Wynalazek niniejszy dotyczy udosko¬ nalenia metody Margueritte'a i Sourde- val'a, zapomoca której otrzymuje sie amo- njak z cyjanków przez rozklad para wodna, polaczonej z uprzedniem wytwarzaniem cyjanków przez dzialanie azotem na ogrza¬ na mieszanine czystego wegla ze zwiazka¬ mi alkaljów lub alkaljów ziemnych.Róznica miedzy metoda Margueritte'a i Sourdeval'a a niniejszym wynalazkiem polega na tern, ze zamiast przeprowadzac mase, znajdujaca sie w piecu, w cyjanki i naprzemian w krótkich odstepach czasu rozkladac cyjanki para wodna — w niniej¬ szej metodzie tworzenie sie cyjanków pro¬ wadzi sie mozliwie daleko i nastepnie do¬ piero w celu utworzenia amonjaku dopro¬ wadza sie (do tego samego pieca) pare wodna; wymagane przytem obnizenie tem¬ peratury osiaga sie przez dzialanie stru¬ mienia pary na sama mase reakcyjna bez chlodzenia scian pieca. Metoda niniejsza przewyzsza metode Margueritte'a i Sour- deval'af poniewaz pozwala: 1) odtwarzac w sposób ciagly tlenki metali alkalicznych i ziemno-alkalicznych uzytych do wyrobu cyjanków a tern samem i amonjaku;2) uzyskac o wicie wyzsza wydajnosc cyjanku i amonjaku od osiaganej dotych¬ czas; 3) prowadzic wszelkie przeksztalcenia chemiczne w temperaturze znacznie niz¬ szej od tej, jaka uwazano dotad za nie¬ zbedna, zas moznosc pracy w temperatu¬ rze nizszej zmniejsza zuzywanie sie apa¬ ratów i daje wielka oszczednosc materja- lu opalowego; 4) oddzialywac w dwu stadjach fabry¬ kacji (otrzymywanie cyjanków i ich roz¬ kladanie) para w róznych temperaturach lecz bez potrzeby wyladowania zawarto¬ sci pieca, dzieki czemu aparaty i piece po¬ zostaja w temperaturze stalej (potrzebnej do wytwarzania cyjanków); 5) calkowicie oddzielic smole i koks smolowy od benzolów i olejów powstalych przy pyrogenicznym rozkladzie smoly lub koksu.Dla osiagniecia wyszczególnionych po¬ wyzej rezultatów zastepuje sie stosowane w sposobie Margueritte'a *i Sourdevara nieoczyszczone weglany lub tlenki metali solami lub tlenkami potasowców lub wap- niowców, otrzymanemi droga osadowa, t. j. prawie zupelnie czystemi a materjaly weglowe (wegiel drzewny, kamienny, koks i t. p.) weglem lub koksem jak mozna naj- czystszemi. Z latwoscia znalezc mozna we¬ giel z zawartoscia popiolu, nie przekra¬ czajaca 0.05, nadajacy sie doskonale do wskazanego celu. Weglem podobnego ro¬ dzaju jest koks, pochodzacy z destylacji nafty, smoly, olejów, otrzymanych przez destylacje lupków, wegiel z retort, antra¬ cyt szkocki i walijski, antracyt z Rolduc, Vizille i z Mayenne i wreszcie wegiel bi¬ tumiczny. Do mieszaniny wegla z tlenkiem lub sola metali alkalicznych lub ziemno- alkalicznych (np. weglanu baru) dodaje sie okolo 20% smoly, koksu smolowego lub jakiejkolwiek innej masy zlepiajacej (naj¬ lepsze jednak rezultaty osiaga sie przez dodanie smoly) i razem aglomeruje. Za¬ uwazono przytem, ze jesli mieszanine po¬ dobna barytu, wegla i smoly przerabiac w aparatach dowolnych, to wymaga ona wiekszej ilosci smoly i daje rezultaty malo zadawalajace, kiedy natomiast przy po¬ slugiwaniu sie mlynami gniotownikami, mieszanina 20 czesci smoly i 100 czesci mieszaniny barytu z weglem daje mase doskonale spojona, i wogóle osiaga sie naj¬ wieksze rezultaty.Przyrzadzenie cyjanku. Aglomerat otrzy¬ many w sposób wskazany powyzej przera¬ bia sie na cyjanek przez nagrzewanie w pie¬ cach specjalnie do tego celu urzadzonych.Do tej operacji najodpowiedniejszy jest piec z retortami pionowemi, pochylonemi lub poziomemi, analogiczny do pieców ga¬ zowniczych i zaopatrzony, podobnie jak o- ne, w odbieralniki i segregatory oraz re- kuperatory pólproduktów.Wytwarzanie cyjanków uskutecznia sie w sposób nastepujacy: po wprowadzeniu aglomeratorów do retorty nastepuje naj¬ pierw destylacja smoly i koksu smolowego lub innnego stosownego materjalu przy czesciowym pyrogenicznym rozkladzie.Pewna czesc wegla zestala sie, reszta zas materjalu zlepiajacego ulatnia sie i zosta¬ je w postaci plynów lub gazów zebrana w odpowiednich zbiornikach.Skoro aglomerat osiagnie temperature potrzebna do tworzenia sie cyjanku, a wiec okolo 1050°C, do retort wprowadza sie mozliwie czysty azot, badz to w stanie zim¬ nym, badz korzystniej nagrzany w apara¬ tach uzywanych w metalurgji (Cowper, Whitewell i inni).Azot mozna otrzymac jakimkolwiek ze sposobów uzywanych w przemysle, lecz wydajnosc cyjanku a w nastepstwie amo- njaku jest proporcjonalna do czystosci azotu.Otrzymywanie amonjaku. Z chwila przypuszczalnego utworzenia sie cyjanku — 2 —obniza sie temperature pieca na tyle, by za¬ pobiec tworzeniu sie soli kwasu cyjanowe¬ go i rozkladowi wydzielajacego sie amo- njaku i wtryskuje sie do mieszaniny pare wodna, W tych warunkach powstaje amo- njak wedlug równania (nalezy podkreslic, ze otrzymany amonjak zawierac bedzie calkowita ilosc azotu znajdujacego sie w cyjankach): MCN + 2H20 = MOH + CO + NH3.Zamiast obnizac temperature pieca, mozna wyladowac cyjanek i obrabiac go.w odpowiednim aparacie. Najkorzystniej jed¬ nak postepowac w sposób, podany ponizej.Zauwazono, ze jesli do masy, bedacej wzglednie dobrym przewodnikiem ciepla i umieszczonej w retortach, ogrzewanej ze¬ wnetrznie tak, jak to zachodzi w piecach gazowniczych, wprowadzac z pewna pred¬ koscia znaczna objetosc zimnego gazu, to zawartosc retorty stygnie znacznie pre¬ dzej, niz sama retorta. Tym wiec sposobem bez obnizania temperatury pieca i retort mozna obnizyc temperature masy, znajdu¬ jacej sie w retortach i spadek ten dopro¬ wadzic do temperatury, jaka jest potrzeb¬ na do rozkladu cyjanku para wodna, jak to wskazano powyzej, bez obawy rozkladu amonjaku lub wytwarzania sie soli kwasu cyjanowego. Wyzszosc tego sposobu jest niewatpliwa, gdyz unika sie wyladowania utworzonego cyjanku i niebezpieczenstwa oraz strat, jakie moga wynikac z wylado¬ wan na wolnem powietrzu. Poniewaz chlo¬ dzi sie tylko zawartosc retorty, a nie caly piec, zapewnia to znaczna oszczednosc we¬ gla.Otrzymany w tej operacji amonjak zbie¬ ra sie sposobami, stosowanemi w przemy¬ sle i moze byc przerobiony na jakakolwiek sól amonjakalna. Substancje zlepiajaca czesciowo odzyskuje sie i uzywa do dalszej przeróbki.Gazy palne zebrane w zbiornikach i gazy, wytwarzane k rozkladu, substancjji zlepiajacej i wskutek reakcji, zuzytkuje sie do ogrzewania pieców lub innych apara¬ tów. PL PL