Przedmiotem niniejszego wynalazku jest elektryczne urzadzenie do napedu kro¬ sien, pomocniczych maszyn tkackich i im podobnych, przy zastosowaniu którego na¬ pedzana maszyna po wylaczeniu napedu zostaje samoczynnie sprowadzona w zada¬ ne polozenie. Wedlug wynalazku elek¬ tryczny silnik napedowy po wylaczeniu go z biegu, w którym przesuwal maszyne na¬ przód, zostaje samoczynnie wlaczony na krótkotrwaly bieg w kierunku, odwrotnym do poprzedniego. Po osiagnieciu przez ma-szyne napedzana zadanego polozenia elek¬ tryczny silnik napedowy zostaje ostatecznie ?¦ yylaczony samoczynnie.; Do wlaczania / elektrycznego ^silnika napedowego stosuje sie przekazniki, które moga blokowac sie wzajemnie elektrycznie lub mechanicznie.Prad wzbudzajacy przekaznika, który po¬ woduje uruchomienie silnika elektryczne¬ go na krótkotrwaly bieg wsteczny, jest rozrzadzany zapomoca wylacznika, urucho¬ mianego w zaleznosci od polozenia maszy¬ ny napedzanej. Do uruchomienia wymie¬ nionego wylacznika sluzy tarcza krzy¬ wiznowa lub kciukowa, polaczona z walem korbowym lub z podobna czescia maszyny * Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia elektryczne urzadzenie nape¬ dowe Wedlug Wytialazku, a fig. 2, 3 i 4 przedstawiaja rózne odmiany wykonania rozrzadu biegu wstecznego elektrycznego silnika napedowego.Na fig. 1 cyfra i oznaczono elektrycz¬ ny silnik napedowy krosien, ; cyframi 2 i 3 — przekazniki do wlaczania elektrycz¬ nego silnika, a cyfra 4 — siec zasilajaca pradu trójfazowego. Przekazniki 2 i 3 sa zaryglowane wzajemnie elektrycznie za¬ pomoca kontaktów 5 i 6. Przekaznik 2 po¬ siada równiez kontakt 7, uskuteczniajacy wlasne wzbudzanie przekaznika. Wylacz¬ niki przyciskowe 8 i 9 sluza do wlaczania i wylaczania elektrycznego silnika napedo¬ wego. Prad roboczy przekaznika 3 jest do¬ prowadzony do kontaktu wylacznika 10, sterowanego zapomoca tarczy krzywizno¬ wej //. Tarcza krzywiznowa 11, umocowa¬ na na wale korbowym krosna, jest otrzy¬ mana z tarczy okraglej przy wykonaniu wyciecia 12.Urzadzenie napedowe, opisane wyzej, dziala w sposób nastepujacy. Przez naci¬ sniecie guzika wylacznika przyciskowego 8 zamyka sie obwód przekaznika 2, dzieki czemu elektryczny silnik napedowy / zo¬ staje wlaczony do sieci tak, iz moze obra¬ cac sie w normalnym kierunku roboczym.Przy wlaczeniu przekaznika 2 kontakt 7, uskuteczniajacy wzbudzenie wlasne prze¬ kaznika i polaczony równolegle z przyci¬ skiem 8, zostaje zamkniety, wskutek czego przekaznik 2, nawet po zwolnieniu guzika wylacznika przyciskowego 8, pozostaje wlaczony. Krosno zaczyna wiec pracowac.Z chwila odlaczenia silnika elektrycznego od sieci zasilajacej przez nacisniecie guzi¬ ka przyciskowego przycisku 9, a tern sa¬ mem odlaczenia przekaznika 2, zostaje za¬ mkniety kontakt ryglujacy 5, wlaczony w obwód przekaznika 3. Poniewaz jednak prad przekaznika 3 plynie równiez przez kontakty wylacznika 10, sterowanego zapo¬ moca tarczy krzywiznowej //, obwód wy¬ mienionego przekaznika zostaje zamknie¬ ty tylko wówczas, gdy wal korbowy maszy¬ ny napedzanej znajduje sie w polozeniu, odmiennem od polozenia, wyznaczonego przez wyciecie 12. Wówczas przekaznik 3 wzbudza sie, a elektryczny silnik napedo¬ wy zostaje zasilany pradem o kierunku przeciwnym, wobec czego zostaje szybko zahamowany i uruchomiony w kierunku, przeciwnym do poprzedniego, co spowo¬ duje cofniecie krosien w zadane poloze¬ nie. Z chwila osiagniecia przez krosna wy¬ mienionego polozenia wyciecie 12 w tar¬ czy krzywiznowej 11 powoduje wylaczenie wylacznika 10, a przez to i wylaczenie przekaznika 3 i ostateczne zatrzymanie krosien. Aby zapobiec dalszemu biegowi krosien po odlaczeniu elektrycznego silni¬ ka napedowego', mozna stosowac hamulec mechaniczny, którego elektromagnes zwal¬ niajacy jest polaczony równolegle z uzwo¬ jeniem stojana elektrycznego silnika nape¬ dowego. Dzieki ukladowi polaczen wedlug wynalazku krosna po kazdem odlaczeniu przekaznika 2 zostaja sprowadzone w za¬ dane polozenie przez ich cofniecie. Obo¬ jetne jest przytem, czy wylaczenie odbywa sie recznie zapomoca wylacznika przyci¬ skowego 9, czy tez samoczynnie (np. w ra- — 2 —zte brakuwatka) zapomoca kiiych wylacz¬ ników, polaczonych w szereg z wylaczni¬ kiem przyciskowym 9.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 wylacznik 10, rozrzadzany zapomoca tar¬ czy krzywiznowej 11, jest wlaczany i wy¬ laczany przy kazdym obrocie walu korbo¬ wego krosien, co powoduje bardzo szyb¬ kie zuzycie jego kontaktów, Korzystniej¬ szy pod tym wzgledem jest uklad wedlug fig. 2, w| którym wylacznik 10 przy normal¬ nej pracy krosien zajmuje polozenie wyla¬ czenia. Osiaga sie to zapomoca elektroma¬ gnesu 13, którego uzwojenie wzbudzajace jest polaczone w szereg z uzwojeniem przekaznika 2. Zamiast szeregowego pola¬ czenia uzwojen mozna zastosowac pola¬ czenie równolegle. Przewód doplywowy do uzwojenia elektromagnesu 13 moze byc równiez przylaczony przed przekaznikiem 2 do jednej' fazy sieci, a drugi przewód do¬ plywowy moze byc przylaczony za prze¬ kaznikiem 2 do takieji fazy przewodów do¬ plywowych! silnika, aby z chwila wlaczenia przekaznika 3 obydwa przewody doplywo¬ we byly polaczone z ta sama faza sieci, a tern samem, aby uzwojenie elektromagnesu 13 pozostalo nieczynne. Dopóki wiec jest wlaczony przekaznik 2, wylacznik 10 za.)- muje polozenie wylaczenia. W tym przy¬ padku do sterowania wylacznika 10 sto¬ suje sie tarcze kciukowa 11, której kciuk 12 uskutecznia odlaczenie pradu wsteczne¬ go. Wi innych szczególach dzialanie ukladu wedlug fig. 2 jest takie samo jak ukladu wedlug fig. 1. Przy kazdem odlaczeniu przekaznika roboczego 2 wylacznik 10 zo- staje zwolniony i utrzymuje wlaczenie pra¬ du wstecznego dopóty, dopóki przy osia¬ gnieciu zadanego polozenia krosien nie zo¬ stanie wylaczony zapomoca kciuka 12 tar¬ czy kciukowej 11.Aby zawsze zapobiec dalszemu biegowi maszyny w roboczym kierunku ruchu w po¬ lozenie niepozadane po odlaczeniu prze¬ kaznika roboczego 2, mozna zastosowac zapadke 14 (fig. 3), która po odlaczeniu od sieci silnika napedowego zostaje zwol¬ niona i wspóldzialajac z kciukiem 12 tar- czy kciukowej 11 uniemozliwia dalsze ob¬ racanie sie maszyny w polozenie niepoza¬ dane. Zapadka 14, jak uwidoczniono na fig. 3, moze sluzyc jednoczesnie do stero¬ wania wylacznika 10.W wielu przypadkach zdarza sie, ze po zatrzymaniu napedu maszyna napedzana zatrzymuje sie zarówno w dogodnem jak i w niepozadanem polozeniu. Obydwa te po¬ lozenia moga znajdowac sie bardzo blisko siebie. Np. w krosnach polozenie plochy, odwrócone od! tkaniny, jest polozeniem do¬ brem, natomiast niepozadane byloby polo¬ zenie uderzenia, gdy czólenko nie osiagne¬ lo jeszcze przeciwleglej skrzynki czólenko¬ wej, a naped zostal samoczynnie wylaczo¬ ny przez czujnik watka lub w inny sposób.W tych przypadkach tarcza kciukowa 11 jest wykonana jak na fig. 4. Hamowanie pradem wstecznym i cofanie maszyny na¬ stepuje w tej odmianie tylko wtedy, gdy zapadka 14 po odlaczeniu przekaznika ro¬ boczego 2 wejdzie w wyciecie 15 tarczy kciukowej 11. O ile odlaczenie maszyny nastapi w innem polozeniu, prad wsteczny nie zostaje wlaczony, lecz maszyna obraca sie sila bezwladnosci dalej, az osiagnie za¬ dane polozenie.Wynalazek niniejszy moze byc zastoso¬ wany nietylko w krosnach i maszynach tkackich, lecz równiez i w innych maszy¬ nach, w których istnieja polozenia pozada¬ ne wzglednie niepozadane. Przez odpo¬ wiednie uksztaltowanie tarczy krzywizno¬ wej mozna uwzglednic istnienie kilku po¬ zadanych lub niepozadanych polozen. PL