Przy konstruowaniu zestawów kól do wózków kopalnianych, w których kolo, osadzone na osi na stale, obraca sie wraz z ta osia, podczas gdy kolo, osadzone luz¬ no, obraca sie wzgledem osi, istnieje daz¬ nosc, aby obydwa kola mozna bylo zdej¬ mowac. Nalezy przytem zauwazyc, ze w kopalniach, w których uzywa sie wózków, niema wiekszych warsztatów reparacyj- nych, wskutek czego rozbieranie zestawów kól i montowanie ich powinno byc ulatwio¬ ne. Dotychczas wykonywano zestawy kól opisanego wyzej rodzaju w ten sposób, ze na jednym koncu osi wykonywano wy¬ step, poczem na tenze koniec osi nasuwa¬ no kolo luzne, kolo zas, osadzone na sta¬ le, nakladano na drugi koniec osi i zabez¬ pieczano klinem poprzecznym. Taki sposób umocowania kól na osi wózka kopalniane¬ go nie dal jednak] zadowalajacych rezulta¬ tów. Zawiodla równiez próba zabezpiecze¬ nia kola, osadzonego na stale, zapomoca klina podluznego oraz zawiódl sposób za¬ pobiezenia zsuwaniu sie kola z osi zapo¬ moca nakretki, umocowanej po czolowej stronie kola.Umocowanie kól na osi, stanowiace przedmiot niniejszego wynalazku, jest roz¬ wiazaniem powyzszego zadania prostem i niezawodnem; na zgrubieniu osi umocowuje sie kolo, osadzone na stale, zsuwaniu sie zas kola luznego zapobiega sie zapomoca specjalnego zabezpieczenia. Na czolowej zewnetrznej stronie piasty kola wykony¬ wa sie wyciecia, w które wchodza odpo¬ wiednio wykonane wystepy zgrubienia osi,przyczemf istirieje moznosc dobierania mie¬ dzy wycieciami piasty i wystepami zgru¬ bienia osi tak duzych powierzchni styko¬ wych, iz cisnienie na jednostke po¬ wierzchni jest stosunkowo nieznaczne, tak ze! nawet w przypadku luzu miedzy kolem i osia nie powoduje ono zuzywania sie po¬ wierzchni stykowych. Os bez uzycia ja¬ kiegokolwiek narzedzia przepycha sie przez otwór w piascie kola, które ma byc osadzone na stale, na wolny ko¬ niec osi natomiast nasadza sie kolo luz¬ ne. Do czolowej powierzchni tego kola przylega tarcza, umocowana w sposób, uniemozliwiajacy jej obracanie sie na od¬ sadzeniu konca osi. Obrót tej tarczy jest uniemozliwiony np. w ten sposób, ze na wspomnianem odsadzeniu znajduje sie splaszczenie, odpowiednio do którego ko¬ lowy otwór tarczy posiada pewne sciecie.Na koniec osi nasuniety zostaje wreszcie pierscien, zabezpieczony zapomoca prze¬ tyczki. Zamiast pierscienia mozna uzywac nakretki, zabezpieczonej od obracania. Ko¬ rzystniej jednak bedzie, jezeli nie wyko¬ na sie zgrubienia oraz kolnierza przy kole, osadzonem na stale, wi postaci jednej sztu¬ ki wraz z osia, a to dlatego, ze os taka po¬ siada te Wade, ze kolo stale, umocowane na nie) przy zgrubieniu, nasuwa sie na te os od strony przeciwnej, to jest od strony kola luznego, wskutek czego os na calej dlugosci moze posiadac najwyzej sredni¬ ce, równa srednicy otworu w kole, osadzo¬ nem na stale. W niebezpiecznym przekro¬ ju posrodku osi pozadana jest jednak wiek¬ sza srednica dla zabezpieczenia osi przed przegieciem.W drugiej odmianie wykonania wyna¬ lazku z kolnierzem dla kola, osadzonego na stale, jest rozlaczalnie polaczony czop osiowy, przyczem jednak rozluznienie po¬ laczenia tak samo, jak przy umocowaniu kola luznego, nie moze nastapic. Czop o- siowy kola stalego posiada na wolnym kon¬ cu cylindryczny czop o mniejszej srednicy, anizeli czesc, znajdujaca sie w bezposred- niem sasiedztwie tego czopa i posiadajaca kilka splaszczen. Osobny kolnierz z otwo¬ rem posrodku, którego wewnetrzna sred¬ nica odpowiada zewnetrznej srednicy wspomnianego czopa, posiada skierowa¬ ne w kierunku osi wystepy, których licz¬ ba odpowiada liczbie splaszczen na osi ko¬ la. Wystepy te wchodza w odpowiednie wyciecia w piascie kola i przylegaja swa wewnetrzna strona do splaszczen osi. Umo¬ cowanie kolnierza na osi kola odbywa sie zapomoca przetyczki, przechodzacej przez ten kolnierz oraz przez os, przyczem na przetyczke te, tak samo jak przy kole luz- nem, moga dzialac sily, skierowane w kierunku osi kola nazewnatrz; w kierunku obwodowym przetyczka jest zupelnie od¬ ciazona dzieki przyleganiu wystepów kol¬ nierza do splaszczen osi.Na rysunku przedstawiono umocowanie kól na osi zestawu w dwóch odmianach wykonania. Fi£. 1 przedstawia przekrój podluzny piasty kola, osadzonego na stale, na osil o! jednakowej grubosci, a fig. 2| — umocowanie piasty kola luznego, fig. 3 i 4 przedstawiaja druga odmiane wykonania wynalazku w dwóch przekrojach podluz¬ nych, lezacych w plaszczyznach obróco¬ nych wzgledem siebie o 90°, fig. 5 przedsta¬ wia' widok zprzodu konca osi wedlug fig. 1, a fig. 6 i 7 przedstawiaja przekroje po¬ przeczne wzdluz linji A — 2J na fig. 2 wzglednie wzdluz linji C — D na fig. 3.Os a wedlug fig. 1 posiada na. prawym koncu kolnierz b, w którym wykonano np, cztery wyciecia c (fig. 5), Piasta d posia¬ da równiez wyciecia, odpowiadajace wyste¬ pom, pozostalym na kolnierzu b po wyko¬ naniu na niemi wyciec c, wskutek czego po wsunieciu osi a do otworu w piascie kola ta ostatnia zostaje za posrednictwem kol¬ nierza sprzezona z osia, a wzajemne obra¬ canie sie tych czesci wzgledem siebie zo¬ staje uniemozliwione. Na drugi koniec osi a (fig. 2) nasadza sie luzno piaste e dru- — 2 —giegofr kola, hiznegfe Odsadzenie f konca osi posiadal splaszczenie Z11 (fig. 6), ol które opiera sie odpowiednia powierzchnia tar¬ czy g. Na nagwintowany koniec h osi na- srdbowuje sie nakretke U zaopatrzona w cienki pierscieniowy wystep;. f1. Ten ostatni (fig. 2) zagina sie na splaszczenie i1 tarczy g, wskutek czego nakretka jest zabezpie¬ czona przed samoczynnem odkrecaniem sie.Zamiast nakretki i mozna zastosowac pierscien, nasuniety na gladki wystep pia¬ sty i zabezpieczony zapomoca poprzeczne¬ go sztyfcika. i W drugiej odmianie wykonania os a po¬ siada na wolnym koncu cylindryczny czop k, bezposrednio przy którym znajduje sie czesc osi z dwoma splaszczeniami /, prze¬ stawionemi wzgledem siebie o 180°. Na czo¬ pie k osadzony jest w sposób, umozliwiaja¬ cy rozlaczenie, kolnierz m z otworem po¬ srodku, zaopatrzony w wystepy m1, skie¬ rowane wzdluz osi, które zostaja nasunie¬ te na splaszczenia /, wchodzac tak samo, jak i w konstrukcji wedlug fig. 1, do od¬ powiednio uksztaltowanych wyciec piasty d kola. Przesuniecia kolnierza m w kie¬ runku osi do wewnatrz sa uniemozliwione przez czolowa powierzchnie osi, nazewnatrz zas —i przez przetyczke o. PL