofnac. Chcac tulejke zdjac z osi 1 wystar¬ czy przekrecic trzpien 25, 26 w polozenie koncowe w szczelince 29, poczem zdjecie nie przedstawia juz najmniejszych trudno¬ sci, gdyz wówczas trzpien 25 moze przesu¬ wac sie w wyzlobieniu 32.Wykonanie polaczenia tulejki 4 z osia 1 wedlug fig. 8 i 9 polega na tern, ze os 1 posiada przedluzenie 34 o równolegle scie¬ tych bokach. Przedluzenie to jest zaopa¬ trzone w czop 36, na którym osadzona je&t obrotowo nakladka 35, której ksztalt od¬ powiada przekrojowi poprzecznemu prze¬ dluzenia 34. Tulejka 4, zaopatrzona w kol¬ nierz 4', posiada wglebienie w kierunku osi, którego przekrój odpowiada równiez prze¬ krojowi przedluzenia 34 osi /.Chcac zalozyc tulejke 4, 4' na os 1, u- stawia sie nakladke 35 w taki sposób wzgledem przedluzenia 34, ze boki równo¬ legle znajduja sie w tych samych plaszczy¬ znach; poczem mozna wsunac tukjke 4, 4' — 3 —na czesci 35, 34, az tylna jej plaszczyzna czolowa oprze sie o wystep osi w miejscu, gdzie zaczyna sie przedluzenie 34. Nastep¬ nie przekreca sie nakladke 35 na czopie 36 w polozenie, pokazane na fig. 8, wskutek czego tulejka 4 zostaje unieruchomiona równiez w kierunku osiowym.Przedstawione wreszcie na fig. 10 i 11 polaczenie tulejki 4, 4* z osia 1 polega na tern, ze os 1 zaopatrzona jest w wykrój 37 z bokami równoleglemi, skierowanemi wzdluz osi 1, — a takze w zlobek 42 wy¬ konany na jej obwodzie w plaszczyznie prostopadlej do osi 1. Tulejka 4, posiada¬ jaca kolnierz 4* i wlutowany pret poprzecz¬ ny 38, jest równiez zaopatrzona w szczeli¬ ny 41, 4V, obejmujace kazda yA obwodu, a polozone w tej samej plaszczyznie po¬ przecznej, w której znajduje sie rowek 42.Na czesci koncowej, nieco cienszej, tulejki 4 osadzony jest obrotowo kapturek 39, za¬ opatrzony w trzpienie 40, 40', siegajace po¬ przez szczeliny 41, 41' do rowka 42.Chcac zalozyc tulejke 4, 4' na os 1, prze¬ kreca sie kapturek 39 w polozenie (fig. 11), w którem trzpienie 40, 40* znajduja sie na osi równoleglej do osi preta 38. Wówczas mozna tulejke 4 wsunac na os 1, przyczem pret 38 przechodzi przez wykrój 37. Po zalozeniu w ten sposób tulejki 4 przekreca sie kapturek 39, przyczem trzpienie 40, 40* przesuwaja sie w szczelinach 41, 4V oraz w rowku 42. W ten sposób cofniecie tulej¬ ki 4 z osi 1 jest niemozliwe. Zdjecie tulejki odbywa sie w ten sposób, ze przekreca sie kapturek 39 w polozenie, pokazane na fig. 11, poczem mozna tulejke 4 z latwoscia zsunac z osi 1. PL