Wynalazek niniejszy dotyczy rozdra¬ biania materjalów stalych, np. kruchych mineralów i podobnych materjalów, i o- trzymywania ich w stanie sproszkowanym; w szczególnosci przedmiot wynalazku sta¬ nowi obróbka materjalu, posiadajacego po¬ stac luznych brylek, w. urzadzeniu, w któ- rem brylki odbywaja drogi kolowe w ko¬ morze roboczej w taki sposób, iz rozdra- biaja sie i przetwarzaja na drobny proszek wskutek wielokrotnego zderzania sie ze soba oraz ocierania sie o siebie, w odróz¬ nieniu od pracy w tego rodzaju urzadze¬ niach, w których materjal przerabiany jest rozdrabiany przez czolowe zderzanie sie materjalu z plytami odrzutowemi, powo¬ dowane dzialaniem powietrza sprezonego lub pary.W urzadzeniach, posiadajacych plyty odrzutowe, stosowano juz zasade wpra¬ wiania w ruch wirowy materjalu, opu¬ szczajacego strefe, w której odbywa sie rozdrabianie go, przyczem z taka szybko¬ scia, aby grubsze czastki oddzielaly sie od masy materjalu pod dzialaniem sily od¬ srodkowej i powracaly do dyszy, wprowa¬ dzajacej materjal przerabiany do komory roboczej. Wydzielanie czastek grubszych stanowilo jednak odrebny zabieg, W tym celu wprowadzano dodatkowo zapomoca• dysz, toztnicszczónych na obwodzie komo¬ ry roboczej, powietrze, które wywolywalo * tenTuch wirowy. ,*.,Pfnadto stasowano ju£ równiez utrzy¬ jmywanie masy materjalu przerabianego w ciaglym ruchu wirowym wewnatrz komory roboczej (komory rozdrabiania) przez wtryskiwanie, czyli wprowadzanie do ko¬ mory roboczej materjalu, podlegajacego rozdrabianiu, lacznie z czynnikiem pomoc¬ niczym, który stanowilo powietrze spre¬ zone lub woda. Czynnik ten wprowadzano przez rure, skierowana stycznie do obwo¬ du komory roboczej, tak iz materjal prze¬ rabiany zostawal rozdrobiony wskutek wielokrotnego zderzania sie brylek mate¬ rjalu ze scianka komory, poczem materjal rozdrobiony byl usuwany z komory robo¬ czej i rozdzielany pod wzgledem wielkosci na swe skladniki w osobnem urzadzeniu sortowniczem, z którego czastki grubsze od¬ prowadzano zpowrotem do urzadzenia roz- drabiajacego.Glównym celem wynalazku niniejszego jest zwiekszenie sprawnosci procesu roz¬ drabiania, unikniecie marnotrawienia e- nergji w strumieniu lub strumieniach czyn¬ nika pomocniczego, wprowadzanego pod cisnieniem do urzadzenia w celu podtrzy¬ mywania ruchu materjalu przerabianego, oraz umozliwienie uskuteczniania zabiegu calkowitego rozsortowania, czyli rozdzie¬ lenia wedlug wielkosci czastek rozdrobio- nego juz materjalu zapomoca sily odsrod¬ kowej w tej samej komorze roboczej, w której odbywa sie rozdrabianie materjalu.Wedlug wynalazku ininiejsziego czyn¬ nik pomocniczy jest wprowadzany (wtry¬ skiwany) pod cisnieniem do komory robo¬ czej urzadzenia, do której materjal, pod¬ legajacy rozdrobieniu, jest doprowadza¬ ny w postaci masy luznych brylek, które sa nastepnie wprawiane w ruch wirowy i wraz z czynnikiem pomocniczym ocieraja sie o scianki komory roboczej, przyczem wiruja z zasadniczo jednostajna szybko¬ scia, i to taka, iz brylki te ulegaja rozdro¬ bieniu podczas tego ruchu. Wiekszosc jbrylek wzglednie czastek materjalu, znaj¬ dujacego sie w komorze roboczej, porusza sie w niej tak swobodnie, iz ulega sortuja¬ cemu dzialaniu sily odsrodkowej, przeciw¬ dzialajacej naciskowi, wywieranemu na czastki materjalu zapomoca sprezonego czynnika pomocniczego, plynacego w ko¬ morze w kierunku otworu wylotowego, wspólosiowego z ta komora robocza.Czynnik pomocniczy moze byc wprowa¬ dzany do komory roboczej zapomoca wiek¬ szej liczby dysz, rozmieszczonych w przy¬ blizeniu w jednakowej od siebie odleglo¬ sci i skierowanych tak, aby wtlaczaly strumienie czynnika pomocniczego w ma¬ se materjalu przerabianego w celu utrzy¬ mywania tej masy w ruchu wirowym.Mater jal, podlega jacy rozdrabianiu, wprowadza sie do komory roboczej przez otwór lub otwory, inne niz otwory dyszo¬ we, przez które wprowadzany jest pod ci¬ snieniem czynnik pomocniczy. Wzmianko¬ wany otwór lub otwory moga posiadac zwezajacy sie przekrój podluzny oraz mo¬ ga znajdowac sie w przyblizeniu wpoblizu miejsca, w którem materjal opuszcza ko¬ more robocza, przyczem materjal, podle¬ gajacy rozdrobieniu, moze byc wtlaczany przez wzmiankowany otwór lub otwory zapomoca osobnego strumienia lub stru¬ mieni czynnika pomocniczego, wtryskiwa¬ nego ze znaczna szybkoscia. W ten sposób wprowadzanie materj alu, po dlegaj acego rozdrobieniu, nie zmniejsza w znaczniej¬ szym stopniu zapasu energji, zawartej w czynniku pomocniczym, przed wejsciem tego czynnika do komory roboczej.Dysze sa skierowane tak, iz rozdrabia¬ nie materjalu odbywa sie w przewaznej mierze raczej wskutek wielokrotnego zde¬ rzania sie czastek materjalu ze soba i o- cierania sie ich o siebie, niz o scianki komo¬ ry roboczej, wobec czego1 tarcie o te scian¬ ki oraz ich zuzycie nie wykracza poza gra- — 2 -nice dopuszczalne. Srodkowemu otworowi wylotowemu komory roboczej najlepiej jest nadac ksztalt okragly i umiescic go wspólsrodkowo wzgledem tej komory, tak iz materjal, juz rozdrobiony do pozadane¬ go stopnia sproszkowania, rozdziela sie wedlug wielkosci czasteczek w kierunku tego otworu, przyczem tylko najbardziej rozdrobiony materjal opuszcza komore ro¬ bocza, podczas gdy czasteczki wieksze po¬ zostaja w komorze roboczej tak dlugo, az zostana zkolei rozdrobione dostatecznie.Wewnatrz komory roboczej na jej osi po¬ dluznej moze byc umieszczona komora zbiorcza, otwarta u góry, przyczem dosta¬ tecznie rozdrobiony materjal jest przeno¬ szony do tej komory zbiorczej zapomoca czynnika pomocniczego, uchodzacego z ko¬ mory roboczej.Komora robocza urzadzenia winna po¬ siadac nastawne dno, które moze byc na zadanie podnoszone lub opuszczane; ko¬ morze tej mozna nadac ksztalt okragly, tworzac jej scianke zewnetrzna z pierscie¬ nia, wykonanego z materjalu twardego.Pomiedzy tyim pierscieniem a scianka zewnetrzna oslony urzadzenia moze byc pozostawiona wolna przestrzen pierscie¬ niowa, w której umieszczane sa dysze o- raz w której moga gromadzic sie wieksze czasteczki materjalu, przerzucone do niej ponad górna krawedzia wzmiankowanego pierscienia; czasteczki te sa doprowadza¬ ne do komory roboczej zpowrotem przez otwory w pierscieniu, przez które dysze wprowadzaja do komory roboczej strumie¬ nie czynnika pomocniczego.Strumienie czynnika pomocniczego, wy¬ plywajace z dysz, zmuszaja czasteczki ma¬ terjalu do poruszania sie z duza szybko¬ scia po zamknietych drogach wewnatrz ko¬ mory roboczej, wskutek czego kazda z cza¬ steczek zostaje poddana dzialaniu znacz¬ nej sily odsrodkowej, a czastki wieksze, niedostatecznie jeszcze rozdrobione, sa zmuszane do krazenia po kolowych w przyblizeniu drogach wpoblizu zewnetrz¬ nej scianki komory roboczej; podczas te¬ go krazenia ponownie zderzaja sie one wielokrotnie ze scianka komory oraz z in- nemi czastkami materjalu tak dlugo, az zostana nalezycie sproszkowane. Drobne, dostatecznie sproszkowane czasteczki, u- noszace sie w czynniku pomocniczym i kra¬ zace po kolowych w przyblizeniu drogach blisko strefy, otaczajacej os obrotu masy materjalu, moga byc z latwoscia usuniete z. komory roboczej, oddzielone od czynnika pomocniczego i zebrane w komorzze zbior¬ czej.Czynnik pomocniczy, unoszacy spro¬ szkowany materjal, wplywa do górnej cze¬ sci komory zbiorczej, wciaz jeszcze wiru¬ jac ze znaczna szybkoscia, wskutek czego czasteczki, unoszace sie w tym czynniku, sa odrzucane w kierunku nazewnatrz ku sciankom komory zbiorczej i oddzielone w ten sposób od czynnika pomocniczego, któ¬ ry nastepnie uchodzi z tej komory.Wedlug wynalazku niniejszego w jed- nem urzadzeniu wykonywa sie jednocze¬ snie czynnosci urzadzenia do rozdrabiania, urzadzenia do sortowania zapomoca sily odsrodkowej oraz urzadzenia do. gromadze¬ nia rozdrobionego materjalu równiez zapo¬ moca sily odsrodkowej. Rozdrabiamie mate¬ rjalu odbywa cie wskutdc wielokrotnego zderzania sie ze soba i ocierania sie o siebie czastek materjalu, zmuszonych do kraze¬ nia po kolowych w przyblizeniu drogach zapomoca strumieni czynnika pomocnicze¬ go, wtlaczanych do luznej masy materja¬ lu, podlegajacego rozdrobieniu. Sortowa¬ nie materjalu odbywa sie wskutek tego, iz krazace czastki sa poddane dzialaniu roz¬ maitej wielkosci sil odsrodkowych, przy¬ czem przebieg sortowania zalezy równiez od szybkosci, z jaka materjal, podlegajacy rozdrabianiu, jest doprowadzany do ko¬ mory roboczej urzadzenia rozdrabiajacego.Gromadzenie sie rozdrobionych czystek materjalu w postaci proszku odbywa sie — 3 -wskutek przeplywu czynnika pomocnicze¬ go, najlepiej gazowego, do komory zbior¬ czej.W celu lepszego wyjasnienia wynalaz¬ ku oraz ulatwienia zastosowania go w praktyce, ponizej opisane sa niektóre przyklady wykonania urzadzenia rozdra- biajacego wedlug wynalazku niniejszego w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy przez sro¬ dek jednej z odmian urzadzenia, wykona¬ ny wzdluz linji 1 — 1 na fig. 2; fig. 2 — przekrój poziomy wzdluz linji 2 — 2 na fig. 1; fig. 3 — 16 przedstawiaja schema¬ tycznie rozmaite odmienne przyklady wy¬ konania urzadzenia, zwlaszcza odmienne rozmieszczenie i nastawienie dysz oraz ksztalt komory roboczej, przyczem fig, 3 przedstawia schematycznie widok zboku urzadzenia, podobnego do uwidocznionego na fig. 1, z wyjatkiem tego, ze górna i dol¬ na scianki komory roboczej rozchodza sie od siebie w kierunku od dysz ku wewnatrz urzadzenia; fig. 4 — widok zgóry urzadze¬ nia, przedstawionego na fig. 3 z czesciowo usunieta oslona; fig. 5 uwidocznia nastep¬ na odmiane urzadzenia, w której dolna scianka komory roboczej jest plaska i zao¬ patrzona w wylozenie, odporne na sciera¬ nie; fig. 6 — nastepna odmiane, w której zastosowana jest pewna liczba wspóldzia¬ lajacych ze soba par dysz, przyczem jed¬ na dysza kazdej pary jest skierowana wdól i naprzód, a druga — do góry i na¬ przód wzgledem wspólnego obwodu kolo¬ wego, do którego skierowane sa wsizystkie dysze; fig. 7 — przekrój wzdluz linji 7 — 7 na fig. 6, a fig. 8 — podobny przekrój wiadluz liniij i 8 — 8 na fig. 6, przyczem fi¬ gury te maja na celu wyjasnienie rozmie¬ szczenia dysz; fig. 9 przedstawia odmiane urzadzenia, w której' górna i dolna scianki komory roboczej zblizaja sie ku sobie w kierunku osi komory, pnzyczem dyisze sa rozmieszczone podobnie, jak na fig. 6; fig, 10 — przekrój wzdluz liniji 10 — 10 iia fig. 9; fig. ii — odmiane urzadzemiA, w której, komora robocza posiada, prak¬ tycznie biorac, ten sam ksztalt, co komora wedlug fig. 5, przyczem dysze sa skiero¬ wane wdól i ku przodowi wzgledem dna komory roboczej; fig. 12 — przekrój wzdluz linji 12 — 12 na fig.. 11, uwidocz¬ niajacy umieszczenie jednej z dysz; fig. 13 — odmiane, w której dysze sa rozmie¬ szczone, jak na fi|g. 3 i 5, lecz w której czynnik pomocniczy, unoszacy sproszkowa¬ ny materjal, jest odprowadzany niezwlocz¬ nie z oslony urzadzenia przez otwór u gó¬ ry oslony wt celu doprowadzania go do do¬ wolnego odpowiedniego zbiornika jiuz spro¬ szkowanego materjalu; fig. 14 i 15 przed¬ stawiaja widok zgóry oraz przekrój pio¬ nowy odmiany, w której dysze sa rozmie¬ szczone w przyblizeniu wzdluz linji spi¬ ralnej, a fig. 16 przedstawia widok, po¬ dobny do uwidocznionego na fig. 15, lecz z komora zbiorcza i przewodem odprowa¬ dzajacym, umieszczonemi wewnatrz ko¬ mory roboczej urzadzenia.Wedlug fig. 1 i 2 urzadzenie posiada oslone cylindryczna 1, pionowe scianki boczne 2, dno 3 oraz pokrywe 4. Urzadze¬ nie spoczywa na stojakach 5. Wewnatrz oslony przy jej sciance bocznej 2 umie¬ szczony jest przewód pierscieniowy 6, za¬ cisniety w odpowiednich odstepach W lub¬ kach 7, opartych zkdlei na nagwintowa¬ nych sworzniach 8, przesunietych wdól przez odpowiednie otwory 9, wykonane w dnie 3 oslony, i zaopatrzonych w nakretki 10 i odpowiednie podkladki 11. Koniec dolny kazdego ze sworzni 8 jest oparty na krazku lub podpórce 12, nakreconej na nagwintowany sworzen 13, osadzony na stale w dnie 3 i wystajacy z tego dna ku dolowi. Przez przesuwanie krazków 12 po sworzniach 13 do góry lub ku dolowi pod¬ noszone sa lub opuszczane sworznie 8 od¬ powiednio do pozadanego polozenia prze¬ wodu pierscieniowego 6 we wlasciwej odle¬ glosci od dna 3 oslony urzadzenia. P<© na- — 4 —stawieniu przewodu piersricniowego pod¬ kladki 11 zostaja docisniete do dna 3 przez oforóit na sworzniach 8 nakretek 10 i zasla¬ niaja szczelnie otwory 9.Od przewodu pierscieniowego 6 odcho¬ dza do góry, a nastepnie wbok nastawne dysze 14, stosowane do wytryskiwania z nich pod cisnieniem pary luJb innego odpo¬ wiedniego pomocniczego czynnika robocze¬ go (najlepiej gazowego). Para lub inny odpowiedni czynnik roboczy jest dopro¬ wadzany do przewodu pierscieniowego 6 zapoimoca przewodu zasilajacego 15, przy¬ laczonego do odpowiedniego zródla czyn¬ nika roboczego, znajdujacego sie pod ci¬ snieniem, np. kotla parowego (nieuwidooz- nionego na rysunku). Przewód 15 posiada zawór regulacyjny 15*\ W oslonie 1 umieszczone jest nastaw¬ ne dno dodatkowe, posiadajace postac o- kraglej w przyblizeniu plyty 16, opartej na sworzniach nagwintowanych 17, zaopatrzo¬ nych w nakretki 18 oraz podkladki 19, zaslaniajace otwory 20 w dnie 3, przez któ¬ re sworznie te sa luzno przesuniete. Konce doline sworzni 17 opieraja sie na krazkach 21, nakreconych na sworznie nagwintowane 22, zamocowane wt dnie 3 tak, iz przez ob¬ racanie krazków 21 na sworzniach 22 dno dodatkowe 16 moze byc podniesione lub opuszczone i ustawione na pozadanej wy¬ sokosci.W oslonie 1 ponadto miesci sie stosun¬ kowo1 ciezki pierscien 23 z materialu twar¬ dego, ustawiony na dnie 3, wystajacy do góry i dochodzacy prawie do pokrywy 4; pierscien ten jest wspólsrodkowy z oslona urzadzenia.Pierscien 23 posiada otwory 24, posia¬ dajace w przekroju podluznym ksztalt dyszy Venfturi'ego; przez te otwory dysze 14 Wtryskuja czynnik pomocniczy do ko¬ mory roboczej.W oslonie 1 ustawiona jest ponadto pionowo cylindryczna komora zbiorcza 25, w której gromadzi sie maieirjal sproszko¬ wany. Komora ta jest u góry otwarta i jej wylot górny znajduje sie w pewnej nie¬ wielkiej odleglosci od pokrywy 4 oslony.Komora 25 jest nieruchoma i konczy sie u dolu lejem 26 oraz nasada koncowa 27.Scianka boczna komory 25 przechodzi przez odpowiedni otwór 28 dna dodatko¬ wego 16 oraz przez dno 3.Przestrzen wolna pomiedzy pierscie¬ niem 23 a zewnetrzna powierzchnia scian¬ ki komory 25 tworzy komore robocza 29, czyli komore, w której odbywa sie rozdra- bianie wzglednie proszkowanie materjalu przerabianego.Osie podluzne dysz 14 sa umieszczone w plaszczyznach stycznych do obwodu kola 30, zakreslonego wspólsrodkowo do¬ okola osi pionowej oslony. Kolo 30 jest wykreslone na fig. 2 linja przerywana i (posiada srednice mniejsza od srednicy we¬ wnetrznej pierscienia 23, który stanowi jedna ze scianek bocznych komory robo¬ czej 29.Na fig. 1 i 2 uwidoczniono szesc dysz 14, przyczem osie podluzne wszystkich dysz leza w plaszczyznie kola 30 i sa u- stawione stycznie do niego w celu powodo¬ wania wirowania zawartosci komory robo¬ czej 29 w kierunku ruchu wskazówki zega¬ rowej, gdy przez dysze 14 wprowadzany jest do komory roboczej czynnik pomoc¬ niczy.Pierscien 23 posiada od wewnatrz chropowata lub rowkowana (wzglednie fa¬ lista) powierzchnie 23* i jest wykonany z twardego, odpornego na scieranie mate¬ rjalu. Przewód odprowadzajacy 31 prze¬ chodzi przez pokrywe 4 wspólosiowo z ko¬ mora zbiorcza 25; wylot dolny tego- prze¬ wodu znajduje sie znacznie ponizej wy¬ lotu górnego komory 25 wewnatrz tej ko¬ mory. Do pokrywy 4 przymocowane sa srubami 33 odejmowane plytki 32 z twar¬ dego, odpornego na scieranie materjalu, które w razie potrzeby moga byc wymie¬ niane. — 5 —Materjal, podlegajacy sproszkowaniu, jest wtlaczamy do komory roboczej 29 pod cisnieniem, przekraczajaoem ciinienie, pa¬ nujace w tej komorze. Doprowadzanie tego materjalu uskutecznia sie zapomoca leju 34, zawierajacego materjal podlegajacy sproszkowaniu, i dyszy 35 oraz otworu 36, posiadajacego w przekroju ksztalt dyszy Venturi'ego lub zwezajacego sie w prze¬ kroju swym ku wylotowi, przez który ma¬ terjal jest wtlaczany zapomoca dyszy 35 bezposrednio do komory roboczej 29. Pod¬ czas dzialania urzadzenia materjal jest wtlaczany bez przerwy przez otwór 36 w celu utrzymywania bez przerwy wewnatrz komory roboczej obracajacej sie wzgled¬ nie wirujacej luznej masy materjalu, któ¬ rej powierzchnia górna 37 znajduje sie znacznie1 powyzej plaszczyzny, w której le¬ za osie dysz 14. Na sciance zewnetrznej komory 25 osadzony jest pierscien 38 z odpowiednim kolnierzem; pierscien ten za¬ pobiega wylatywaniu ku pokrywie 4 i prze¬ dostawaniu sie do komory roboczej 25 wiekszych, niedostatecznie jeszcze roz- drobioniych czastek materjalu, rozdrabia- nego w komorze roboczej.Pierscien 23 posiada ponadto drugi stzereg otworów 24' o ksztalcie dyszy Ven- turi'ego w przekroju poprzecznym, umie¬ szczony WpoMizu dna 3, wskutek czego przy odpowiedniem nastawieniu urzadze¬ nia moze w niem byc proszkowana jedno¬ czesnie wieksza ilosc materjalu niz przy ustawieniu czesci urzadzenia w polozenie, przedstawione na fig. 1.Przewód pierscieniowy 6 moze byc przez obracanie krazków 12 obnizony tak, aby dysze 14 ustawily sie przed otworami 24', a dno dodatkowe 16 zostaje opuszczo¬ ne do poziomu, znajdujacego sie znacznie ponizej plaszczyzny otworów 24', przez ob¬ racanie krazków 21 i zasloniecie otworów 9 i 20 nakretkami i podkladkami 10, 11 oraz 18, 19.Przy danem cisnieniu czynnika pomoc¬ niczego, im wieksza masa materjalu znaj¬ duje sie w komorze roboczej, tern wolniej obraca sie ona pod dzialaniem strumieni czynnika pomocniczego, wtlaczanych przez dysze; powolniejszy zas ruch obrotowy tej masy powoduje otrzymywanie wiekszych czasteczek materjalu w jednakowych in¬ nych warunkach.Zastosowanie srodków, umozliwiaja¬ cych zmiane pojemnosci komory roboczej urzadzenia, ma jednak na celu nietylko u- mozliwienie przerabiania wiekszej lub mniejszej ilosci materjalu, podlegajacego sproszkowaniu. Gdy przerabiane sa mate- rjaly o rozmaitym ciezarze wlasciwym lub o rozmaitej twardosci wzglednie miek¬ kosci, to pojemnosc komory, w której u- skutecznia sie proszkowanie materjalu, posiada wielkie znaczenie. Stwierdzano, ze mialkosc materjalu, który zostaje uniesio¬ ny ostatecznie zapomoca czynnika pomoc¬ niczego ponad górna krawedz otwartej u góry komory zbiorczej 25, zalezy w znacz¬ nym stopniu od szybkosci, z jaka materjal, podlegajacy sproszkowaniu, jest Wprowa¬ dzany do komory roboczej. Czyli ze im mniejsza jesit szybkosc doprowadzania materjalu, tern drobniejszy materjal spro¬ szkowany mozna zebrac w komorze zbior¬ czej, poniewaz im dluzej materjal przera¬ biany pozostaje w komorze roboczej i im dluzej jest wystawiony na wielokrotne ponowne zderzanie sie jego czasteczek ze soba oraz ich ocieranie sie o siebie, tern drobniejszy bedzie otrzymany materjal sproszkowany.Gdy przerabiany jest materjal o ma¬ lym stosunkowo ciezarze wlasciwym, poza¬ dane jest stosowanie wiekszej lub glebszej komory roboczej, aby tylko najdrobniej¬ sze czasteczki sproszkowanego juz mate¬ rjalu byly unoszone do góry do komory roboczej, skad zostaja one zabrane stru¬ mieniem czynnika pomocniczego, opuszcza¬ jacym komore robocza i wplywajacym do komory zbiorczej. — 6 —Dysze 14 sa umieszczone w komorze pierscieniowej 39, mieszczacej sie pomie¬ dzy pierscieniem 23 i walcowa scianka boczna 2 oslony 1. Komore 39 mozna, w ce¬ lu uproszczenia opisu, nazwac komora za¬ silania ponownego, poniewaz podczas dzia¬ lania urzadzenia wieksze czasteczki ma¬ terjalu, niedostatecznie jeszcze sproszko¬ wane, przedostaja sie do tej komory i zo¬ staja wprowadzone ponownie do komory roboczej 29 zapomoca dysz 14, jak to be¬ dzie opisane ponizej. Zastosowanie komo¬ ry dodatkowej 39 jest w1 wielu przypad¬ kach bardzo pozyteczne przy uskutecznie¬ niu szybkiego i gruntownego proszkowania materjalu w komorze roboczej, lecz sto¬ sowanie jej nie jesit koniecznoscia, jak to wynika z rozpatrzenia odmian urzadzenia, uwidocznionych na fig. 3 — 16. Pierscien 23 moze byc zaopatrzony w nadlewy lub wystepy 23' w miejscach, w których znaj¬ duja sie otwory 24 i 24' w tym celu, aby otworom tym mozna bylo nadac ksztalt dysz Venturi'ego, dla skuteczniejszego wtlaczania materjalu, podlegajacego spro¬ szkowaniu i znajdujacego sie w komorze dodatkowej 39, przez, otwory 24 i 24' do komory roboczej 29 wtedy, gdy górna po¬ wierzchnia masy materjalu, znajdujacego sie w komorze 39, znajduje sie na pozio¬ mie osi dysz 14 lub powyzej tego poziomu.Poslugiwac sie urzadzeniem, uwidocz- nionem na fig. 1, zaleca sie w sposób nar sitepujacy. Do przewodu pierscieniowego 6 doprowadza sie pod cisnieniem, otwierajac zawór 15', odpowiedni czynnik pomocni¬ czy, który Wyplywa nastepnie przez dy¬ sze 14 do koniory rdboczej 29, przyczem osie dysz sa skierowane w opisany powy¬ zej sposób. Poniewaz dysze 14 sa rozmie¬ szczone tak, iz wyloty wszystkich dysz sa skierowane W jednym kierunku ogólnym {ak, iz {materjal przerabiany plynie zgod¬ nie z ruchem wskazówki zegara lub tez w kierunku odwrotnym do kierunku ruchu wskazówki zegara w stosunku do wizmian- kówanego kola 30, a czynnik pomocniczy wplywa; do komory roboczej ze znaczna szybkoscia, wiec czynnik pomocniczy za¬ czyna poruszac sie z wielka szybkoscia po drodze kolowej, wspólsrodkowej z komora robocfca 29. Zuzytkowany juz czyntnik po¬ mocniczy posuwa sie nieprzerwanie z ko¬ mory roboczej 29 do góry ku otwartemu górnemu koncowi komory zbiorczej 25, w|plywa do tej komory i wreszcie plynie do góry wzdluz osi tirtzadzenia i uchodzi z ko¬ mory zbiorczej rura odprowadzajaca 31.Ruch wirowy gazu lub innego czynnika po¬ mocniczego, odbywajacy! sie w komorze 29, zostaje zachowany nadal w postaci szyb¬ kiego ruchu wirowego czyninika pomocni¬ czego w chwili wplywania tego czynnika do komory 25 przez jej otwarty koniec górny. Wskutek takiego szybkiego obraca¬ nia sie w komorze 25 slupa czynnika po¬ mocniczego, unoszacego w swej masie w zawieszeniu czasteczki sproszkowanego juz materjalu, czasteczki te zostaja, wskutek dzialania na nie sily odsrodkowej, odrzu¬ cone ku sciankom komory 25.Wskutek tego czasteczki materjalu tra¬ ca swa szybkosc, opadaja i gromadza sie w dolnej czesci komory 25, podczas gdy czynnik pomocniczy, uwolniony juz zasad¬ niczo od czasteczek materjalu, uchodzi z urzadzenia przez rure odprowadzajaca 31.W razie uzycia pary, przepuszcza sie przez urzadzenie najpierw sama pare, do¬ póki cale urzadzenie nie zostanie nalezycie ogrzane i osuszone.Materjal, podlegajacy sproszkowaniu, np. piasek lub pokruszony mineral w po¬ staci luznej masy, jest wtlaczany do ko¬ mory roboczej 29 przez otwór 36, przy¬ czem przezwycieza sie cisnienie czynnika pomocniczego, wirujacego w komorze 29.Materjal, tloczony przez otwór 36, w|ply- wa beaposrednio do komory roboczej, w której wiruje z bardzo wielka szybkoscia para wodna lub inny czynnik pome^fticzy, i zostaje niezwlocznie wprawiony z bardzo - 7 —Wielka szybkoscia w ruch po drodze kolo¬ wej W komorze 29, Wskutek czego sila od¬ srodkowa, dzialajaca na czasteczki mate¬ rjalu, odrzuca ciezsze i wieksze z nich na- zewnatrz tak, iz zderzaja sie one z po¬ wierzchnia wewnetrzna pierscienia 23.Komora robocza jest wypelniona za¬ sadniczo wirujaca w niej masa czynnika pomocniczego oraz luznych czastek mate¬ rjalu proszkowanego, przyazein czastki te coraz to- wpadaja na dr^gi strumieni czyn¬ nika pomocniczego, zostaja przez nie od¬ rzucone z wielka sila i zderzaja sie wielo¬ krotnie ze soba oraz z powierzchnia we¬ wnetrzna pierscienia 23. Fig. 2 przedsta¬ wia schematycznie falista i w przyblizeniu kolowa dlrage A, po której porusza sie w komorze roboczej 29 czasteczka (wzgled¬ nie czasteczki) imaterjalu, znajdujaca sie n^a poziomie dysz 14, jezeli czasteczka ta pozostaje nadal na tymze poziomie w sto¬ sunku do dina komory roboczej. Obierajac za punkt wyjsciowy punkt, oznaczony na rysunku litera A, zaklada sie, ze czastecz¬ ka zostaje popchnieta ku przodowi naci¬ skiem strumienia czynnika pomocniczego, wyplywajacego z dyszy 14', w kierunku stycznej do obwodu kola pomyslanego 30.Wskutek dzialania sily odsrodkowej na te czastke oraz na inne czastki, poruszajace sie z wielka szybkoscia w komorze robo¬ czej 29, powstaje znaczna sila skladowa, dazaca do przesuniecia tej czastki naze- winatrz ku powierzchni wewnetrznej pier¬ scienia 23. Przed zderzeniem sie jednak z ta powierzchnia czastka trafia w obreb dzialania strumienia czynnika pomocnicze¬ go, wyplywajacego z dyszy 142, i zostaje ponownie popchnieta w kierunku odpo¬ wiedniej stycznej do kola pomyslanego 30. Czasteczka ta szybko opuszcza obreb dzialania dyszy 142 i porusza sie ponow¬ nie w kierunku powierzchni wewnetrznej pierscienia 23 pod dzialaniem sily odsrod¬ kowej, dopóki nie trafi w obreb dzialania dyszy 143, poczem zostaje ponownie po¬ pchnieta w kierunku odpowiedniej stycz¬ nej do kola 30. Czyli ze czastka lub bryl¬ ka materjalu, znajdujaca sie na poziomie osi dysz, bedzie rzucona z wielka szybko¬ scia na inne czastki materjalu i bedzie po¬ suwala sie w komorze roboczej po dro¬ dze falistej, przyczem wskutek wielokrot¬ nego zderzania sie i ocierania o inne czast¬ ki bedzie ulegala stopniowemu sproszko¬ waniu.Oczywiscie, w tej masie materjalu proszkowanego, wirujacej w komorze 29, zadna czasteczka wzglednie brylka nie be¬ dzie wirowala stale na pewnym okreslo¬ nym poziomie w ciagu nieskonczonego o- kresu czasu, lecz droga A jest to w przy¬ blizeniu droga, po której posuwaja sie czasdki materjalu, trafiajace kolejno na poziom osi dysz Limje kropikowano - kreskowane B na fig. 2 oznaczaja drogi wirujacych czastek materjalu, znajdujacych sie w komorze roboczej ponad poziomem osi dysz lub pod nim.Pod dzialaniem sily odsrodkowej, po¬ wstajacej wskutek szybkiego wirowania czastek materjalu dookola osi komory ro¬ boczej, powodowanego strumieniami czyn¬ nika pomocniczego, wyplywajaceigo z dysz 14, czastki materjalu daza do przesuwania sie w kierunku ku zewnatlrz oraz zasadni¬ czo do góry, az przedostana sie poza gór¬ na krawedz pierscienia 23 i spadna do ko¬ mory dodatkowej 39. Skoro jednak po¬ wierzchnia masy materjalu, gromadzacego sie w komorze 39, przybierze ksztalt, za¬ znaczony na rysunku linja przerywana 40, to stosunkowo duze czasteczki materjalu, trafiajace do komory 39, powoli staczaja sie po tej powierzchni pod dzialaniem wlasnego ciezaru ku osiom dysz, poczem zostaja uchwycone strumieniami czynnika pomocniczego, wyplywajacego z tych dysz, i wtloczone przez otwory 24, posiadajace w przekroju ksztalt dyszy Venturi'ego, do komory roboczej 29. W komorze tej cza- — 8 —siecdki powyzsze ulegajA ponownie zabie¬ gowi proszkowania (mielenia) w* sposób, opisany powyzej, ich wielkosc zostaje po¬ nownie zmniejszona wskutek ich zderzania sie i ocierania o siebie i o zlobkowana po¬ wierzchnie wewnetrzna pierscienia 23. Po¬ niewaz ciezsze czasteczki imaterjalu, trafia¬ jace do komory dodatkowej 39, zostaja w opisany powyzej sposób wyrzucone z niej do komody roboczej 29 przez dzialanie dysz 14, wiec jest rzecza jasna, ze otwór zasilajacy 36 moze byc umieszczony tak, aby swieze dawki materjalu, podlegajacego sproszkowaniu, byly wprowadzane wjmtosi do komory dodatkowej 39, zamiast wpro¬ wadzania ich bezposrednio do komory ro¬ boczej 29. .¦¦]..Cisnienie oraz szybkosc strumieni czyn- nika pomocniczego, wyplywajacych z dysz do komory roboczej urzadzenia, winny byc wystarczajace do wprawienia calej masy materjalu, podlegaj acego sproszkowaniu, lub przewaznej czesci tej masy w szybki ruch obrotowy dookola osi oslony urza¬ dzenia. Sila odsrodkowa, oddzialywajaca na czasteczki materjalu, przebiegajace rozanaitemi drogami dookola osi komory roboczej, odrzuca wieksze czastki materja¬ lu w kierunku nazewnatez, przyczem ich wielkosc stopniowo zmniejsza sie wskutek wielokrotnego zderzania sie ze soba; w wy¬ niku powyzszego czastki materjalu pro¬ szkowanego tworza warstwe wzglednie pa¬ smo mater jalu, posuwajace sie po we¬ wnetrznej powierzchni pierscienia 23. Na¬ lezy oczywiscie zaznaczyc, ze stosuje sie pierscien 23 z twardego, odpornego na scieranie materjalu niezaleznie od tego, czy jest lista, czy tez gladka. W wyniku powyzsze¬ go, a zwlaszcza wskutek przesuwania sie luzne] masy czasteczek materjalu poprzez strumienie czynnika pomocniczego, stru¬ mienie te dziala ja wewnatrz stosunkowo duzej masy luznych czastek materjalu i wskutek tego wprawiaja bezposrednio po¬ szczególne czasteczki tej roa&y w szybki ruch wkowy dobkola osi komory roboczej oraz podtrzymuja ten ruch nieprzerwanie.Skutkiem tego jest szybkie rozdrabiaJiie sie czastek materjalu oraz wytwarzanie sie znacznej sily odsrodkowej, dzialajacej na wieksze czastki w taki sposób, iz za¬ chodzi zasadnicze oddzielenie sie- tych wiekszych czasteczek od sproszkowanego juz materjalu, przyczem tylko najdrob¬ niejsze czasteczki matercjalu o póstacipyiu beda unosily sie w zawieszeniu w czynni¬ ku pomocniczym wpoblizu zewnetrznie j"po- wierzchni komory zbiorczej.Jak zaznaczono powyzej^ wylatywaniu do góry jakichkolwiek czastek wiekszych i ich przedostawaniu sie do komory zbior¬ czej 25 zapobiega pierscien 38, zaopatrzo¬ ny w kolnierz, w który uderzaja od spodu wzmiankowane wieksze czasteczki mate¬ rjalu proszkowanego, opadajace nastepnie zpowrotem do komory roboczej W; celu dal¬ szego1 ich rozdrobienia, Pozostaja zawae- szonemi w czynniku pomocniczym tylko najdrobniejsze czasteczki w postaci pylu, na które dziala tak mala sila odsrodko¬ wa, iz czasteczki te moga unosic sie w czyn¬ niku pomocniczym i zostaja nastepnie unie¬ sione przezen do górnej czesci komory zbiorczej.Pierscien 23 nie stanowi istotnej czesci skladowej urzadzenia i moze byc pottiinie- ty W razie zyczenia.We wszystkich odmianach, uwidocz¬ nionych na fig. 3 -^ 16y dysze 14 wtlaczaja strumienie czynnika pomocniczego bezpo¬ srednio do masy materjalu proszkowanego, znajdujacego sie w* komorze roboczej< w której niema pierscienia 23, aczkolwiek mo¬ ze on byc zastosowany w wiekszosci tych odmian. Na fig. 3i 4 korfidra robocza 29a posiada scianke górna 4d i sciadke dolna 3a, które rozchodza si£ w* miare zblizania sie PrzeWód pierscieniowy 6a i dysze 14a sa umieszczone w plaszczyznie poziomej, — 9 —przyczem dysze sa skierowane wzdluz stycznych do kola pomyslanego 30, które¬ go srednica jest mniejsza od najwiekszej srednicy wewnetrznej komory roboczej 29a.Na fig. 5 scianka górna 4a jest nachy¬ lona odmiennie od scianki górnej, uwidocz¬ nionej na fig. 3, a scianka dolna 3b jest plaska i (zaopatrzona W plytke 41, odporna na scieranie.Pod innemi wzgledami budowa urza¬ dzenia jest podobna do przedstawionej na fig. 3.Na fig. 6 — 8 uwidoczniono dwa prze¬ wody pierscieniowe 6c, umieszczone jeden nad drugim, przyczem dysze górne 14c sa skierowane wdól i ku przodowi, a dysze dolne 14c — do góry i ku przodowi, oba zas zespoly dysz sa nachylone w kierun¬ ku, w którymi masa materjalu ma wirowac.Scianka górna 4c oslony lc jest wklesnie¬ ta posrodku, a scianka dolna 3c jest pod¬ niesiona posrodku w celu utworzenia sto¬ sunkowo plytkiej komory roboczej 29, po¬ laczonej z rozszerzonymi komorami bocz- nemi, zawierajacemi przewody pierscienio¬ we oraz dysze. W tej odmianie urzadze¬ nia rura odprowadzajaca 31 jest przyla¬ czona do komory roboczej posrodku tej komory, a wirujacy czynnik pomocniczy, unoszacy pyl materjalu, jest odprowadza¬ ny do góry do dowolnego odpowiedniego oddzielacza pylu (nieaiwidocznionego na rysunku). Fig. 9 i 10 przedstawiaja odmia¬ ne, podobna do uwidocznionej na fig. 6, z z wyjatkiem tego, ze komora robocza 29d jest tdosztaltowana odwrotnie w stosunku do przedstawionej na fig. 3, t. j. Wezsza czesc komory 29d znajduje sie na osi oslo¬ ny Id, a scianki górna 4d i dolna 3d zbli¬ zaja sie do siebie w kierunku osi oslony.Dysze 14d wystaja z przewodów pierscie¬ niowych 6d dokladnie w1 ten sam sposób, co i na fig. 6 — 8, a rura odprowadzajaca 3Id odpowiada rurze 31c, uwidocznionej na fig. 6.Na fig. 11 i 12 przewód pierscieniowy 6e jest umieszczony w oslonie le u góry komory roboczej 29e, a dysze 14e sa umie¬ szczone wpoblizu scianki górnej 4e i sa skierowane wdól pod pewnym katem do dna komory w kierunkach odwrotnych po obu bokach komory w celu powodowania wirowania czasteczek materjalu dookola osi komory roboczej.W tej odmianie komora robocza 25 wraz z jej pierscieniem 38, zaopatrzonym w kolnierz, oraz rura odprowadzajaca 31 jest taka isama, jak na fijg. 4 i 3. Poniewaz jednak dysze 14esa skierowane ku dolo¬ wi, wiec dno 3e komory jest narazone na znaczne zuzycie, wskutek czego jest wypo¬ sazone w| plyte 41e z twardego, odpornego na scieranie materjalu. Na fig. 13 komora robocza 29/ oslony li posiada równolegle wzgledem siebie scianke górna 4f i scianke dolna 3f, przyczem przewód pierscieniowy 67 jest umieszczony mniej wiecej posrod¬ ku pomiedzy temi sciankami i wyposazony w dysze 14f, Wykonane wedlug fig. 2. Rura odprowadzajaca 31f jest przylaczona do komory 29f bezposrednio na jej osi tak, ze tylko lzejsze czasteczki materjalu zostaja uniesione z oslony zapomoca czynnika po¬ mocniczego, uchodzacego przez rure odpro¬ wadzajaca 31f do zbiornika pylu (nie- uwidocznionego na rysunku).W odmianie, uwidocznionej na fig. 14 i 15, osie dysz 14g nie znajduja sie w tej samej plaszczyznie poziomej, lecz sa roz¬ mieszczone wzdluz linji srubowej dookola osi oslony Ig. Kazda z tych dysz jest skie¬ rowana stycznie do kola pomyslanego 30, przyczem cztery takie drogi kolowe, po jednej na kazda dysze, najlepiej jest u- miesdic wspólsrodkowo wzgledem siebie, lecz nie jest niezbedne umieszczenie ich na jednej i tej samej powierzchni walco¬ wej. Materjal rozdrabiany, dazacy do opa¬ dania pod dzialaniem wlasnego ciezaru w oslonie Ig, jest poddany dzialaniu strumie¬ ni czynnika pomocniczego, doprowadzane- — 10 t-go przewodem pierscieniowymi 6g do dysz 14g, i zostaje wprawiony w szybiki ruch wirowy dookola pionowej osi oslony. Dzia¬ lanie sily odsrodkowej (na czasteczki ma¬ terjalu powoduje ich szybkie rozdrabianie sie az do postaci mialkiego pylu. Zuzyty czynnik pomocniczy i drobno sproszkowatiy materjal plyna ku dolowi ze srodkowej strefy komory roboczej 29g przez rure od¬ prowadzajaca 3Ig, zachowujac swój ruch wirowy, i sa odprowadzane do oddzielacza materjialu sproszkowanego (nieuiwidocz- nionego nia rysunku).Fig. 16 przedstawia konstrukcje, po¬ dobna do uwidocznionej na fig. 1 i 2, z ta róznica, ze oslona lh jest wyposazona w zespól dysz 14g, rozmieszczonych wzdluz linji srubowej; w konstrukcji tej pierscien 38 wie jest zastosowany.We wszystkich odmianach dysze sa skierowane ku obwodowi drogi kolowej, której srednica jest mniejsza od najwiek¬ szej wewnetrznej srednicy komory robo¬ czej, os zas kazdej z, dysz znajduje sie w plaszczyznie pionowej, stycznej do wzmiankowanej drogi kolowej.We wszystkich1 przykladach wykonania, opisanych powyzej, kierunek strumieni czynnika pomocniczego jest obrany tak, aby strumienie te wjprawialy w szybki ruch wirowy cala mase materjalu, znajdujaca sie w oslonie urzadzenia, dzieki czemu podczas proszkowania materjalu, cza¬ steczki ciezsze przesuwaja sie ku sciance zewnetrznej komory roboczej, a czastki lzejsze, unoszace sie w czynniku pomoc¬ niczym w strefie, przylegajacej do osi ob¬ rotu masy materjalu, sa unoszone naze- wlnatrz z komory roboczej zapomoca zuzy¬ tego juz czynnika pomocniczego.Przy zastosowaniu wynalazku niniej¬ szego mozliwem sie staje wytwarzanie ma-^ terjalu, sproszkowanego do rozmaitego stopnia mialkosci w zaleznosci od rodzaju nuaterfjalu, podlegajacego sproszkowaniu, oraz od pozadanego stopnia mialkosci, przez prosta zmiane szybkosci, z która materjal surowy jest wprowadzany w obreb dzialania strumieni czynnika pomoc¬ niczego, przyczem, osiaga sie mialkosc, której nie daje sie osiagtaac przy zasto¬ sowaniu innych znanych urzadzen rozdra- biajacych. PL