Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania barwników azowych, szcze¬ gólnie odpowiednich do barwienia i druko¬ wania estrów i eterów celulozy. Sposób wedlug wynalazku niniejszego polega na tern, ze py-J-oksy-cztero-hydro-7-oksynaf- tochinoline o wzorze: CH.CHOH sprzega sie w srodowisku kwasnem z odpo- wiedniemi skladnikami dwuazowemi szere¬ gu aromatycznego. Barwniki, które mozna w ten sposób otrzymac, daja nieoczekiwa¬ nie na estrach i eterach celulozy naogól przezroczyste odcienie blekitne do zielo¬ nych o dobrej odpornosci na dzialanie swiatla i bardzo dobrej wywabialno- sci.W przeciwienstwie do znanych barwni¬ ków tego rodzaju barwniki wedlug wyna¬ lazku niniejszego wytwarzaja zabarwienia czyste o odcieniach, znacznie przesunietych ku blekitnej az do zielonej czesci widma, a mianowicie przy uzyciu pewnych zasad, jak np. p-nitro-anilin, dwunitro-anilin, 2-ami-ntf-feenzd^iozoK i t. d., otrzymuje sie za¬ barwienia o odcieniach, nieznanych dotych¬ czas w szfregu banimików jedno-azowych * do fedwatóu octanowego. W zwiazku z ich bardzo dobra odpornoscia na dzialanie swiatla i doskonala wywabialnoscia obok wybitnej czystosci odcieni zabarwien pro¬ dukty te sa cenne technicznie i wypelniaja luke w szeregu dajacych sie wywabiac bar¬ wników do barwienia eterów i estrów ce¬ lulozy.Przyklad I. Roztwór dwuazowy, o- trzymany w znany sposób w kwasie solnym z 13,8 czesci wagowych para-nitro-aniliny i 6,9 czesci wagowych azcrtynu sodowego, wlewa sie do oziebionego lodem, otrzyma¬ nego równiez w kwasie solnym roztworu 21,5 czesci wagowych py-3-oksy-cztero- hydro-7-oksy-naftochinoliny albo odpo¬ wiedniej ilosci chlorowodorku tego zwiazku w okolo 300 czesciach wagowych wody.Sprzeganie nastepuje bardzo szybko i w krótkim czasie wytwarzanie barwnika jest skonczone. Nadmiar kwasu mineralnego zobojetnia sie soda albo octanem sodowym i wyosabnia barwnik nierozpuszczalny przez odcisniecie. Barwnik ten z lekko pie¬ niacej sie kapieli mydlanej barwi w zwykly sposób jedwab octanowy na piekne czyste odcienie blekitne, dajace sie wywabiac na bialo.Jezeli zamiast 4-nitro-aniliny zastosuje sie 2-chloro-4-nitro-aniline, jako skladnik dwuazowy, to otrzymuje sie barwnik, któ¬ ry barwi jedwab octanowy na piekne, czy¬ ste odcienie blekitu turkusowego, dajace sie debrze wywabiac.Ponadto barwniki o podobnie dobrych wlasciwosciach otrzymuje sie przy uzyciu 5-rotro-2-amzydyny i innych pochodnych 4-nitro-«niliny.W celu wytwarzania py-3-oksy-^-hy- dro-Z^oksy-naftochinoliny mozna postepo¬ wac np. qaknizej; 320 czesci wagowych 7,5-amino-naftolu zawiesza sie w 1000 czesciach wagowych normalnego alkoholu butylowego, w tempe¬ raturze '80 — 90°C i, mieszajac, wprowa¬ dza sie powoli 240 czesci wagowych epi- chlorohydryny. Nastepnie mieszanine reak¬ cyjna ogrzewa sie jeszcze w ciagu kilku godzin do wrzenia alkoholu butylowego, przyczem wkrótce wydzielaja sie kryszta¬ ly chlorowodorku py-3-oksy-cztero-hydro- 7-oksy-naftochinoliny, Gdy ich liczba prze¬ stanie wzrastac, -pozostawia sie mase kry¬ staliczna do ostygniecia i oddziela kryszta¬ ly od rozpuszczalnika przez odsaczenie. W celu wytworzenia wolnej zasady uprzed¬ nio wysuszony chlorowodorek rozpuszcza sie w dostatecznej ilosci wody, odsacza od nierozpuszczonych zanieczyszczen i z prze¬ saczu wytraca zasade octanem sodu. W ten sposób otrzymuje sie py-3-oksy-cztero-hy- dro-7-oksy-naftochinoline w postaci prawie bialego proszku krystalicznego.Przyklad II. 15,4 czesci wagowych 5-nitro-2-aimno~lenolu dwuazuje sie w zwykly sposób w roztworze kwasu solnego zapomoca 6,9 czesci wagowych azotynu so¬ dowego i zawiesine tlenku dwuazowego wlewa sie do zakwaszonego kwasem sol¬ nym roztworu 21,5 czesci wagowych py-3- oksy-.cztero-hydro-7-oksy-naftochinoliny w okolo 100 czesciach wagowych wody. Mie¬ szajac, zobojetnia sie stopniowo wolny kwas mineralny octanem sodowym az do zakon¬ czenia sprzegania. Barwnik, wyosobniony przez odcisniecie, barwi jedwab octanowy z kapieli mydlanej na odcienie zielonkawo- blekitne, dajace sie wywabiac na bia¬ lo.W nastepujacej tabeli podano zesta¬ wienie innych jeszcze barwników, wytwo¬ rzonych wedlug wynalazku niniejszego, oraz odcieni, jakie mozna otrzymac przy ich zastosowaniu na jedwabiu octano¬ wym. — 2 —Skladnik dwuazowy p-nitro-anilina m-nitro-anilina 5-nitro-4-chloro-2-anizydyna 5-nitro-2-toluidyna 4-nitro-2-toluidyna 4-nitro-2-chloro-anilina 5-nitro-2-amino-fenol kwas 5-nitro-2-amino-benzeno- sulfonowy 2,4-dwunitro-anilina Skladnik sprzegania py-3-hydroksy-cztero-hydro-7- hydroksy-nafto-pirydyna M II f f py-3-hydroksy-cztero-hydro-7- hydroksy-nafto-pirydyna M II H II Zabarwienie na jedwabiu octanowym czysty blekit fiolkowe czysty blekit czysty blekit fiolkowe czysta blekitna zielen blekit z odcieniem zielonkawym zielen zielen Przyklad III. 29 czesci wagowych 6 - bromo - 2,4 - dwunitro - / - amino-ben- zenu wprowadza sie, mieszajac, w tempe¬ raturze 50 — 60°C do roztworu kwasu ni- trozylo-siarkowego, przygotowanego z 7 czesci wagowych azotynu sodowego i 120 czesci wagowych stezonego kwasu siarko¬ wego, a nastepnie mase reakcyjna mocno sie rozciencza przez wylanie na lód. Ewen¬ tualnie przesaczony roztwór dwuazowy w kwasie siarkowym wlewa sie do zimnego roztworu w kwasie solnym 21,5 czesci wa¬ gowych py- 3 -oksy-cztero-hydfo- 7 -oksy- nafto-chinoliny. Otrzymany barwnik barwi jedwab octanowy na odcienie blekitnawo- zielone. PL PL