PL228052B1 - Przekładnia slimakowa bezluzowa - Google Patents

Abstract

Przekładnia ślimakowa bezluzowa przeznaczona jest do stosowania w mechanizmach precyzyjnych, pracujących w warunkach znacznej prędkości obrotowej oraz w warunkach wymagań wysokiej trwałości i zmiennych obciążeń. Przekładnia ma ślimacznicę z wieńcem (1), rozdzielonym na dwie symetryczne części w płaszczyźnie prostopadłej do jej osi obrotu. Połówki koła ślimakowego mają piasty (5, 6), osadzone współosiowo jedna na drugiej, i są oddzielone szczeliną oraz złączone gwintowanymi sworzniami (8). Przesunięcie kątowe pomiędzy połówkami koła ślimakowego, składającego się z kół (3, 4), jest wstępnie ustalone współosiowymi otworami, w których umieszczone są sworznie z kołnierzami dociskającymi osiowo elementy sprężyste, osadzone we współosiowych ze sworzniami (8) gniazdach.

Description

Przedmiotem wynalazku jest przekładnia ślimakowa bezluzowa, przeznaczona do zastosowania w mechanizmach precyzyjnych, a zwłaszcza do zastosowania w układach do bezluzowego przemieszczania przestawialnych zespołów urządzeń technologicznych, przyrządów pomiarowych lub obróbkowych. Przekładnia taka wykonana może być zarówno z metali, jak i tworzyw sztucznych o specjalnych właściwościach wytrzymałościowych.

Znana jest przekładnia ślimakowa bezluzowa, która ma dzieloną ślimacznicę, składającą się z dwóch połówek, symetrycznych względem płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu. Obie połówki ślimacznicy osadzone są na wspólnej piaście i mają możliwość niewielkiego kątowego przestawienia względem siebie oraz mają elementy łączące w postaci śrub umożliwiających unier uchomienie połówek ślimacznicy w ustalonym względem siebie położeniu kątowym, eliminującym luz międzyzębny przekładni.

Znana jest przekładnia ślimakowa z opisu patentowego PL 169 114. Wieniec koła ślimakowego tej przekładni rozdzielony jest obwodową szczeliną, która ma głębokość odpowiadającą średnicy obwodowego przewężenia poprzecznego przekroju koła ślimakowego, przy czym to przewężenie utworzone jest przez współśrodkowe z otworem ślimacznicy wgłębienie na bocznej powierzchni tego koła, najlepiej z obu jego stron. Powierzchnia tego wgłębienia jest stożkowa i styka się z odpowiadającą jej powierzchnią elementu dociskowego, korzystnie mającego kształt pierścienia. Wgłębienia te łącznie ze szczeliną obwodową poprzez uzwojenie ślimacznicy tworzą dwa przewężenia w przekroju osiowym ślimacznicy, w których połówki wieńca łączą się z piastą, umożliwiając jednocześnie przemieszczanie każdej połowy wieńca ślimacznicy przez wywołanie odkształcenia w miejscu przewężenia przekroju przy pomocy elementów dociskających, wywołujących nacisk na boczną, najlepiej stożkową powierzchnię wieńca.

Przekładnia ślimakowa według wynalazku ma wieniec ślimacznicy podzielony symetrycznie, prostopadle do osi obrotu, przy czym połówki koła ślimakowego mają piasty osadzone współosiowo jedna na drugiej i są obrócone względem siebie kątowo oraz oddzielone szczeliną i złączone elementami łączącymi. Istota wynalazku polega na tym, że przesunięcie kątowe pomiędzy połówkami koła ślimakowego jest wstępnie ustalone współosiowymi otworami, w których umieszczone są sworznie z kołnierzami dociskającymi osiowo elementy sprężyste, osadzone we współosiowych ze sworzniami gniazdach, korzystnie wykonanych w jednej z połówek ślimacznicy.

W korzystnej postaci końce sworzni łączących połówki ślimacznicy są gwintowane i zaopatrzone nakrętki, które stanowią kołnierze dociskające osiowo elementy sprężyste.

W innej korzystnej postaci elementy sprężyste są pierścieniami, mającymi w przekroju kształt kątownika albo są pierścieniami w kształcie stożka ściętego albo mają kształt tulei albo kształt tulei z wywiniętymi kołnierzami albo są sprężynami śrubowymi.

Przemieszczenie kątowe jednej z połówek ślimacznicy względem drugiej jest ograniczone oddziaływaniem elementów sprężystych o stałej lub regulowanej podatności, które eliminują luz obwodowy ślimacznicy i ślimaka, a także tłumią drgania przekładni.

Wynalazek rozwiązuje problem samoczynnej lub okresowej regulacji położenia strefy zazębienia. Przeznaczony jest do stosowania w precyzyjnych przekładniach pracujących w warunkach znacznej prędkości obrotowej oraz w warunkach wymagań wysokiej trwałości i zmiennych obciążeń. Zaletą rozwiązania jest duża zwartość konstrukcji i elastyczność pracy przekładni przy zmiennych obciążeniach.

Przedmiot wynalazku pokazano w przykładach wykonania na rysunkach, na których fig. 1 do fig. 6 przedstawiają przekroje kół ślimacznic, różniących się między sobą kształtem i osadzeniem elementów sprężystych.

P r z y k ł a d y

Ślimacznica ma wieniec 1 rozdzielony na dwie symetryczne części w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu. Ślimacznica składa się więc z dwóch kół 3 i 4 które mają oddzielne piasty 5 i 6, osadzone współosiowo jedna na drugiej. Koła te są do siebie dociśnięte wzdłuż osi obrotu, przy czym pomiędzy tymi kołami zachowana jest szczelina dystansowa 2, ułatwiająca kątowe przemieszczanie się tych kół.

Koła 3 i 4 ślimacznicy są względem siebie skręcone o wartość wstępnego przestawienia kątowego, obliczonego na podstawie luzów i prognozowanego zużycia przekładni, i w tym położeniu wykonane są otwory przelotowe, w których umieszczone są co najmniej dwa sworznie 8 z osadzonymi na nich elementami sprężystymi 7. Otwory te wykonuje się po wstępnym ustaleniu przesunięcia kątoPL 228 052 B1 wego połówek ślimacznicy, a następnie po dociśnięciu i zablokowaniu tego położenia technologiczną nakrętką 9 na piaście 6. Po wykonaniu tej operacji i zmontowaniu ślimacznicy z elementami sprężystymi 7, nakrętka 9 zostaje zluzowana i zabezpieczona przed odkręceniem, albo zostaje usunięta.

Zęby koła 3 i 4 ślimacznicy są więc przesunięte względem siebie o wspomnianą wartość kątową, co powoduje, że odległość pomiędzy zewnętrznymi powierzchniami zębów obu kół 3 i 4 ślimacznicy jest nieco większa, co wywołuje skutek taki, jak przy zwiększonej grubości zębów w celu zmniejszenie luzów w zazębieniu przekładni ślimakowej. Po zmontowaniu przekładni odległość pomiędzy zewnętrznymi powierzchniami zębów obu kół 3 i 4 ślimacznicy jest samoczynnie korygowana przez ugięcie elementów sprężystych 7.

Jak pokazano na fig. 1, fig. 2 i fig. 3 sworznie 8 zakończone są z jednej strony kołnierzem a z drugiej strony częścią gwintowaną umożliwiającą dociśnięcie do siebie kół 3 i 4 ślimacznicy. Na sworzniach 8 osadzone są elementy sprężyste 7 mające postać tulejek, które na zewnątrz osadzone są w otworach koła 4 ślimacznicy.

W przykładzie pokazanym na fig. 2 elementy sprężyste 7 mają kształt tulei z wywiniętymi kołnierzami. W przykładzie pokazanym na fig. 3 elementy sprężyste 7 są pierścieniami, mającymi w przekroju kształt kątownika, podpartego z jednej strony pierścieniem dystansowym 10, umożliwiającym wstępne napięcie tego elementu sprężystego, za pomocą nakrętki 11 z podkładką 12.

Jak pokazano na fig. 4, i fig. 5 sworznie 8 zakończone są z obu stron częściami gwintowanymi, przy czym element sprężysty 7 umieszczony w zamkniętym gnieździe koła 4 ślimacznicy i dociśnięty pierścieniem z nakrętką 13.

W przykładzie pokazanym na fig. 4 elementy sprężyste 7 są pierścieniami w kształcie stożka ściętego i osadzone są w walcowych gniazdach.

W przykładzie pokazanym na fig. 5 elementy sprężyste 7 są pierścieniami mającymi w przekroju kształt kątownika i osadzone są w stożkowych gniazdach.

Claims (1)

1. Przekładnia ślimakowa bezluzowa, mająca wieniec koła ślimakowego podzielony w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu, przy czym połówki koła ślimakowego mają piasty osadzone współosiowo jedna na drugiej i są obrócone względem siebie kątowo oraz oddzielone szczeliną i złączone elementami łączącymi, znamienna tym, że przesunięcie kątowe pomiędzy połówkami koła ślimakowego, składającego się z kół (3) i (4), jest wstępnie ustalone współosiowymi otworami, w których umieszczone są sworznie (8) z kołnierzami dociskającymi osiowo elementy sprężyste, osadzone we współosiowych ze sworzniami (8) gniazdach, korzystnie wykonanych w jednej z połówek ślimacznicy.

   Przekładnia według zastrz. 1, znamienna tym, że sworznie (8) mają kołnierze w postaci nakrętek dociskających osiowo elementy sprężyste.

   Przekładnia według zastrz. 1, znamienna tym, że elementy sprężyste (7) mają kształt tulei. Przekładnia według zastrz. 1, znamienna tym, że elementy sprężyste (7) mają kształt tulei z wywiniętymi kołnierzami.

   Przekładnia według zastrz. 1, znamienna tym, że elementy sprężyste (7) są pierścieniami, mającymi w przekroju kształt kątownika.

   Przekładnia według zastrz. 1, znamienna tym, że elementy sprężyste (7) są pierścieniami w kształcie stożka ściętego.