Najdluzszy czas trwania patentu do 21 wrzesnia 1949 r.Patent Nr 20548 ujawnia latarnie, prze¬ znaczona zwlaszcza do uzycia w kopal¬ niach, w której po zalozeniu ochronnego klosza szklanego zostaje otwarte naczynie, zawierajace gaz, zapobiegajacy zaplonowi materjalów wybuchowych lub gaszacy iskry, np. kwas weglowy, który wypelnia pod cisnieniem wnetrze latarni. Aby latar¬ nia taka mogla byc stosowana, a zwlaszcza aby byla praktyczna, wazna jest rzecza, ze¬ by mogla ona po napelnieniu gazem pozo¬ stawac jak najdluzej w uzyciu, a zatem de¬ cydujacym czynnikiem w tym wzgledzie jest dokladnosc uszczelnienia, znajdujace¬ go sie pomiedzy ochronnym kloszem szkla¬ nym i podstawa latarni.Wedlug wynalazku powierzchnie u- szczelniajace wzglednie materjaly uszczel¬ niajace sa umieszczone pomiedzy ochron¬ nym kloszem szklanym i podstawa latarni tak, iz sila dociskowa, uzyta do umocowa¬ nia szklanego klosza ochronnego (np. pier¬ scien kolpakowy ze srubami lub gwintem), zostaje zwiekszona przez dodatkowy nacisk dzieki cisnieniu, istniejacemu pomiedzy wnetrzem szklanego klosza ochronnego i przestrzenia zewnetrzna po wytworzeniu róznicy cisnien. W znanych dotychczas la-tarnkch, wypelnionych spreionym gazem, -% wymieniona sila docisków*, oraz nacisk do¬ datkowy z rwaly przeciwdzialaja sobie, Wskutek tego zasacfa wedlug wynalazku, polegajaca na zwróceniu sily dociskowej o- raz nacisku dodatkowego w jednym kierun¬ ku, stanowi znaczny postep w uszczelnianiu kloszy ochronnych. Gaz, zapobiegajacy za¬ plonowi materjalów wybuchowych, w kaz¬ dym razie utrzymuje sie dluzej w kloszu pod wystarczajacem cisnieniem, dzieki cze¬ mu zdolnosc robocza latarni, wypelnionej gazem, trwa dluzej.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku, przyczem dla uproszczenia przedstawiono w prze¬ kroju tylko czesc umocowania szklanego klosza ochronnego, gdyz takie przedstawie¬ nie wystarcza dla zapoznania fachowca z istota wynalazku.Na fig. 1 cyfra 1 oznacza szklany klosz ochronny, a cyfra 2 — podstawe wzglednie oprawe latarni. Uszczelka w postaci pier¬ scienia gumowego 3 jest umieszczona po¬ miedzy nasada pierscieniowa 4 klosza o- chronnego i pierscieniem dociskowym 5, który jest polaczony z podstawa 2 latarni zapomoca srub 6. Aby uniknac uszkodzenia dolnej krawedzi szklanego klosza ochron¬ nego 1, pomiedzy brzegiem klosza i podsta¬ wa latarni jest umieszczony pierscien 7 z elastycznego materjalu, który, jak zazna¬ czono, umieszcza sie przedewszystkiem ze wzgledów mechanicznych, a jego rola jako uszczelki jest na drugim planie.Inne przyklady wykonania sa przedsta¬ wione na fig. 2 i 3. Podstawa latarni, szkla¬ ny klosz ochronny, pierscien dociskowy i pierscien uszczelniajacy sa oznaczone temi sametni cyframi, co i na fig. 1, Róznica w porównaniu z pierwsza postacia wykonania polega na uksztaltowaniu pierscienia u- szczelniajacego 3 pomiedzy, pierscieniem dociskowym 5 i szklanym kloszem ochron¬ nym 1. W odmianie wedlug fig. 2 i 3 jedna z powierzchni, do których przylega pier¬ scien 3, wykonana jest (wzgledem osi klo¬ sza ochronnego 1) stozkowo, dzieki czemu na pierscien uszczelniajacy oddzialywa do¬ datkowa skladowa cisnienia, pochodzacego z preznosci gazu, zapobiegajacego zapale¬ niu materjalów wybuchowych. W po¬ wierzchnie stozkowa mozna, jak uwidocz¬ niono na fig. 2, zaopatrzyc klosz ochronny /, co wykazuje te zalete, ze ulatwia wyko¬ nanie niezbednego stozkowego pierscienia.Mozna jednak równiez w powierzchnie stozkowa zaopatrzyc pierscien dociskowy 5, jak to uwidoczniono na fig. 3.Przy próbach praktycznych opisanej la¬ tarni górniczej, zwlaszcza jezeli lampy tej latarni sa przylaczone, jak to najczesciej bywa, do sieci, stwierdzono, ze temperatu¬ ry, wywiazujace sie u podstawy klosza o« chronnego podczas pracy latarni, sa stosun¬ kowo wysokie i moglyby przedewszystkiem uszkodzic uszczelke gumowa. Wedlug wy¬ nalazku dla unikniecia tego niebezpieczen¬ stwa pomiedzy dolna czescia szklanego klo¬ sza ochronnego, t. j. czescia, stykajaca sie bezposrednio z pierscieniem uszczelniaja¬ cym, i podstawa latarni umieszcza sie na¬ rzady polaczeniowe o dobrej przewodnosci cieplnej. W celu odprowadzania ciepla, mozna umiescic badz wewnatrz, badz na- zewnatrz szklanego klosza ochronnego lub tez z jednej i z drugiej strony pierscienie metalowe lub narzady pierscieniowe, które sa docisniete np. sprezyscie do klosza o- chronnego i polaczone bezposrednio meta¬ licznie z podstawa latarni. Podstawa latar¬ ni moze wówczas przy takim ukladzie od¬ bierac znaczna czesc szkodliwego dla u- szczelki ciepla i odprowadzac je w powie¬ trze otaczajace poprzez swa powierzchnie.Fig. 4 przedstawia przyklad wykonania takiego urzadzenia, chroniacego przed dzia¬ laniem ciepla. Klosz ochronny / jest uszczelniony w stosunku do oprawy 2 la¬ tarni zapomoca pierscienia gumowego 3 i pierscienia dociskowego 5 tak samo, jsk tia fig, 1. Na wewnetrznej sciance klosza o- — 2 —chronnego -/opiera sie pierscien metalowy 8, wykonany z materjalu o dobrej prze¬ wodnosci cieplnej, np. z miedzi. Pierscien jest przymocowany do podstawy latarni 2 zapomoca srub 9. Pierscien o takiem samem przeznaczeniu znajduje sie pomiedzy pier¬ scieniem dociskowym 5 i kloszem ochron¬ nym 1. Sruba 6, sluzaca do przymocowania pierscienia dociskowego 5 do podstawy 2 latarni, przytrzymuje jednoczesnie pier¬ scien metalowy wzglednie metalowy narzad pierscieniowy 10, zapomoca którego odpro¬ wadza sie czesc ciepla klosza ochronnego 1 do podstawy 2 latarni w taki sam sposób, jak zapomoca pierscienia metalowego 8.Takieurzadzenie, chroniace przed dzia¬ laniem ciepla, moze byc oczywiscie zastoso¬ wane równiez w latarniach górniczych, u- szczelnionych w sposób odmienny niz we¬ dlug wynalazku.Przy zbyt silnem lub nierównomiernem dokreceniu srub dociskowych, przymoco- wywajacych pierscien dociskowy, moze sie zdarzyc pekniecie czesci nasady pierscie¬ niowej szklanego klosza ochronnego, tak iz klosz ochronny stanie sie niezdatny do uzytku. Uszkodzenia klosza ochronnego podczas uszczelniania unika sie wedlug wy¬ nalazku w ten sposób, ze obok nasady pier¬ scieniowej klosza ochronnego umieszczony jest narzad odciazajacy, który podczas do¬ krecania srub pierscienia dociskowego przejmuje na siebie czesc nacisku, wywie¬ ranego przez pierscien dociskowy, a po wpuszczeniu gazu sprezonego do wnetrza klosza ochronnego nie wywiera zadnego niekorzystnego wplywu na uszczelnienie klosza ochronnego. Najlepiej, jezeli narza¬ dem odciazajacym jest sztywny pierscien, umieszczony pomiedzy podstawa latarni i nasada pierscieniowa klosza ochronnego.Na fig. 5 i 6 przedstawiono dwa przy¬ klady takiej konstrukcji, przyczem przed¬ stawiono w przekroju tylko czesc podstawy latarni 1 wpoblizu miejsca uszczelnienia i czesc klosza ochronnego 2. Uszczelnienie klosza ochronnego 2 wzgledem podstawy / latarni stanowi pierscien gumowy 3, umie¬ szczony pomiedzy pierscieniem docisko¬ wym 4 i nasada pierscieniowa 5 klosza o- chronnego. Pierscien gumowy 3 jest doci¬ sniety zapomoca pierscienia dociskowego 4 i srub dociskowych 6 do klosza ochronnego i podstawy latarni. Pomiedzy podstawa la¬ tarni i kloszem ochronnym znajduje sie sprezysta podkladka 7.Narzad odciazaj acy, zapobiega jacy u- szkodzeniu klosza ochronnego podczas uszczelniania, jest umieszczony obok wzglednie dokola nasady pierscieniowej 5.Jak przedstawia fig. 5, jest to sztywny pierscien metalowy 8* albo tez wedlug fig. 6 — wystep 9 w wycieciu podstawy latarni.Narzad odciazajacy przejmuje na siebie czesc nacisku, wywieranego przez pier¬ scien dociskowy 4, i odciaza przez to cze¬ sciowo nasade pierscieniowa klosza o- chronnego. Nacisk, wywierany na nasade pierscieniowa 5, zostaje przesuniety od kra¬ wedzi nasady pierscieniowej ku kloszowi 2, co zmniejsza obciazenie nasady pierscienio¬ wej, a tern samem i niebezpieczenstwo pekniecia szklanego klosza ochronnego. Po wprowadzeniu sprezonego gazu do wnetrza klosza chronnego narzad odciazajacy nie szkodzi uszczelnieniu klosza ochronnego, gdyz nasada pierscieniowa 5 wywiera wów¬ czas wiekszy nacisk na pierscien gumowy 3.Najlepiej, jezeli, jak na fig. 5, pier¬ scien 8, stanowiacy narzad odciazajacy, o- piera sie na podkladce 7. Przy odpowied- niem obliczeniu podkladki moze ona stano¬ wic dzieki odksztalceniu zapomoca pier¬ scienia 8 dodatkowe uszczelnienie wnetrza klosza ochronnego i polepszyc przez to za¬ mkniecie tego wnetrza.Fig. 7 przedstawia wreszcie szczególna prosta konstrukcje, w której niema gwin¬ tów lub srub dociskowych. Wymiary sa tak obliczone, ze klosz 2 wprowadza sie zgóry do obrzeza dociskowego // nieco glebiej niz w polozeniu roboczem. Nastepnie wpro- - 3 —wadza sie zgóry pierscien uszczelniajacy 3, podnosi sie klosz ochronny wgóre i wpu¬ szcza sie do latarni gaz pod cisnieniem.Klosz ochronny fest utrzymywany wówczas w polozeniu roboczem tytko cisnieniem ga¬ zu. PL