Przedmiotem niniejszego wynalazku zaopatrzony w podzialke katowa tak, iz z Jest przyrzad dodatkoiwy do odlegloscio- jednej strony mozliwe jest wytworzenie mierza, mierzacego duze odleglosci, maja- obrazu celu, polozonego stosunkowo blisko, cy na celu umozliwienie dokonywania po- bez wystepowania paralaksy w plaszczy- miarów takze i wtedy, gdy chodzi o male znie ogniskowej objektywu, a z -drugiej odlegloscicelu. strofriy — okreslenie rzeczywistej odleglo- Przyrzady wedlug wynalazku nakla- sci celu przy pomocy tabeli lub wykresów, da sie na kazde z. dwóch okienek odleglo- sporzadzonych ze wskazan, odczytanych sciomierza, przez które wchodza promie- na bebnie do odczytywania pomiarów (po- nie swiatla, przyczem kazdy przyrzad za- zornej odleglosci celu), i z nastawienia kli- wiera uklad soczewek o zmienneji dlugosci nów! obrotowych, ogniskowej oraz, obrotowy uklad klinowy, Przedmiot wynalazku jest uwidocznio-ny na rysunku. Fig. 1 wyjasnia zasade geometryczna dzialania przyrzadu, a fig. \ 2 — przyrzad w przekroju podluznym.Na wykresie geometrycznym wedlug fig. 1 w trójkacie ABZ odleglosc OZ od¬ powiada odczytanej pozornej odleglosci celu, podczas gdy odleglosc OZ* odpowia¬ da rzeczywistej odleglosci celu.\ JConi&zna zatem jest przemiana zapo- ^ mo^a sadków optycznych kata AZB, odpowiadajacegoi odleglosci OZ ce¬ lu, na kat odleglosci OZ*, i jednoczesnie usuniecie paralaksy obrazu celu, wystepujacej wsku¬ tek zmniejszenia odleglosci celu. Z tego .wzgledu potrzebne sa nietylko kliny, od¬ chylajace promienie, ale takze i soczewki, umieszczone przed kazdym z obu okiendi, przez które wchodza promienie swiatla do przyrzadu, Oslona 1 jest zaopatrzona w króciec rurowy la, osadzony bez moznosci obraca¬ nia i przesuwania sie w króccu F, otacza¬ jacym dkienka odleglosciomierza.W oslonie 1 umieszczony jest obrotowy uklad klinowy, skladajacy sie z dwóch kli¬ nów szklanych 2 i 3. Ten uklad klinowy moze byc przestawiany w znany sposób przez obracanie stozkowego kola zebatego 6, zazebiajacego sie z uzebieniami stozko¬ wemu 4, 5 pierscieniowych oprawek klinów 2, 3, obracajacych sie w przeciwnych kie¬ runkach. Dzieki temu kat miedzy klinami moze byc zmieniany w granicach od zera do pewnej wartosci najwiekszej, zaleznej od najblizszej odleglosci celu (np. d = 20 m) i od najmniejszej odleglosci mierzo¬ nej (np. D = 400 m), przyczem kazda wiazka promieni równoleglych, wpadajaca do przyrzadu, zoistaje odchylona o kat równy l——-I. Kolo zebate 6 jest osadzo¬ ne obrotowo w oslonie 1 zapomoca walka 6a. Na walku tym umocowane jest kolo slimakowe 7, z którem zazebia sie slimak 8, osadzony obrotowo w oslonie 9, przymo¬ cowanej do oslony 1 i obracany zapomoca tarczy 8a. Na koncu walka 6a umocowana jest wskazówka 10, wykazujaca na pier¬ scieniowej podzialce katowej 9a, znajdu¬ jacej sie na oslonie 9, kat obrotu kola ze¬ batego 6. Przed klinem obrotowym 3 w o- slonie 1 osadzona jest soczewka plasko- wklesla 11, a przed nia w tulejce gwinto¬ wanej 12 — soczewka plasko-wypukla 13, wykonana z takiego samego materjalu, co i soczewka 11, oraz posiadajaca ten sam promien krzywizny, tak ze przy wzaj ema¬ nem stykaniu isie kulistych powierzchni obu soczewek soczewki te tworza plyte o równoleglych plaskich powierzchniach ze¬ wnetrznych. Tulejka 12 jest osadzona w wewnetrznym gwincie oslony 1 i zaopa¬ trzona w pierscien zewnetrzny 14, przez którego pokrecanie moze byc zmieniana odleglosc miedzy soczewkami 11 i 13 i równoczesnie ich wypadkowa odleglosc ogniskowa /.Sposób poslugiwania sie przedmiotem wynalazku jest nastepujacy. Jezeli ma byc okreslana odleglosc ruchomego celu Z' od miejsca O pomiarów, zmieniajaca sie w granicach od 40 m do 100 m^ to najpierw dcflrowadza sie paralakse obrazu posred¬ niego celu, odleglego np. o 70 m, do znik¬ niecia przez pokrecanie pierscieni 14 obu dodatkowych przyrzadów, osadzonych w króccach F. Nastepnie mierzy sie naj- mniejisza odleglosc celu przez przekrece¬ nie obu ukladów klinowych. Rzeczywiste odleglosci OZ" celu moga byc wtedy okre¬ slone zapomoca tabeli lub wykresów, spo¬ rzadzonych ze wskazan, odczytanych na bebnie do odczytu pomiarów, i z kazdora¬ zowego kata obrotu klina, stanowiacego miare kata Jezeli cel porusza sie w stalej odleglo¬ sci od miejsca, dokonywania pomiarów, mozna zamiast obrotowych ukladów kli¬ nowych stosowac zwykle kliny odchylaja¬ ce promienie, a zamiast ukladów soczew¬ kowych o zmielonej odleglosci ognisko- — 2 —wej — soczewke o stalej odleglosci ogni¬ skowej. PL