Wynalazek niniejszy dotyczy przyrzadu do formowania kamieni sztucznych, cegielek z wegla, torfu i t, d'. i polega na urzadze¬ niach, dzieki którym z jednej strony budo¬ wa przyrzadu staje sie prostsza, z drugiej zas strony obsluga latwiejsza, a dzialanie pewniejszem.Na rysunku przedstawiony jest na fig. 1 widok schematyczny przyrzadu w mysl wy¬ nalazku/ Fig. 2 i 3 przedstawiaja schema¬ tycznie szczególy, wchodzace w rachube przy "dalszem rozwinieciu pomyslu.Na plycie stolowej prasy 1 osadzona jest forma 2, obracana okolo czopów 4, a ulozona w lozyskach 3, dajacych sie pod¬ nosic i znizac.Obrotowe osadzenie formy przedstawia te korzysc, ze, po skonczonym procesie tlo¬ czenia, materjal stloczony osiada na tej po¬ wierzchni, która byla wystawiona na bezpo¬ srednie dzialanie tloczace. Jasnem jest, ze ta powierzchnia jest mocniejsza, niz prze¬ ciwlegla powierzchnia, która nie byla wy¬ stawiona wprost na stlaczanie. Materjal a- formowany jest zatem po wyjeciu z formy trwalszym i odporniejszym.Tlok (ubijak) 5, poruszany recznie za- pomoca raczek 6, prowadzony jest w po¬ przecznej czesci 7 stojaka przyrzadu. Tlok 5 polaczony jest drazkami przegubowemi 8 z dzwigniami katowemi 9, umieszczonemi na czesci poprzecznej 7 obrotowo okolo osi 10.Na wolne ramiona dzwigni katowych 9 dzialaja sprezyny naciskowe 11, starajace sie utrzymac tlok 5, ciagle w podniesionym stanie.Na uwidocznionym przykladzie wykona¬ nia dzialanie sprezyn 11 nastepuje za po-srednietwem przesuwnie w kierunku osi o- sadzonych trzpieni 12, które swemi, odpo¬ wiednio uksztaltowanemi koncami, wchodza W jedno wyciecie ramienia dzwigni. Zaleznie od tego czy trzpienie te dzialaja w mniej¬ szej lub wiekszej odleglosci od punktu ob- tfotu 10 na dzwignie 9, zostaje tlok 5 podno¬ szony z wieksza lub mniejsza sila. Do re¬ gulowania, wzglednie nastawienia, tej sily, trzpienie 12 dadza sie przestawiac w kie¬ runku wysokosci, a dzwigniowe ramiona o- patrzone sa kilkoma wycieciami, lezacemi ponad soba.Do unieruchomiania tloka w stanie opu¬ szczonym sluzy dzwignia 13. Umieszczona ona jest na czesci poprzecznej 7 obrotowo okolo osi 14 i ma na swem katowo-odgietem ramieniu ciezar 15, starajacy sie przytrzy¬ mac dzwignie zarówno w polozeniu podnie- sionem (oznaczone na rysunku linjami kre- skowanemi), jak i podczas jej dzialania.W pierwszem polozeniu zabezpiecza dzwignie 13 opornik, w drugiem zas naciska odpowiednio uksztaltowany koniec dzwigni na tlok i przytrzymuje go w opuszczonem polozeniu, wbrew dzialaniu sprezyn 11.Raczka 17 sluzy do poruszania dzwigni zatrzymowej 13.Forma tloczna 2 sklada sie ze skrzynki o ruchomem dnie, polaezonem z kablakiem 18, tworzacym raczke do wywracania for¬ my 2.Zapomoca poruszenia dzwigni noznej 19, lozyska 3, dzwigajace forme 2, zostaja pod¬ niesione tak, ze forma wywraca sie i moze byc w ten sposób ustawiona, ze jej otwarta strona skierowana jest ku tlokowi. W tern polozeniu formy, kablak 18 znajduje sie u dolu (polozenie kreskowane na rysunku], W którem to polozeniu wchodzi on w wycie¬ cie plyty stolowej /.Teraz napelnia sie forme materjalem, który ma byc stlaczanym, i zapomoca tloka 5 ubija sie go w formie 2.W celu umozliwienia dokladnego formo¬ wania sie powierzchni materjalu, na która dziala tlok 5, znajduje sie na jednym slupie maszyny obrotowo osadzona plyta 20, któ¬ ra naklada sie na materjal tloczony.W mysl wynalazku, plyta 20 podczas jej ruchu obrotowego jest prowadzona przymusowo, i w czasie uzycia opuszcza sie na materjal tloczony, podczas zas skreca¬ nia podnosi sie do góry i oddala od mate¬ rjalu.W tym celu pochwa zawiasowa 21 plyty 20 jest od dolnej strony skosnie scieta i le¬ zy na skosnej powierzchni przeciwnej po¬ chwy 22. Podczas uzycia plyty powierzch¬ nie skosne pochwy 21 i 22 przylegaja do sie¬ bie na calej powierzchni, i plyta 20 znajduje sie w najnizszem polozeniu. Jezeli pochwe 21 obróci sie wzgledem pochwy 22, to po¬ wierzchnie skosne oddalaja sie od siebie, a plyta 20 zostaje podniesiona.Skoro plyta 20 zostala nalozona na na¬ pelniona forme, chwyta sie tlok 5 zapomoca raczki 6, i uderzajac o plyte 20, która two¬ rzy jakoby patryce, ubija sie materjal w formie. Ubijanie nie przedstawia zadnych trudnosci, poniewaz wskutek dzialania spre¬ zyn 11 tlok 5 zawsze samoczyniiie podnosi sie do góry.Po skonczonem formowaniu skreca sie plyte 20 wbok, która przytem oddala sie od formy 2, podnoszac sie równoczesnie. Po¬ ruszajac dzwignie nozna 19, podnosi sie te¬ raz lozyska 3 wgóre i przechyla sie forme o 180°. Nastepnie kladzie sie na plyte sto¬ lowa 1 podkladke 23 i spuszcza napowrót forme 2 w stanie wywróconym.Przez skrecenie dzwigni zatrzymowej 13 wdól zostaje tlok S^brew dzialaniu spre¬ zyn 11, przytrzymany w takiem polozeniu, ze znajduje sie tuz ponad kablakiem 18, slu¬ zacym jako raczka formy 2, a sterczacym po wywróceniu jej do góry.Jezeli teraz, poruszajac dzwignia nozna 19, podniesie sie znowu lozyska 3 do góry, to skrzynka formowa 2 podniesie sie takze, — 2 —jednak bez dna, gdyz dno jest ruchome i polaczone z kablakiem 18. Forma oclJala sie zatem od materjalu stloczonego, Utlo- czony materjal lezy na podkladce 23 po¬ wierzchnia, która byla bezposrednio wysta¬ wiona na dzialanie tloczace, i wraz z pod¬ kladka zdejmuje sie z plyty stolowej 1.Fig. 2 przedstawia czesci przyrzadu bez wywracania formy.W tym razie sklada sie forma ze skrzyn¬ ki formierskiej 2 i ze wstawki 24, osadzonej w niej przesuwnie. Ta forma przeznaczona jest szczególnie do sporzadzania kamieni wydrazonych. Wstawka 24 odpowiada wy¬ drazeniom w kamieniu.Po skonczonem tloczeniu, wzglednie ubi¬ janiu, opuszcza sie wstawke 24, podnosi skrzynke formierska 2, i oswabadza kamien.Aby go mozna zatem zdjac z plyty sto¬ lowej 1, uzywa sie podkladki 23, która ma poprzeczne wyciecia, odpowiadajace wstawce.Otwieranie i zamykanie fermy nastepuje zapomoca poruszania dzwigni 25 (fig. 3), do której przylaczona jest z ,jednej strony wstawka 24, prowadzona pionowo, z drugiej zas strony skrzynka formierska 2, w po¬ dobny sposób prowadzona zapomoca wodzi¬ ków 26. Do dzwigni 25 zaczepione jest cie¬ glo 27, polaczone z dzwignia nozna 19.Po stloczeniu materjalu w sposób opisa¬ ny przy pierwszem wykonaniu, przekreca sie dzwignie 25 zapomoca dzwigni noznej 19, wskutek czego nastepuje obnizenie sie wstawki 24 wzglednie podniesienie sie skrzynki formierskiej 2, o tyle, ze swiezo sformowany kamien da sie zdjac z plyty sto¬ lowej 1. PL