Znane sa przyrzady do klepania kos i sierpów, w których dla osiagniecia równo¬ miernego' naostrzenia zastosowano z jednej strony przymusowe prowadzenie klepadla, a z drugiej obok klepadla boczne szcze¬ ki lub krazki do prowadzenia ostrza kosy, przyczem powierzchnie robocze klepadla i kowadelka sa tak umieszczone, ze stale wspólpracuja te same ich czesci, dlatego szybko zuzywaja sie i powoduja znieksztal¬ cenie rozklepywanegO' ostrza. Boczne szcze¬ ki prowadnicze, nawet gdy sporzadzone sa z miekkiego materjalu, maja te szczególna wade, ze sciskaja lub wyginaja rozklepa¬ na poprzednio czesc ostrza i, jezeli sa do¬ stosowane do klepania kos, nie moga byc uzyte do klepania sierpów z powodu od¬ miennego ksztaltu.Wymienione wady próbowano usunac w ten sposób, ze jako kowadelko stosowa¬ no obracana tarcze, napedzana przystawka zebata, do prowadzenia zas kosy uzywano szynowego uchwytu, przesuwanego mecha¬ nicznie; jednak takie stosunkowo zlozone, trudno przenosne i nie wszedzie dajace sie stosowac urzadzenie nie znalazlo zbyt wie¬ lu nabywców, gdyz naped tarczy o osi ob¬ rotu, pochylonej wzgledem osi mechanicz¬ nie poruszanego klepadla, znacznie pod¬ nosil cene takiego urzadzenia, uniemozli¬ wiajac czesto jego nabycie.Przyrzad wedlug wynalazku nie posia¬ da wymienionych wad, gdyz zastosowano obsade, zaopatrzona, w kowadelko' i klepa- dlo, uderzane recznym mlotkiem, przy¬ czem kowadelko i klepadlo posiadajaksztalt walcowy i pierscieniowe po- witózchnie*, robocze; ^la ^umozliwienia zas cifgjej zmi&ny pfacujaceio odcinka po¬ wierzchni roboczej albo? klepadlo moze byc osadzone wolno-obrotowo, albo jego pro¬ wadnica moze byc umocowana na kowadel¬ ku) lub wewnatrz klepadla; zbyteczne staje sie wówczas górne prowadzenie klepadla.Mozna zastosowac jednoczesnie jedna i druga budowe. W porównaniu z poprzed¬ nio wspomnianemi urzadzeniami do klepa¬ nia przedmiot wynalazku posiada te zalete, ze jest prostej budowy, niewielkich' rozmia¬ rów, jest tani, latwo przenosny i daje sie wszedzie stosowac; oprócz tego nie posia¬ da bocznych przestawialnych prowadnic i przytem wyklucza wszelkie niezreczne u- derzenia, które wplywalyby ujemnie na klepanie i zapewnia osiagniecie jednako¬ wej szerokosci rozklepania ostrza, ponadto zuzycie powierzchni roboczych jest jak najbardziej ograniczone.Rysunek) przedstawia kilka przykladów wykonania przyrzadów wedlug wynalazku.W obsadzie 1 przyrzadów miesci sie ko¬ wadelko 2 zi powierzchnia robocza 2a; kle- padlo 3 posiada powierzchnie robocza 3a do klepania kosy 4; pomiedzy klepadlem i kowadelkiem znajduje sie posrodku osa¬ dzony w nich sworzen prowadniczy 5. Jak widac we wszystkich przykladach wyko¬ nania przyrzadów, tak kowadelko 2, jak i klepadlo 3 maja ksztalt walcowy z okra¬ gla powierzchnia robocza, przyczem po¬ srodku osadzony sworzen 5 sluzy do pro¬ wadzenia ostrza kosy 4 lub sierpa 6 (fig. 4).W przyrzadzie wedlug fig. 1 klepadlo 3 okragle w przekroju ma pierscieniowa powierzchnie robocza 3a, jest osadzone i prowadzone w wystajacej szczece obsady /, przyczem tak klepadlo 3, jak i kowadel¬ ko 2 daja' sie- obracac w obsadzie /.W przyrzadzie wedlug fig. 2 i 3 zby¬ teczne jest prowadzenie klepadla w obsa¬ dzie, a do prowadzenia jego sluzy osadzo¬ ny posrodku kowadelka sworzen 5, który jednoczesnie tworzy os obrotu i sluzy tak¬ ze do prowadzenia ostrza kosy lub sierpa.Kowadelko 2 w tym przypadku moze byc umocowane w obsadzie symetrycznej /; wówczas przyrzad daje sie uzywac ze wszystkich stron i zapewnia równomierne zuzycie mocno osadzonego kowadelka.Podczas gdy wedlug fig. 2 sworzen pro¬ wadniczy 5 jest na stale umocowany w kowadelku, wedlug fig. 3 jest on luzno o- sadzony w kowadelku 2 na obsadzie 1 i zaopatrzony w leb 7, który opiera sie na górnej powierzchni klepadla 3 i posredni¬ czy w przenoszeniu uderzen mlotka.Leb 7 moze miec dolna plaszczyzne odpowiedniego ksztaltu, aby mozna jej u- zyc lacznie z klepadlem 3, które wówczas sluzy jako kowadelko do klepania. Swo¬ rzen 5 mozna byloby umocowac na stale w klepadle 3. Wszystkie czesci) skladowe we¬ dlug fig. 2 i 3 sa okraglo toczone, daja sie wiec latwo obrabiac i dopasowywac.Przyrzad wedlug fig. 3 odznacza sie ce¬ lowoscia swej budowy przy zastosowaniu prostych czesci, mala wysokoscia i pewnem prowadzeniem klepadla. W tym przyrza¬ dzie mozna poza tern nadac powierzchniom pierscieniowym kowadelka 2 i klepadla 3 na obydwóch stronach czolowych jednako¬ we lub odmienne ksztalty, dzieki czemu przez odwrócenie obydwóch powierzchni w pierwszym przypadku przy jednakowych profilach przedluza sie trwalosc po¬ wierzchni roboczych, a w drugim przypad¬ ku — mozna klepac na tym samym przy¬ rzadzie rozmaite profile lub tez mozna na jednej powierzchni podklepac ostrze, a na drugiej dopiero dokonczyc klepania.Sposób uzycia przyrzadu we wszystkich przypadkach jest nastepujacy.Pierscieniowate powierzchnie robocze 2a i 3a walcowych czesci 2 i 3, dostosowa¬ ne odpowiednio do zadanego profilu, ksztaltuja wsuniete miedzy nie ostrze ko¬ sy lub sierpa pod dzialaniem uderzen na — 2 -klepadlo 3, przyczem ostrze kosy lub sier¬ pa jest dociskane reka do sworznia pro- wadniczego 5, umozliwiajac na calej dlu¬ gosci równomierne rozklepanie ostrza. Jak widac z fig. 4, kazdorazowo zajeta ostrzem uzytkowa powierzchnia robocza w ksztal¬ cie wycinka kolowego) A — B — C wynosi mniej wiecej czwarta czesc calej po¬ wierzchni roboczej. Wskutek samoczynne¬ go obracania sie podczas klepania przynaj¬ mniej jednej z pracujacych czesci przyrza¬ du wspóldzialaja ze soba wciaz inne miej¬ sca robocze, przyczyniajac sie do równo¬ miernego zuzycia, przez co trwalosc przy¬ rzadu wzrasta znacznie. Poniewaz punkt D ostrza kosy lub sierpa, dotykajacy pro- wadniczego sworznia 5 przy dalszem prze¬ suwaniu w prawo lub lewo po odsunieciu od sworznia 5 na odcinku D — A, ponow¬ nie dostaje sie pod uderzenia czesci robo¬ czych 2a i 3a, wiec przytepienie wskutek slizgania sie ostrza po sworzniu. 5 zostaje natychmiast usuniete. Na fig. 4 wskazano umieszczenie kosy oraz sierpa na przyrza¬ dzie bez jakichkolwiek zmian. PL