Wynalazek niniejszy dotyczy rozszcze¬ piania w fazie parowej weglowodorów wy- sokowrzacych na weglowodory nisko- wrzace.Proponowano j uz przeprowadzanie rozszczepiania oleju w fazie parowej, przez przepuszczanie par przez ogrzane rury ze stosunkowo znaczna szybkoscia; okazalo sie jednak, ze jakkolwiek pary ogrzewano do temperatury rozszczepiania, to jednak ulegaly one rozszczepianiu tylko w nie¬ znacznej ilosci. Ogrzane juz pary przepro¬ wadzano nastepnie do oddzielnej komory, w której piroces rozszczepiania osiagal po¬ zadany stopien. Taki sposób ma te zalete, ze rury ogrzewcze sa wolne od wegla, po¬ wstajacego przy rozszczepianiu. Reakcja krakowania jest endotermiczna, wobec cze¬ go nastepuje w czasie jej przebiegu spa¬ dek temperatury. Jesli w celu doprowa¬ dzenia niezbednej ilosci ciepla temperatu¬ re par weglowodorowych na poczatku pod¬ niesc znacznie wyzej ponad temperature rozszczepiania, wówczas nastepuje znaczne przegrzanie par, powodujace wytwarzanie sie wegla i bezwartosciowych weglowodo¬ rów gazowych.Wedlug wynalazku niedogodnosci opi¬ sane powyzej, zostaja usuniete przez zmie¬ szanie par oleju przed ogrzaniem rozszcze- piajacem z gazem w stosunku wagowym np. 1 do 2, przyczem samo rozszczepianieprowadzi sie bez dalszego ogrzewania.Wskutek tego spadek temperatury miesza¬ niny pary oleju i gazu obojetnego jest mniejszy, niz w przypadku stosowania sa¬ mych par oleju. Jako gaz obojetny, stoso¬ wany w mieszaninie z parami oleju, moze byc uzyty gaz, pochodzacy z produktów rozszczepiania oleju. Stosuje sie równiez niektóre frakcje tego gazu, np. gaz odpad¬ kowy, otrzymywany po oczyszczaniu gazu.W razie koniecznosci stosowania do roz¬ szczepiania temperatur wyzszych zmniejsza sie stopien miejscowego przegrzewania pa¬ ry w piecu oraz otrzymuje sie mniej po¬ chyla krzywa „temperatura-czas", odtwa¬ rzajaca przebieg rozszczepiania. Rozszcze¬ pianie mozna przeprowadzac w temperatu¬ rze 621°C, najkorzystniej w granicach tem¬ peratur odi 510° do 565°C. W temperaturze okolo 537°C, która jest zwlaszcza korzyst¬ na, czas trwania reakcji przy 30%-owej przemianie wynosi od 2 do 4 minut.Ilosc gazu, dodawanego do oleju, moze ulegac zmianie. Im wieksza jest ilosc do¬ dawanego gazu, tern wiecej potrzeba opa¬ lu do ogrzania go i tern wieksze trudnosci powstaja przy oczyszczaniu tego gazu od par niskowrzacych weglowodorów. Zwykle dodaje sie gazu 25 — 200% wagowych w stosunku do weglowodorów ciezkich, naj¬ korzystniej w? ilosci 50% przy rozszczepia¬ niu w temperaturach do 537°C. Przy sto¬ sowaniu temperatur wyzszych, zwlaszcza wyzszych od! 565°C nalezy dodawac wiek¬ sza ilosc gazu.Gaz obojetny przedmuchuje sie przez uprzednio ogrzany olej i w ten sposób wy¬ twarza sie mieszanine gazu i par olejo¬ wych. Inne korzysci, wynikajace ze stoso¬ wania tego gazu, polegaja na zmniejszeniu dzialania nagryzajacego par oleju, wsku¬ tek rozcienczenia czynników nagryzaja¬ cych gazem obojetnym. Jednoczesnie wsku¬ tek rozcienczenia par oleju w gazie zmniej¬ sza sie znacznie niebezpieczenstwo miej¬ scowego przegrzania par w grzejniku.Rysunek przedstawia schematycznie najkorzystniejsza postac urzadzenia do wykonywania sposobu wedlug wynalazku.Olej doprowadza sie przewodem 10 przez wymiennik ciepla 11 do plóczki 13, W której nastepuje dokladne zetkniecie sie oleju ze swiezo rozszezepionemi parami ze strefy; reakcji, z których usuwa sie czastki porwanego wegla. W celu utrzymania po¬ zadanej temperatury oraz odparowania po¬ zadanych frakcyj z doplywajacego oleju, na1 dnie plóczki utrzymuje! sie odpowiednia ilosc oleju zapomoca zaworu 14, przewodu 16, laczacego wyimieaiiniSk ciepla 17 z wy¬ miennikiem ciepla IB, pompa 15 oraz prze¬ wodu 20. Zastosowanie tych narzadów daje moznosc regulowania temperatury oleju, krazacego przez plóczke. Czesc krazacego oleju, jako pozostalosc, jest usuwana stale przewodem 21.W plóczce 13 utrzymuje sie najkorzyst¬ niej takie warunki pracy, aby spowodowac odparowanie tych frakcyj oleju, które ma¬ ja ulec/przemianie, przyczem ta para prze¬ plywa przewodem 22 do rozdzielacza 23, w którym nastepuje oddzielanie frakcji, podlegajacej rozszczepianiu, od frakcyj juz rozszczepionych, które nadaja sie jako paliwo do silników. W rozdzielaczu 23 za¬ stosowano równiez narzady do krazenia o- leju, a mianowicie przewód 25, przewód 26, polaczony z wymiennikiem ciepla 11, wzmiankowanym wyzej, przewód 27 oraz pompa 28. Olej, skroplony w rozdzielaczu 23, o ciezarze wlasciwym oleju gazowego, jest stale usuwany z tego rozdzielacza przewodem 29, który doprowadza go za¬ pomoca pompy 30 przez wymiennik ciepla 17 przewodem 31 do wezownicy 32, umie¬ szczonej wi piecu 33, skad splywa do zbior¬ nika 34. Olej' W tym zbiorniku znajduje sie w obiegu kolowym i krazy przez przewód 36, pompe 37, przewód 31 oraz przez we- zownice 32, z której splywa znowu do zbiornika 34. Wezownica 32 jest najko¬ rzystniej ogrzewana gazami spaiUnowemi, — 2 —doprowadzanemi przewodem 40, oraz pal¬ nikiem 41. Do regulowania temperatury pieca 33 zastosowano przewód 42 i pompe 43. Gazy spalinowe uchodza z pieca 33 przez komin 44.Pary oleju usuwa sie ze zbiornika 34 przewodem 46, polaczonym z wezownica 48, do pieca 49, ogrzewanego zapomoca palnika 50. Gazy spalinowe z pieca 49, wy¬ korzystane czesciowo, przeprowadza sie przewodem 40 do pieca 33. Piec 49 jest równiez zaopatrzony w przewód 50', i pom¬ pe 51, sluzaca do regulowania temperatury dookola wezownicy 48.Pary przechodza przez wezownice 48 z taka szybkoscia, iz.temperatura ich wzra¬ sta do pozadanej temperatury rozszczepia¬ nia, to jest do 482° — 565°C lub wyzej, jednakze w czasie, który uniemozliwia roz¬ szczepianie sie par w samej wezownicy; tak ogrzane pary przeplywaja przewodem 54 do nieogrzewanej komory reakcyjnej 55, zaopatrzonej w plaszcz izolacyjny 56. W tej komorze pary zostaja dostateczna ilosc czasu, np. od 2 do 4 minut, poczem mie¬ szanina produktów rozszczepionych, za¬ wierajacych gazy obojetne, przeplywa przewodem 57 do plóczki 13.Mieszanina produktów rozszczepiania, pozbawiona zawieszonego w niej wegla i czesciowo ochlodzona w plóczce 13, prze¬ plywa nastepnie przewodem 22 dó rozdzie¬ lacza 23, a nastepnie przez chlodnice 60 do zbiornika 61. Gazy obojetne wraz z lek- kiemi parami, które nie ulegly skropleniu, usuwa sie ze zbiornika 61 zapomoca pom¬ py 63 przewodem 62 do absorbera 64, w którym gazy oczyszcza sie od lekkich we¬ glowodorów cieklych.Zawór 67 sluzy do usuwania nadmiaru gazu z urzadzenia. Pozostaly gaz wraca do obiegu przewodem 25. Po ogrzaniu gazu do odpowiedniej temperatury w wymienniku ciepla 18 wprowadza sie go do dolne) cze¬ sci zbiornika 34, w którym wspóldziala on przy odparowywaniu oleju. PL