Znane sa urzadzenia, zapomoca których biania od wewnatrz przedmiotu wydrazone- wyrabia sie rury, maszty i podobne przed- go i jest przesuwne w kierunku podluznym mioty sposobem odsrodkowym oraz przez formy, posiadaja szereg wad, wplywaja- nawijanie. Sposób wyrobu rur przez nawi- cych niekorzystnie na jakosc wyrobów pod janie posiada te wade, ze rury, maszty lub wzgledem ich wytrzymalosci, jak równiez podobne przedmioty nie sa kalibrowane z ich kalibrowania, a przyczyna tych wad zewnatrz, a znane sposoby odsrodkowe ma- jest to, ze poszczególne narzady obrotowe ja te wade, iz beton powinien byc zupelnie nie obracaja sie z róznemi szybkosciami, plynny. Urzadzenie, pracujace sposobem Przedmiotem wynalazku niniejszego jest odsrodkowym, skladajace sie z formy obra- urzadzenie do wyrobu rur, masztów i po- cajacej dokola osi pionowej, dokola której dobnych przedmiotów wydrazonych sposo- obraca sie równiez wewnatrz tej formy ta- bem odsrodkowym, przycrzem przerabiany lerz odrzutowy lub podobny narzad, i urza- beton moze miec konsystencje wilgotnej dzenie wygladzajace, które sluzy do obra- ziemi. Wskutek stosowania betonu o takiejkonsystencji otrzymane przedmioty maj a bardzo duza wytrzymalosc, a oprócz tego nie tworza Ua vctiich rysy. fUr/adzeriie do * wyrt)bu rur pionowych sklada sie z wymiennej formy odrzutowej, obracajacej sie dokola osi pionowej, oraz z talerza odrzutowego, obracajacego sie na tej samej osi i zaopatrzonego w walce i wygladzacze. Jest rzecza wazna, aby talerz odrzutowy obracal sie w tym samym kie¬ runku, co i forma odrzutowa, jak równiez jest rzecza wazna, aby liczba obrotów tale¬ rza obrotowego stala w scisle okreslonym stosunku do liczby obrotów formy odrzuto¬ wej. Najlepszy wypróbowany praktycznie stosunek wynosi okolo 11 : 10. Przy odchy¬ leniu od tego stosunku pogarsza sie jakosc wyrobów, a ponadto wyrób ich staje sie niemozliwy, gdyz powstaje duze tarcie, które moze byc pokonane tylko zapomoca silnika o wymiarach nieekonomicznych.Walce i wygladzacze, umocowane na tale¬ rzu odrzutowym, posiadaja urzadzenie u- stalajace, tak iz maksymalne wychylenie walców i wygladzaczy odpowiada doklad¬ nie wewnetrznej srednicy wyrabianej rury, wskutek czego mozna wyrabiac dokladnie kalibrowane przedmioty wydrazone. Wy¬ gladzanie scianek nastepuje wskutek na¬ cisku wygladzaczy na scianke oraz róznicy szybkosci pomiedzy temi wygladzaczami a scianka rury. Forma obrotowa i talerz od¬ rzutowy sa sprzezone ze soba przymusowo zapomoca przekladni elastycznej. W zna¬ nych urzadzeniach przenoszenie ruchu od¬ bywa sie zapomoca przekladni sztywnych, co powoduje w pewnych okolicznosciach u- szkodzenia wyrobu i maszyny. Przenosze¬ nie napedu na talerz odrzutowy uskutecz¬ nia sie zapomoca walu pednego, po któ¬ rym przesuwa sie teleskopowo wal wydra¬ zony.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia urzadzenie w przekroju pionowym, fig. 2 — widok urza¬ dzenia zboku, fig. 3 — widok talerza odrzu¬ towego zdolu z dociskowemi walcami od- srodkowemi i wygladzaczami odsrodkowe- mi, fig. 4 — widok talerza odrzutowego zgóry, fig. 5 — przekrój urzadzenia wzdluz linji a — 6 na fig. 2.Wedlug fig. 1 plyta podstawowa 1 jest zaopatrzona w tuleje 2. Na tulei 2 osadzo¬ na jest obrotowo tuleja 3, zaopatrzona w plyte 4 i wieniec zebaty 5. Na plycie 4 umo¬ cowany jest beben 6, zaopatrzony w kol¬ nierz 7. Do kolnierza 7 przysrubowany jest pierscien dociskowy 8, sluzacy do umoco¬ wywania formy 9. W celu prowadzenia for¬ my 9 znajduje sie u jej góry pierscien, pro¬ wadzony zapomoca trzech lub czterech krazków. Urzadzenie to jest na rysunku pominiete. Z wiencem uzebionym 5 zazebia sie kolo stozkowe 10, zaklinowane na wa¬ le napedowym 11. Wal napedowy 11 jest polaczony zapomoca przekladni z silni¬ kiem. Kolpak ochronny 12 chroni kola ze¬ bate przed zabrudzeniem. Beben 13, umo¬ cowany u dolu w poprzeczce 14 porusza sie w kierunku osiowym i jest prowadzony za¬ pomoca tulei 2. Wewnatrz bebna 13 osa¬ dzony jest obrotowo wal wydrazony 15, który przesuwa sie w kierunku osiowym wraz z bebnem 13 i posiada u góry kolnierz 15lf u dolu zas — dwa kliny 152. Obydwa kliny 152 wspóldzialaja z dwoma rowkami klinowemi 16lf wykonanemi w pelnym wale 16. Wal 16 moze obracac sie wf lozysku 17, jednak w kierunku osiowym jest nieprze- suwny. Naped walu 16 uskutecznia sie po¬ nad lozyskiem 17 zapomoca kola stozkowe¬ go 19, zazebiajacego sie z kolem stozko- wem 20, zaklinowanem na wale 21. Wal 21 jest osadzony w lozyskach 22 i napedzany zapomoca kola pasowego 23 i kola pasowe¬ go 24, osadzonego na wale //. Liczba 25 oznacza gumowe pasy o przekroju klino¬ wym. Poprzeczka 14 jest podparta zboku zapomoca dwóch slupów prowadniczych 26, umocowanych w plycie fundamentowej 18 i plycie /. Poza tern na poprzeczce 14 — 2 —zboku bebna 13 znajduja sie dwa lancuchy 27, które opasuja kola 28, 30 i 31, nape¬ dzane zapomoca kola zebatego 29, i usku¬ teczniaja podnoszenie i opuszczanie formy odrzutowej w kierunku osiowym. Ciezar formy odrzutowej wraz z walami jest zrów¬ nowazony zapomoca przeciwwag 32. Kolo zebate 29 jest osadzone na wale 33 w lozy¬ skach 34 oslony 35 i napedzane zapomoca slimacznicy. Na kolnierzu 151 walu wydra¬ zonego 15 umieszczony jest talerz odrzuto¬ wy 36. Na talerzu tym umieszczone sa promieniowo zapory odrzutowe 37 oraz zgarniacze 38. Pod talerzem odrzutowym 36 osadzone sa palakowate wygladzacze 39, odchylajace sie w kierunku promienio¬ wym na sworzniach 40 i ograniczone co do polozenia skrajnego zapomoca zderzaków 41. Sruba 42 pozwala na regulowanie wy¬ chylenia wygladzaczy 39. Pod katem 90° wzgledem wygladzaczy ulozone sa walki dociskowe 43, odchylne promieniowo i u- mocowane na dzwigni 45, osadzonej na czo¬ pie 44. Polozenie dzwigni jest ustalone za¬ pomoca trzpieni 46.Urzadzenie to dziala w sposób nastepu¬ jacy.Przy odsrodkowem formowaniu rury wal 33 wprawia sie w ruch obrotowy, a ta¬ lerz odrzutowy 36 opuszcza sie do poziomu pierscienia zaciskowego 8. Nastepnie forme 9 umocowuje sie w pierscieniu zaciskowym 8, a tarcze odrzutowa podnosi az do górnej krawedzi formy kielicha 9, przyczem przy malej szybkosci obrotowej doprowadza sie zapomoca odpowiedniego urzadzenia do ta¬ lerza odrzutowego beton, podlegajacy for¬ mowaniu. Odpowiednio do ilosci doprowa¬ dzonego betonu tarcza odrzutowa podnosi sie w kierunku osi tak, iz stopniowo formu¬ je sie scianka rury. Podczas tego procesu beton jest odrzucany z szybko obracajace¬ go sie talerza odrzutowego w kierunku pro¬ mieniowym na scianke formy, a wskutek dzialania sily odsrodkowej zostaje stloczo¬ ny na sciance formy, przyczem wygladza¬ cze i walki dociskowe, umieszczone pod ta¬ lerzem odrzutowym, dociskaja i wygladza¬ ja formujaca sie rure. Scianke rury mozna formowac dowolnie z jednej lub kilku warstw. Zapomoca opisanego wyzej sposo¬ bu mozna, jak stwierdzono doswiadczalnie, formowac beton o ciezarze wlasciwym 2,5 kg na dm3, co nie jest mozliwe przy innych sposobach formowania odrzutowego rur.Naped przenosi sie z walu 11 poprzez kolo pasowe 24, pasy 25, kolo pasowe 23, wal 21 i kolo stozkowe 20, kolo zebate 19 i wal 16 na wal wydrazony 15 i tarcze od¬ rzutowa 36. Wskutek tarcia pomiedzy wy- gladzaczami i scianka betonowa tarcza od¬ rzutowa przyspiesza ruch obrotowy formy tak, iz moze zdarzyc sie, ze przyspieszony ruch obrotowy formy bedzie oddzialywal na szybkosc obrotowa silnika. Jest rzecza wazna, aby zamkniety obieg przenoszenia sily odbywal sie przymusowo, gdyz jak stwierdzono doswiadczalnie, sily tarcia sa niekiedy tak duze, iz praktycznie niemozli¬ we jest napedzanie formy niezaleznie od obrotu tarczy obrotowej. PL