Niniejszy wynalazek dotyczy udoskona¬ lenia w budowie lóz do dzial polowych, zaopatrzonych w rozstawne ogony i posia¬ dajacych urzadzenie do sprezystego zawie¬ szania loza na zestawie kolowym w polo¬ zeniu marszowem.W lozu wedlug wynalazku podstawa malego loza (dzwigara), zaopatrzona w dajace sie rozstawiac ogony, moze w zna¬ ny sposób wahac sie poprzecznie, W tym celu ta podstawa jest osadzona przegubo¬ wo na podluznym czopie, umieszczonym prostopadle do osi kól. Czop pionowy, na którym obraca sie male loze przy celowa¬ niu w kierunku, jest osadzony w tej pod¬ stawie.Wynalazek jest znamienny tern, ze na osi kól i na ogonach sa umieszczone wspól¬ dzialajace ze soba sprezyste narzady, które lacza sie ze soba, gdy rozstawione ogony zblizaja sie ku sobie w polozeniu marszowem i, odwrotnie, przestaja sprze¬ gac sie ze soba, gdy sie rozstawia ogony w polozenie bojowe. Te sprezyste narzady skladaja sie, ogólnie biorac, ze sprezyste¬ go zderzaka i oporka, przyczem zderzak moze byc osadzony na osi kól, a opórki — na ogonach, lub odwrotnie. Wymieniony wyzej uklad sprezysty moze wedlug wy¬ nalazku byc uzupelniony sprezystem po¬ laczeniem zapomoca pierscienia kauczuko¬ wego osi kól z czopem przegubowym pod*stawy, do kfórej sa przymocowane ogony.W tym przypadku w polozeniu marszo- wem ogonów jest uniemozliwione ich kato¬ we przesuniecie sie w stosunku do osi kola.Na zalaczonych rysunkach przedsta¬ wiono dla przykladu rozmaite postacie wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia czesciowy rzut po¬ ziomy loza wedlug wynalazku z uwidocz¬ nieniem podstawy malego loza (dzwigara), zaopatrzonej w ogony, na której obraca sie dookola pionowej osi dzwigar, unoszacy wahajaca sie mase. Przymocowane prze¬ gubowo do tej podstawy ogony sa na ry¬ sunku oznaczone linjami pelnenii w polo¬ zeniu rozstawionem, gdy elastyczne zawie¬ szenie nie jest czynne, i linjami przerywa- nemi w polozeniu zestawionem do1 przewo¬ zenia, w którem to polozeniu elastyczne zawieszenie jest czynne.Fig. 2 przedstawia przekrój wzdluz li- nji // — // na fig. 1, przyczem ogony sa przedstawione linjami pelnemi w poloze¬ niu mairszowem, fig. 3 — przekrój w zwiek¬ szonej skali sprezystych narzadów w po¬ lozeniu marszowem, fig. 4 — widok zboku w zwiekszonej skali jednego z ogonów, za¬ opatrzonego w jeden z narzadów sprezy¬ stych do zawieszania i unieruchomionego w polozeniu marszowem, fig. 5 przedsta¬ wia bardziej szczególowo w przekroju po¬ przecznym przez os loza dodatkowe urza¬ dzenie do zawieszania, fig. 6 — 9 przed¬ stawiaja odmiane urzadzenia odpowiednio w czesciowym rzucie poziomym i przekro¬ ju poprzecznym, fig. 10 i 11 przedstawiaja w czesciowym rzucie poziomym dwie inne odmiany loza, fig. 12 — czesciowy rzut poziomy, odpowiadajacy fig. 11 i przed¬ stawiajacy czesci loza w odmiennem polo¬ zeniu, fig. 13 — czesciowy przekrój, przed¬ stawiajacy odmiane wzajemnego ukladu dodatkowych narzadów do zawieszania, przedstawionych w polozeniu marszowem, fig. 14 — czesciowy rzut poziomy, przed¬ stawiajacy narzady w polozeniu bojowem.Loze wedlug wynalazku posiada znany zestaw kolowy, przez którego os a prze¬ chodzi os b\ umieszczona w plaszczyznie podluznej osi loza. Na osi V moze wahac sie podstawa b dzwigara, zaopatrzona w dajace sie rozstawiac ogony c, polaczone z nia przegubowo zapomoca osi c.Wedlug wynalazku pomiedzy ogonami c i osia a kól sa umieszczone sprezyste na¬ rzady, sluzace do zmniejszenia wstrzasów podczas przewozu dziala, mianowicie na kazdym ogonie jest umieszczony jeden z narzadów tegoi sprezystego polaczenia osi kól z podstawa dzwigara dzialowego^ pod¬ czas gdy odpowiedni dopelniajacy go na¬ rzad jest umieszczony na osi. Uklad ten jest tego rodzaju, ze to sprezyste polacze¬ nie zostaje uruchomione samoczynnie przy zestawieniu ogonów do przewozu dziala i zostaje samoczynnie wylaczone przy roz¬ suwaniu ogonów dla ustawienia loza W po¬ lozenie bojowe.W postaci wykonania, przedstawionej na fig. 1 — 4, wpoblizu kazdego konca osi a kól jest umieszczony na tej osi sprezy¬ sty zderzak d, z którym podczas jazdy wspóldziala narzad oporowy e, wykonany zboku w postaci wystepu na odpowiednim ogonie c.Aby ulatwic wykonanie tego rodzaju u- rzadzenia, mozna podstawie dzwigara na¬ dac ksztalt strzemienia, wskutek czego sro¬ dek podstawy b bedzie umieszczony przed osia kól, a ramiona b2 beda skierowane wtyl. Ramiona 62 posiadaja ucha 63, przez które przechodzi os a kól. Na koncach ra¬ mion 62, znajdujacych sie ztylu za osia kól, sa osadzone czopy c1 przegubów odpowied¬ nich ogonów. W tym przypadku kazdy z ogonów moze byc zakonczony rozwidle¬ niem c2 — c2, przyczem za narzad oporo¬ wy e do zawieszenia sprezystego sluzy wystep, wykonany na tych widelkach zboku.Do zaryglowywania ogonów na podsta¬ wie w polozeniu bojowem sluzy czop / z — 2 —raczka Z1, dla którego lozyska sa wykona¬ ne w rozwidleniach c2 ramion.Jak to jasno przedstawia fig. 1, narza¬ dy oporowe sa podczas strzelania, gdy ogony sa rozsuniete, oddalone od odpowia¬ dajacych im sprezystych zderzaków d, u- mieszczonych na osi kól. Narzady te auto¬ matycznie zostaja ustawione ponad zderza¬ kami podczas zestawiania ogonów w celu przewozu dziala.Zderzak sprezysty, stanowiacy jeden z narzadów do sprezystego zawieszenia, sklada sie, jak to przedstawia fig. 3, z, cy¬ lindra d9 polaczonego z glowica trzonu d1 (fig. 1 i 2). Trzon d1 jest osadzony w od- powiedniem gniezdzie, wykonaneim w osi a kól, i zostaje umocowany zapomoca nakret¬ ki d2. W tym cylindrze d jest umieszczo¬ na sprezyna c?3, mniej lub wiecej scisnieta pomiedzy dwoma oporkami d4, c?5. W glo¬ wicy dQ trzonu cf10, który moze sie przesu¬ wac wewnatrz cylindra d, jest osadzony grzybek rf7, odpowiednio uksztaltowany do stworzenia pochylni wejsciowej dla narza¬ du oporowego e, przyczem pomiedzy glowi¬ ca dQ trzonu i grzybkiem d1 jest umieszczo¬ ny krazek d8 z materjalu sprezystego lub dajacego sie sciskac.Powyzej opisane zawieszenie sprezyste najlepiej jest polaczyc z dodatkowem sta¬ lem zawieszeniem sprezystem, umieszczo- nem pomiedzy osia kól a a czopem 61 pod¬ stawy, zaopatrzonej W ogony. W przedsta- jwioriym przykladzie to dodatkowe zawie¬ dzenie posiada pierscien g z gumy lub po¬ dobnego materjalu, zaopatrzony w plaski boczne g1, zapobiegajace jego obracaniu sie, i osadzony w gniezdzie, wykonariem w osi u kól. W wydrazeniu tego pierscienia jest osadzony pierscien metalowy g2, któ¬ rego grubosc w górnej czesci jest wieksza wj celu uniemozliwienia obracania sie w pierscieniu gumowym. Jak to przedstawia fig. 2, pierscien ten stanowi panewke dla czopa 61 podstawy b.W razie stosowania tego zawieszenia dodatkowego, które pozwala na pochlania¬ nie podczas jazdy czesci wstrzasów, dozna¬ wanych przez kola, jest niezbedne, w celii zapobiezenia jakimkolwiek przesunieciom poprzecznym podstawy wzgledem zespolu kól, zaopatrzenie loza w odpowiednie na¬ rzady. W przedstawionym przykladzie zo¬ staje to osiagniete zapomoca wypuklosci c3 o krzywej powierzchni, wykonanej na kaz¬ dym ogonie i opierajacej sie w polozeniu marszowem o scianke odpowiedniego cy¬ lindra d (fig. 1 i 3).Na fig. 5 przedstawiono znany typ dzwi¬ gara h, na którym obraca sie na czopach masa wahajaca sie (kolyska i i lufa /').Dzwigar ten obraca sie w znany sposób przy celowaniu w kierunku okolo pionowej osi k, osadzonej w podstawie b, podtrzy¬ mujacej ogony.W wyzej opisanym przykladzie ogony wystaja ku przodowi osi kól, wskutek cze¬ go ich przesuwowi katowemu w niektórych typach sprzetu moga przeszkadzac inne na¬ rzady, naprzyklad hamulce kól, przedsta¬ wione schematycznie na fig. 1. W podob¬ nym sprzecie mozna stosowac odmiane we¬ dlug fig. 6 — 9.W tym drugim przykladzie podstawa 6 dzwigara jest osadzona w wydrazeniu osi a kól i posiada ksztalt strzemienia, jak w przykladzie poprzednim. Do podstawy sa przegubowo przymocowane konce ogonów, majace ksztalt widel, których ramiona o- chwytuja z obu stron ramiona podstawy. W tym jednak przypadku ogony nie sa prze¬ dluzone ku przodowi osi kól i zderzaki tf cylindrów sa bezposrednio wstawione w ka¬ dlub osi, wskutek czego zadna czesc ogona nie wystaje zprzodu osi kól.Fig. 10 przedstawia odmiane, w której podstawa dzwigara jest umieszczona ztylu osi a; zderzaki d sa umieszczone w wyste¬ pach, wykonanych na osi kól z przedniej jej strony.W przykladzie wedlug fig. 11 i 12 pod¬ stawa b jest umieszczona zprzodu osi kól. — 3 —Zderzaki sprezyste d sa umieszczone ztylu na osi kól, a narzady oporowe ogonów na ich wewnetrznych stronach, wskutek czego oba te narzady d i e znajduja sie pomiedzy plaszczyzna, przechodzaca przez podluzna os loza, i ogonami, zamiast tego, jak w po¬ przednich przykladach, miedzy ogonami a kolami.Fig. 13 i 14 przedstawiaja postac wyko¬ nania, w której narzad oporowy e jest u- mieszczony na osi, podczas gdy zderzak sprezysty d jest osadzony na glowicy ogo¬ na. Prosty przeglad rysunku wskazuje ja¬ sno, ze, zupelnie jak w przykladach po¬ przednich, zblizenie ku sobie ogonów wpra¬ wia zawieszenie sprezyste w stan czynny wskutek tego, ze zderzaki d przychodza ponad narzady oporowe e (fig. 13), pod¬ czas gdy, odwrotnie, rozsuniecie ogonów w celu ustawienia loza w polozenie bojowe odsuwa zderzaki d od tych narzadów opo¬ rowych e (fig. 14).W celu uniemozliwienia katowego prze¬ suwania sie ogonów w stosunku do osi w polozeniu marszowem os kól jest zaopa¬ trzona w wypuklosc a1, o która opiera sie profilowany wystep c3 glowicy ogona. PL