Wynalazek niniejszy dotyczy kolnierzy¬ ków oraz ich oszewek.Koszule, kolnierzyki, oszewki kolnierzy¬ ków i oszewki koszul w postaci dotychczas uzywanej byly wykonywane z nierozcia- gliwej i niepodatnej tkaniny, oprócz tego zas posiadaly one jeszcze te wade, ze z bie¬ giem czasu kurczyly sie. Nadto w czasie upalów nierozciagliwa tkanina byla niewy¬ godna, zwlaszcza z powodu usztywnienia oszewki koszuli i kolnierzyka krochmalem.Celem niniejszego wynalazku jest usu¬ niecie tych niedogodnosci przez wyrób kol¬ nierzyków, oszewek kolnierzyków i osze¬ wek koszuli wzglednie tylnej czesci kolnie¬ rzyka w taki sposób, ze moga one podda¬ wac sie wszelkim ruchom szyi lub ustepo¬ wac wszelkim naprezeniom lub napieciom wystepujacym przy ich noszeniu, przyczem oszewka kolnierzyka lub podobna czesc ko¬ szuli nie ulega faldowaniu (zgnieceniu lub zmarszczeniu).Wynalazek dotyczy zasadniczo rozcia¬ gliwego kolnierzyka, oszewki kolnierzyka i (lub) oszewki koszuli, których rozciagli¬ wosc wzdluz linji dziurki lub dziurek do spinek lub obok tej linji zostaje zapewnio¬ na przez wetkanie lub wplecenie w tkanine pewnej liczby nitek elastycznych.Wynalazek moze byc wykonywany róz- nemi sposobami, przyczem na rysunku przedstawiono rózne wzory przedmiotówwykonanych sposobem wedlug wynalazku, a mianowicie fig. 1 przedstawia widok per¬ spektywiczny kolnierzyka podwójnego lub przekladanego; fig. 2 —^tikiz ^idok oszew- ki koszuli; fig. 3 — pionowy przekrój po¬ przeczny wzdluz linji 3 — 3 na fig. 1; fig. 4 — takiz przekrój wzdluz linji 4 — 4 na fig. 2; fig. 5 — widok w powiekszeniu tka¬ niny, uzytej wedlug wynalazku; fig. 6 — widok perspektywiczny kolnierzyka, trwa¬ le przymocowanego do koszuli; fig. 7 — pionowy przekrój poprzeczny wzdluz linji 7 — 7 na fig. 6, a fig. 8 — widok w po¬ wiekszeniu odmiennej niz wedlug fig. 5 tkaniny zastosowanej wedlug wynalazku.Kolnierzyk przekladany lub podwójny (fig. 1 i 2), wykonany sposobem wedlug wynalazku, sklada sie z dwóch pasków tka¬ niny, z których jeden pasek stanowi ze¬ wnetrzna przekladana tasme a kolnierzy¬ ka, a drugi pasek jest utworzony z we¬ wnetrznej tasmy b, przylegajacej do szyi.Zewnetrzna tasma a jest wykonana ze zwyklego tkanego lub dzianego materjalu jednakowego z materjalem calej koszuli lub odmiennego, przyczem, jak widac na fig. 3, jest ona wykonana jak zwykle z dwóch warstw. Konce sa przyciete tak, ze tworza skierowane wdól szpice, z których jeden jest na fig. 2 odwrócony ku górze w celu pokazania konca tasmy wewnetrznej b.Tasma wewnetrzna 6 zawiera jedna lub kilka warstw materjalu tkanego lub dzia¬ nego, przyczem dwie takie warstwy przed¬ stawiono na fig. 4. Azeby ta, tasma wewnetrzna 6 byla rozciagliwa, nie¬ które lub wszystkie nitki osnowy i wszystkie lub niektóre nitki watku (lub tylko watku) tkaniny tej tasmy sa wykonane z nitek elastycznych o odpo¬ wiedniej grubosci, albo tez nitki te moga byc tak cienkie, jak nitki bawelny, jedwa¬ biu, welny i t. d., przyczem moga one byc pokryte bawelna, jedwabiem i t. d. Górny brzeg tasmy wewnetrznej: b jest przymoco¬ wany w punkcie d do przelozonego brzegu materjalu tworzacego wierzch tasmy ze¬ wnetrznej a, dzieki czemu obie tasmy sa silnie do siebie przymocowane, kazda wzdluz jednego swego brzegu. Pozostale wolne brzegi tasmy wewnetrznej i tasmy zewnetrznej sa zaopatrzone w odpowiednie obrabki, tworzace gladki brzeg! jak widac na fig. 3.Oszewka c koszuli, uwidoczniona na fig. 4 i przytwierdzona w miejscu e do koszuli, jest wykonana w podobny sposób, co we¬ wnetrzna tasma b, to jest jest ona rozcia¬ gliwa dzieki przetkaniu lub wpleceniu ela¬ stycznych, np* gumowych, nitek miedzy zwykle jej nitki nierozciagliwe.Kolnierzyk wykonany w ten sposób mo¬ ze byc uzywany jako miekki alboi tez moze byc odpowiednio nakrochmalony w celu nadania mu sztywnosci. Jezeli kolnierzyk ma byc miekki, wówczas skierowane w dól szpice moga byc zaopatrzone, jak to widac na fig. 1, w przytwierdzajace petelki C1 lub w podobne przymocowania, które moga byc równiez zaopatrzone w elastyczna wetkana lub wpleciona, np. wdziana, nitke, podobnie, jak tkanina, przeznaczona na zasadnicza czesc kolnierzyka. Taka konstrukcja petel¬ ki umozliwia szybkie i latwe umocowanie kolnierzyka, przyczem w czasie noszenia kolnierzyka otrzymuje sie równiez pewna podatnosc, zwiekszajaca wygode i swobode przy noszeniu.Przy wyrobie takiej bielizny rozciagli¬ wej wszystkie lub niektóre nitki osnowy wewnetrznej tasmy b lub oszewki c, to jest nitki biegnace wzdluz tasmy lub oszewki, stosuje sie elastyczne, np. z gumy. Z po¬ wiekszonego widoku tkaniny przedstawio¬ nego dla przykladu na fig. 5 widac, ze nitki / osnowy sa przetkane nitkami watkowe- mi g, lecz jedna na kazde cztery nitki osno¬ wy / jest elastyczna, a mianowicie nitka h, przedstawiona linjami grubemi, wskutek czego tasmie tkaniny nadaje sie niezbedna rozciagliwosc. Chociaz w wiekszosci przy<- padków najpraktyczniej, jest stosowac* jed* — 2 -na elastyczna nitke osnowy na kazde czte¬ ry jej nitki, to- jednak uklad ten nie ograni* cza sie bezwzglednie do tego przypadku, w niektórych bowiem przypadkach mozna za¬ stosowac mniejsza lub wieksza liczbe ela¬ stycznych nitek osnowy. Rozumie sie jed¬ nak, ze stopien rozciagliwosci bedzie sie zmienial wraz z liczba elastycznych nitek osnowy, dzieki czemu stopien zadanej roz¬ ciagliwosci mozna w ten sposób regulowac przez zmiane liczby elastycznych nitek o- snowy. W niektórych przypadkach moze zajsc potrzeba nadania pewnym nitkom watku elastycznosci, czyli wykonania ich z giimy* albo tez niektóre z nitek osnowy i niektóre z nitek watku moga byc elastycz¬ ne, tak ze nietylko mozna regulowac sto¬ pien rozciagliwosci, lecz równiez mozna wplywac na kierunek rozciagliwosci tkani¬ ny. W razie potrzeby nitki elastyczne mo¬ ga byc wykonane jako nitki krótkie, umie¬ szczone w oszewce kolnierzyka lub podob¬ nej czesci bielizny w jednym lub kilku miej¬ scach* Fig. 6 i 7 przedstawiaja kolnierzyk, trwale przymocowany do koszuli. W tym przypadku tasma wewnetrzna b jest przy¬ mocowana, np. przyszyta, jednym brzegiem k do górnego brzegu / otworu szyjowego koszuli. Drugi brzeg m tasmy wewnetrznej 6 fest przymocowany do przekladanego brzegu oszewki c, jak widac na fig. 7. W razie potrzeby do zszywania lub innego przymocowywania do siebie tasm kolnie¬ rzyka lub jego czesci mozna uzyc nici ela¬ stycznych. W obydwóch przedstawionych przykladach czesci koncowe m zewnetrznej strony tasmy wewnetrznej b moga byc obszyte lub pokryte tkanina, zgadzajaca sie badz pod wzgledem kolorów, badz tez pod wzgledem struktury \z tkanina tasmy ze¬ wnetrznej a, dzieki czemu koszula i kol¬ nierzyk posiadaja w noszeniu estetyczny wyglad. W jednym lub obydwóch powyz¬ szych przykladach zarówno tasma ze¬ wnetrzna, jak i tasma wewnetrzna moga byc zaopatrzone we wkladke umieszczona miedzy warstwami skladowemi tych czesci i tworzaca zwykle usztywnienie. W razie zadania taka tasma wzmacniajaca lub wkladka moze byc elastyczna, zapobiega¬ jac dzieki swej elastycznosci tworzeniu sie jakichkolwiek fald, co jest szczególnie wazne w odniesieniu do tasmy zewnetrznej.Takasama wkladke elastyczna mozna rów* niez zastosowac tylko w tylnej czesci kol¬ nierzyka.Wynalazek moze miec zastosowanie w kolnierzyku, wykonanym z poj edynczej warstwy materjalu, calkowicie elastyczne¬ go lub wykonanego tak, ze jego czesc lub czesci sa elastyczne i przekladane albo nie^ przekladane. W tym przypadku kolnierzyk jest wykonany, jak to widac na fig. 8, z tkaniny posiadajacej nierozciagliwa war¬ stwe o i rozciagliwa strefe p utworzona z elastycznych (np. gumowych) nitek osno¬ wy g.W kolnierzyku podwójnym warstwa nie¬ rozciagliwa moze byc przelozona lub sfal- dowana wzdluz linji q. W razie potrzeby warstwy elastycznej mozna uzyc do wyro* bu gorsu koszuli.Rozumie sie, ze wynalazek niniejszy w znacznym stopniu ulatwia umocowywanie omawianych czesci bielizny w polozeniu, wymaganem przy noszeniu, poniewaz moga cne sie poddawac naprezeniu lub napieciu, powstajacemu przy umocowywaniu ich w polozeniu noszenia. Nadto* posiadaja one w noszeniu te zalete, ze poddaja sie lub uste¬ puja ruchom ciala, zwiekszajac przez to wygode w noszeniu. Dzieki zastosowaniu odpowiedniej liczby nitek elastycznych w stosunku do zwyklych nitek nierozciagli- wych, z jakich sklada sie tkanina tkana lub dziana, mozna regulowac stopien podatno¬ sci tkaniny. Poza tern charakterystyczna rozciagliwosc równowazy skurczenie, ja¬ kiemu odziez moze ulec po praniu lub no¬ szeniu przez dlugi okres czasu. Wreszcie tkanina, której nadano elastycznosc, nie — 3 -wykazuje daznosci da marszczenia sie w razie zbiegniecia sie.Wprawdzie rysunki przedstawiaja kol¬ nierzyki wedlug wynalazku, zaopatrzone w zeberko, jak opisano w patencie Nr 22 901 lecz rozumie sie, ze zastosowanie wynalaz¬ ku nie ogranicza sie do tego, wynalazek bowiem moze byc równiez zastosowany przy wyrobie kolnierzyka, posiadajacego zwykla dziurke do tylnej spinki, a wspo¬ mniana rozciagliwosc pozwala na jego uste¬ powanie wzdluz linji zwyklych dziurek spinkowych kolnierzyka, oszewki kolnie¬ rzyka lub oszewki koszuli. Nadto przewi¬ dziane sa srodki, zapobiegajace marszcze¬ niu sie oszewki kolnierzyka. PL