Wynalazek dotyczy elektrotermicznego ogranicznika pradu, którego drut grzejny przy przekroczeniu granicy obciazenia u- ruchomia glówny wylacznik. Znany jest sposób zapobiegania dzialaniu ograniczni¬ ka w przypadku krótkotrwalego przecia¬ zenia, co sie odbywa w ten sposób, ze glówny wylacznik pozostaje zwarty zapo- moca sprezyny dwumetalowej, dopóki sprezyna ta wskutek termicznego dziala¬ nia drutu grzejnego nie usunie zwarcia.Jednakze w tym przypadku przez cewke pradowa, kontrolujaca obciazenie, przeply¬ wa pelny prad obciazajacy równiez i w tym okresie czasu, w którym sprezyna dwumetalowa jest nagrzewana. Wskutek tego kontakty kotwiczki beda „palily sie".Wedlug wynalazku niedogodnosci tej zapobiega sie dzieki zastosowaniu kontak¬ tu, który wspólpracuje z glównym wylacz¬ nikiem i który w czasie otwierania glówne¬ go wylacznika styka sie z kontaktem prze- ciwleglym i wskutek tego zwiera ogranicz¬ nik pradu poprzez zwykle zamkniety ob¬ wód przerywacza dwumetalowego, zasila¬ nego podczas przeciazenia jednoczesnie pradem grzejnym, dopóki kontakty prze¬ rywacza nie zostana otwarte, usuwajac w ten sposób zwarcia i wyzwalajac ogranicz¬ nik pradu. W przypadku, gdy drut grzej¬ ny jest zasilany pradem z transformator- ka, wlaczanego przy przeciazeniu, mozna uzwojenie ogrzewajace przerywacza dwu¬ metalowego laczyc z pierwotnem lub wtórnem uzwojeniem transformatorka.Mozna równiez laczyc uzwojenie ogrzewa-jace przerywacza dwumetalowego ze spe- cjalnem uzwojeniem wtórnem transforma- torka. Wznjiankowaify kontakt moze byc w ten sposól$ ijrzadzoay, ze bedzie zwieral ¦- przez krótka chwile ograiiicznik pradu po otwarciu glównego wylacznika, azeby o- strzec odbiorce o przeciazeniu.Na rysunku fig. 1 uwidocznia schema¬ tycznie ogranicznik pradu z przerywaczem dwumetalowym nowego typu. Fig. 2 i 3 przedstawiaja odmiany ogrzewania dwu- metalowego przerywacza.Na fig. 1 prad z sieci (przedstawionej zapomoca! pradnicy z biegunami A, B) ply¬ nie od bieguna A do sprezyny 1 glówne¬ go wylacznika poprzez dwa glówne kon¬ takty 2, 3 do drugiej sprezyny 4 glówne¬ go wylacznika, nastepnie od miejsca jej zamocowania 5 do cewki pradowej 6 i przez obciazenie 7 do bieguna B. W razie przekroczenia granicy obciazenia rdzen magnesu 8 cewki pradowej 6 przyciaga swoja kotwiczke 9, zamykajaca obwód pra¬ du poprzez cewke napieciowa 10 transfor- matorka, a mianowicie obwód, przebiega¬ jacy od A poprzez sprezyne nosna 11 ko¬ twiczki 9, kotwiczke 9, rdzen 8, cewke na¬ pieciowa 10 i przewód 12 do B. Cewka napieciowa 10 tworzy uzwojenie pier¬ wotne transformatorka, który powoduje ogrzewanie drutu grzejnego i którego u- zwojenie wtórne 13 jest polaczone szere¬ gowo z drutem grzejnym 16, zamocowa¬ nym w punktach 14, 15 i otrzymujacym w ten sposób prad grzejny. Drut grzejny w stanie chlodnym podtrzymuje zapomoca palaka 17 w napieciu u góry dolna spre¬ zyne 1 glównego wylacznika, wskutek cze¬ go napina równiez, choc w mniejszym stopniu, i podtrzymuje wgórze zapomoca kontaktów 2, 3 sprezyne 4. Gdy nastepnie drut grzejny 16 zostaje! rozgrzany) i wydlu¬ za sie, palak 17 i obie sprezyny 1, 4 zosta¬ ja troche opuszczone, przyczem z poczat¬ ku znika napiecie sprezyny 4, a potem kontakty 2, 3 zostaja rozlaczone przy jed- noczeshem dalszem opuszczeniu sprezyny /. Obwód glówny zostaje wówczas prze¬ rwany, obciazenie wylaczone, a przez! cew¬ ke 6 prad nie przeplywa. Kotwiczka 9 po¬ zostanie jednak wdole w styku z rdze¬ niem 8, poniewaz sprezyna 18 przytrzy¬ muje kotwiczke w polozeniu dolnem. Do¬ piero gdy sprezyna 1 opusci sie nizej o ty¬ le, ze zapomoca zeba 19, w który jest za¬ opatrzona sprezyna nosna 11 kotwiczki, czop obrotowy 20 tej kotwiczki zostanie popchniety wdól ponizej linji srodkowej sprezyny 18, wówczas sprezyna 18 prze¬ stawia do góry kotwiczke 9, która zajmu¬ je wówczas polozenie, wskazane na rysun¬ ku, przerywajac obwód napieciowy, przez co prad, plynacy do cewki 10, zostaje przerwany, a drut grzejny ponownie ochlo¬ dzony.Opisana powyzej konstrukcja ogranicz¬ nika pradu jest znana, ma jednak te wa¬ de, ze czas, uplywajacy od przekroczenia dopuszczalnego obciazenia do otwarcia kontaktów 2, 3, jest zalezny od wielkosci przeciazenia, przyczem okresy swiatla sa tern krótsze, im wieksze jest przeciazenie.Jezeli wiec odbiorca zbytnio przeciazy swoja instalacje, to trudno mu bedzie w czasie krótkich okresów swiatla dojsc do tego miejsca, w którem nadmierne obcia¬ zenie powinno byc wylaczone. Dla dostaw¬ cy pradu jest oczywiscie pozadane, aby okresy swiatla byly krótkie, uniemozliwia¬ jac w ten sposób pobieranie znacznych ilo¬ sci pradu przy silnem przeciazeniu z po¬ wodu ciaglego dzialania ogranicznika, lecz z wyzej wymienionego powodu ogranicznik powinien byc nastawiony w ten sposób, aby okresy swiatla nie byly jednak za krótkie, nawet przy duzych przeciazeniach.Poza tern stosowano rózne srodki, dzieki którym ogranicznik pradu przy krótko- trwalem przeciazeniu, np. wskutek urucho¬ mienia silnika, zaczynal dzialac dopiero z pewnem opóznieniem.Jak uwidoczniono na fig. 1, zagadnie- - 2 -nic rozwiazano w ten sposób, ze jedna ze sprezyn 1 glównego wylacznika, przez któ¬ ra przeplywa prad, podczas swego ruchu ku dolowi, przerywajacego obwód prado¬ wy, napotyka kontakt 21 i w ten sposób zwiera caly ogranicznik pradu przez pola¬ czenie 22 miedzy sprezyna 1 a obciaze¬ niem 7, mianowicie przy ominieciu zarów¬ no wylacznika glównego 2, 3, jak i cewki pradowej 6, wskutek czego wylaczenie te¬ go wylacznika nie powoduje natychmiast przerwy w doplywie pradu do obciaze¬ nia 7.Polaczenie 22 zawiera przerywacz dwu- metalowy, który moze sie skladac z czesci 23, w postaci sprezyny, ogrzewanej przez prad, oraz z czesci 24, kompensujacej tem¬ perature otoczenia, a wreszcie z kontak¬ tów 25, 26, umieszczonych miedzy niemi.Sprezyna dwumetalowa 23 w czasie dluz¬ szego przeciazenia bedzie ogrzana pradem, doplywajacym np. ze specjalnego uzwoje¬ nia wtórnego transformatora, który powo¬ duje ogrzewanie drutu grzejnego. Prad z wymienionego specjalnego uzwojenia wtór¬ nego moze byc przepuszczony przez, uzwo¬ jenie grzejne 28, owiniete dokola sprezy¬ ny dwumetalowej 23 (fig. 1). Dzialanie o- granicznika pradu jest wówczas nastepu¬ jace.Jezeli wlaczy sie nadmierne obciazenie 7, to, jak wspomniano, glówny wylacznik 2, 3 zostaje otwarty, lecz na krótko przed¬ tem kontakt 21) zostaje zamkniety. Prad, plynacy przez obciazenie 7, narazie nie zo¬ staje przerwany. Poniewaz jednak wylacz¬ nik glówny 2, 3 jest otwarty, to w cewce 6 zostaje natychmiast przerwany prad, a kiedy wkrótce potem kotwiczka 9 podsko¬ czy do góry, prad w drucie grzejnym 16 zostaje przerwany, drut grzejny 16 sty¬ gnac skraca sie i zamyka znów wylacznik 2, 3. Przez cewke 6 plynie znów prad i dzialanie powtarza sie. W okresach, w któ¬ rych poprzez drut grzejny plynie prad, przeplywa on równiez poprzez uzwojenie 28. Wskutek tego sprezyna dwumetalowa 23 nagrzewa sie stopniowo o tyle, ze kon¬ takty 25, 26 zostaja otwarte. Od tej chwili zwarcie jest usuniete i rozpoczyna sie nor* malnie dzialanie ogranicznika pradu z zu¬ pelnie krótkiemi okresami swiatla, w któ¬ rych plynie prad, a w czasie których przez uzwojenie 28 plynie prad dostateczny, aby kontakty 25, 26 pozostawaly otwar¬ te.Przez nadanie kotwiczce 9 odpowied¬ nich wymiarów mozna uzyskac, ze bedzie ona podnosila sie i opuszczala okreslona liczbe razy od chwili, gdy obciazenie staje sie iiadmiarne, az do chwili, gdy sprezyna dwumetalowa rozwiera styki, np. piec razy.Mozna to wykorzystac w celu zasygnalizo¬ wania przeciazenia odbiorcy pradu, najod¬ powiedniej w ten sposób, ze kontakt 21 zostaje zamkniety nie przed, ale ulamek sekundy po otwarciu wylacznika 2, 3 i od¬ wrotnie. Przyt zamykaniu wylacznika (pod¬ noszeniu sprezyny 1) zostaje, przeciwnie, prad przerwany na kontakcie 21 przez u- lamek sekundy, zanim zostanie zamkniety wylacznik 2, 3. Jezeli obciazenie 7 sklada sie z lamp, odbiorca pradu zauwazy krótka zmiane w natezeniu swiatla za kazdym ra¬ zem, gdy wylacznik 2, 3 zostanie otwarty, jak równiez, gdy zostanie zamkniety, a wiec podwójna liczbe razy w stosunku do liczby razy podnoszenia kotwiczki 9, w omawianym przypadku 10 razy. Ten czas nadawania sygnalów ostrzegawczych od¬ biorca pradu powinien wykorzystac w ce¬ lu wylaczenia nadmiernego obciazenia, gdyz pózniej otrzymuje juz tylko swiatlo o bardzo krótkich okresach trwania. Ponie¬ waz odbiorca pradu przyzwyczaja sie do opisanego dzialania ogranicznika pradu bardzo szybko, mozna nastawic ogranicz¬ nik na zupelnie krótkie okresy trwania swiatla, nawet przy malych przeciaze¬ niach, ograniczajac w ten sposób mozli¬ wosc pobierania pradu nadmiernego.Jezeli obciazenie 7 nie sklada sie z — 3 —lamp, mozna wlaczyc specjalna lampe a- larmowa np. o poborze mocy 5 watów.Na fig. 2 uwidoczniono uzwojenie grzej¬ ne 28, owiniete wokolo sprezyny dwume- talowej 23 i polaczone szeregowo z cew¬ ka napieciowa 10. Na fig. 3 uzwojenie 28 jest wlaczone równolegle do calego uzwo¬ jenia pierwotnego 10 albo do wiekszej lub mniejszej jego czesci. Jest, poza tern jasne, ze sposób, w jaki sprezyna dwumetalowa przerywacza jest ogrzewana, moze byc rózny. PL