Wynalazek niniejszy dotyczy samo¬ czynnego sprzegla odsrodkowego, w któ- rem narzad napedzajacy posiada bezwlad¬ ne masy, podlegajace sile odsrodkowej, pod której dzialaniem przylegaja one do narzadu napedzanego i pociagaja go za so¬ ba w ruchu obrotowym, skoro tylko szyb¬ kosc narzadu napedzajacego^ osiagnie pew¬ na zgóry okreslona wartosc. Sprzegla ta¬ kie nadaja sie zwlaszcza do sprzegania silników spalinowych ze sprezarkami przy gwaltownych zmianach szybkosci obroto¬ wej.Celem niniejszego wynalazku jest ta¬ kie samoczynne sprzeglo opisanego rodza¬ ju, które zaczyna dzialac niezawodnie w zadane) chwili niezaleznie od scierania cze¬ sci w czasie uzycia i które posiada zarów¬ no prosta jak, i trwala budowe.Stosownie do wynalazku bezwladne masy, podlegajace sile odsrodkowej, mo¬ ga obracac sie na czopach, prowadzonych w wycieciach narzadu napedzajacego lub tez mas bezwladnych. W ukladzie tym masy moga przesuwac sie nietylko pod wplywem sily odsrodkowej (bedac prowa¬ dzone w wycieciach, mieszczacych w so¬ bie czopy), lecz moga równiez przechylac sie na czopach nosnych, dostosowywujac sie w ten sposób zupelnie dokladnie do powierzchni ciernej napedzanego narza¬ du i zapewniajac w ten sposób najlepsze mozliwe dzialanie.Gdy czopy obrotowe mas bezwladnychSet osadzone naprzód w kierunku obrotu sprzegla, to osiaga sie, jako dalsza zalete wynalazku, wyrównanie pary sil, wytwo¬ rzonej przez tarcie.Na rysunku przedstawiono schema¬ tycznie przyklad wykonania samoczynne^ go sprzegla wedlug wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia jego podluzny przekrój osiowy, fig. 2 — przekrój wzdluz linji A — B na fig 1, fig. 3 — szczegól innej odmiany wykonania, Na osi 1 jest osadzone obrotowo kólko zebate 2, które- wchodzi w sklad nieprzed- stawionej na rysunku przekladni zebatej do jakiejkolwiek ruchomej czesci silnika spa¬ linowego. Na bocznem przedluzeniu 3 piasty tego kólka 2 miesci sie tarcza na¬ pedowa 4, na której brzegu sa nalozone masy bezwladne 5 o przekroju w ksztal¬ cie litery U, podlegajace sile odsrod¬ kowej.Kazda masa 5 jest poza tern osadzona wahliwie; na czopie 6, posrodku którego sa wyposazone dwa srednicowo przeciwlegle splaszczenia, tworzace srodkowa plaska szyjke 7, która utrzymuje czop 6, wcho¬ dzac do promieniowego wyciecia.8 tarczy 4.Pod dzialaniem sily odsrodkowej masy 5 przylegaja do wewnetrznej powierzchni narzadu napedzanego w postaci bebna 9, osadzonego luzno na przedluzeniu 3 pia¬ sty narzadu napedzajacego i zaopatrzone¬ go w zewnetrzny wieniec zebaty 10, zapo- moca którego ruch tego narzadu przeka¬ zuje sie sprezarce, Z chwila wprawienia w ruch obrotowy tarczy napedowej 4, tarcza ta, oczywiscie, pociaga za soba masy bezwladne 5, które pod dzialaniem sily odsrodkowej sa pro¬ wadzone zarówno na tarczy 4, jak i na czopach 6, przesuwnych w promieniowych szczelinach 8. Czopy te pozwalaja poza tern kazdej masie na dokladne dopasowa¬ nie sie do wewnetrznej powierzchni beb¬ na 9.Sila tarcia, dzialajaca na kazda mase bezwladna, wskutek przyciskania jej do bebna, zmniejsza sie od miejsca poczatko¬ wego zetkniecia sie powierzchni masy i bebna do konca. Z tego powodu równiez i scieranie w miejscu poczatkowem jest wieksze niz w koócowem. Stad moze wy¬ niknac niedokladne zrównowazenie mas bezwladnych i nierównomierne dzialanie sprzegla.Brak ten moze byc latwo usuniety w sprzegle wedlug wynalazku w ten sposób, ze os czopa obrotowego inasy bezwladnej jest przesunieta wzgledem punktu ciezko¬ sci tej masy ku przodowi, liczac w kie¬ runku obrotu narzadu napedzajacego, jak przedstawiono na fig, 3. Srodek ciezkosci masy bezwladnej 11 jest oznaczony licz¬ ba 12. Czop 13 masy jest jednak przesu¬ niety naprzód wzgledem tego punktu ciez¬ kosci 12 tak, iz sila odsrodkowa wytwa¬ rza pare sil, której kierunek jest przeciw¬ ny parze sil, wytworzonej tarciem. Wy¬ znaczajac miniosrodowosc czopa 12, w za¬ leznosci od pary sil tarcia, mozna; osiagnac calkowite wyrównanie obydwóch przeciw¬ nych co do kierunku par sil i przez to cal¬ kowicie równomierne scieranie sie tracych powierzchni, tak iz sprzeglo' dziala doklad¬ nie i stale zachowuje te dokladnosc.Wynalazek, oczywiscie, nie ogranicza sie do opisanej i przedstawionej na rysun¬ ku postaci wykonania. A wiec np. czopy 6, posiadajace splaszczenia, moga przesuwac sie równiez w prowadnicach mas bezwlad¬ nych 5, a obracac sie tylko w tarczy nape¬ dowej 4. W kazdym razie opisane szcze¬ góly budowy sprzegla moga byc zmienione, w zaleznosci od potrzeby, nie wykraczajac poza ramy wynalazku. PL