Najdluzszy czas trwania patentu do 15 pazdziernika 1949 r.Znany jest sposób przeróbki mieszanin, zawierajacych weglowodory, wedlug pa¬ tentu Nr 20 607, znamienny tern, ze mie¬ szanine zawierajaca weglowodory rozpu¬ szcza sie w lekkich weglowodorach i roz¬ twór nasyca pod cisnieniem gazami posia¬ daj acemi zdolnosc wytracania ciezkich skladników z roztworu w weglowodorach lekkich, poczem w dowolny sposób oddzie¬ la sie wydzielony olej od roztworu.Okazalo sie, ze skutecznosc powyzej o- pisanego sposobu mozna powiekszyc przez dodanie do przerabianej mieszaniny srod¬ ków rafinujacych lub czastkowo rozpu¬ szczajacych, np, nitrobenzenu, aniliny, dwutlenku siarki, dwutlenku wegla, fe¬ nolu, ziem odbarwiajacych lub tez zwiaz¬ ków latwo rozpuszczajacych ciala barw¬ ne, np. naftalenu, fenantrenu, dwunitro- benzenu, które trudno rozpuszczaja sie w lekkich weglowodorach, nasyconych metanem lub etanem, a których osta¬ teczne usuniecie jest mozliwe, np. przez wymrozenie. Stosowanie wedlug powyzsze¬ go sposobu, obok weglowodorów lekkich, nasyconych uzytym gazem, srodków rafi- nacyjnych lub czastkowo rozpuszczaja¬ cych wzglednie innych substancyj, latwo rozpuszczajacych ciala barwne, a trudno rozpuszczalnych w weglowodorach lekkichnasyconych stosowanemi gazami, mialo na *. celu polepszenie jakosci otrzymanych rafi- naf&w. Przy stosowaniu tegb sposobu otrzy- ^ mtfje si^dwie lazy dekle^ltlArych jedna /zawiera weglowodory, wytracone zapomo- ca gazów pod cisnieniem, oraz glówna ilosc wymienionych wyzej srodków rafina- cyjnych, druga zas — weglowodory, które pozostaly w roztworze weglowodorów lek¬ kich nasyconych gazem.Wedlug znanych sposobów w warun¬ kach ekstrakcji zawsze tworzyly sie dwie fazy ciekle.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest ulepszenie sposobu przeróbki weglo¬ wodorów wedlug patentu Nr 20 607, które polega na tern, ze ekstrakcje przeprowadza sie w ukladzie trzech cieczy. Sposób po¬ lega na nasycaniu pod cisnieniem zapo- moca gazów trwalych poczatkowo zupelnie jednorodnej cieczy i wytworzeniu trzech faz cieklych. Stwierdzono, ze jesli do mie¬ szaniny weglowodorów, rozpuszczonej w weglowodorach lekkich lub innych rozpu¬ szczalnikach wytracajacych asfalty i za¬ wierajacej pewna ilosc rozpuszczalnika se¬ lektywnego, np. krezolu, wtloczy sie gaz trwaly pod odpowiedniem cisnieniem, np. metan lub gaz ziemny, to z jednorodnej poczatkowo cieczy wydzieli sie roztwór we¬ glowodorów w rozpuszczalniku selektyw¬ nym, a same weglowodory podziela sie na dwie fazy ciekle. Otrzymuje sie trzy war¬ stwy cieczy nie mieszajace sie ze soba, przyczem jedna z nich zawiera rozpu¬ szczalnik selektywny nasycony olejem, który zawiera mala ilosc weglowodorów lekkich, druga — weglowodory ciezkie, za¬ wierajace mala ilosc rozpuszczalnika selek¬ tywnego obok nieduzej ilosci weglowodo¬ rów lekkich, trzecia zas — weglowodory lekkie, zawierajace mala ilosc weglowodo¬ rów ciezkich obok malych ilosci rozpu¬ szczalnika selektywnego.Ekstrakcja w ukladzie trzech cieczy przedstawia korzystniejsze warunki selek¬ tywnego rozdzialu weglowodorów niz w ukladzie dwóch cieczy, poniewaz w wyni¬ ku ekstrakcji otrzymuje sie weglowodory ciezkie, które nie przeszly do roztworu w rozpuszczalniku selektywnym, rozdzielo¬ ne na dwa oleje wysokowartosciowe.Jako gaz, którego dodawanie jest istot¬ nym warunkiem powstawania trzech faz cieklych, mozna stosowac np. metan, gaz ziemny, wodór, gaz wodny.Jako rozpuszczalnik selektywny mozna stosowac znane rozpuszczalniki, selektyw¬ ne wzgledem weglowodorów naftenowych, np. fenol, krezol, nitrobenzen, furfurol, S02 lub tez powyzsze rozpuszczalniki w mieszaninie z benzenem lub jego homolo- gami wzglednie innemi weglowodorami aro- matycznemi.Powstale warstwy cieczy mozna roz¬ dzielic, a w kazdej; z nich spowodowac po¬ wstanie nowych trzech faz przez podwyz¬ szenie cisnienia, nasycenie gazem wzgled¬ nie przez dodanie swiezej porcji rozpu¬ szczalnika selektywnego lub dodanie pew¬ nej ilosci weglowodorów lekkich, ewentual¬ nie nasyconych gazem, i w ten sposób u- ayskac dowolna liczbe frakcyj.Mozna tez postepowac w ten sposób, ze odbiera sie poszczególne frakcje osobno, a nastepnie przez obnizenie temperatury po¬ woduje sie ich podzial na dalsze dwie lub trzy frakcje, wzglednie odrazu prowadzi sie caly proces w temperaturze1 nizszej lub wyzszej od pokojowej.Zaleznie od materjaltt wyjsciowego mo¬ ze sie okazac celowem usuniecie najpierw substancyj barwnych w znany sposób w roztworze weglowodorów( lekkich, nasyco¬ nych gazem pod cisnieniem potrzebnem do wydzielenia tychze substancyj, a nastep¬ nie przez dodanie rozpuszczalnika selek¬ tywnego oraz podwyzszenie cisnienia spo¬ wodowanie wytworzenia sie trzech faz cie¬ klych, przyczem moznai zmieniac kolejnosc czynnosci, dodajac najpierw rozpuszczal¬ nika selektywnego, uwolnionego od suh- — 2 —stancyj barwnych, a nastepnie nasycajac go gazem pod cisnieniem. Mozna równiez postepowac tak, ze olej miesza sie z roz¬ puszczalnikiem selektywnym, a nastepnie w celu utworzenia trzech faz cieklych doda¬ je sie weglowodorów lekkich, nasyconych gazem. Mozna wreszcie najpierw w sposób znany przeprowadzic ekstrakcje w ukla¬ dzie dwóch cieczy w roztworze oleju w weglowodorach lekkich ewentualnie na¬ syconych gazem, a nastepnie przez nasy¬ cenie roztworów gazem pod cisnieniem spowodowac wytworzenie sie trzech faz cieklych.Z otrzymywanych i nastepnie rozdzielo¬ nych faz cieklych mozna znanemij sposoba¬ mi, np. przez oddestylowanie rozpuszczal¬ ników, otrzymac rafinowane juz frakcje weglowodorów.Przyklad. 100 kg pozostalosci z ropy Grabownica miesza sie z 200 kg krezolu, a mieszanine rozciencza sie 370 kg tech¬ nicznego propanu. Po wymieszaniu] oddzie¬ la sie faze dolna w ilosci 147 kg,< która za¬ wiera 19 kg ekstraktu. Jesli do fazy gór¬ nej, która jest ciecza zupelnie jednorodna, wtloczy sie pod cisnieniem1 gaz ziemny do¬ prowadzajac cisnienie do 100 atm, to wy¬ tworza sie trzy fazy ciekle, przyczem z dol¬ nej fazy po odpedzeniu rozpuszczalnika otrzymuje sie dalsze 13 kg ekstraktu, z fazy posredniej — 46 kg oleju ciezkiego, z fa¬ zy zas górnej' — 22 kg oleju lekkiego. PL