Wynalazek niniejszy dotyczy lamp blyskowych, w których substancja swietl¬ na jest umieszczona w zbiorniku, przepu¬ szczajacym swiatlo, to znaczy przezroczy¬ stym lub przeswiecajacym, szczelnie na gaz zamknietym. Zbiornik taki jest prze¬ waznie czesciowo oprózniony. Jako gaz wypelniajacy moze byc stosowany tlen lub chlorowiec albo gazy, wydzielajace wymienione gazy, lub powietrze. Gazy te, wchodzac w reakcje z substancja swietlna, wytwarzaja swiatlo. Sama substancja mo¬ ze posiadac dowolna postac, np, postac proszku, drutu, wstegi, folji, i moze byc utworzona z dowolnego materjalu palne¬ go, jak np, magnezu, glinu, mieszaniny metali, wapnia, zwlaszcza wapnia wraz z azotem lub powietrzem, lub) ze stopów tych metali.Znane jest elektryczne zapalanie takich lamp zapomoca drutów, osadzonych na stale w sztywnych sciankach banki. W przeciwienstwie do tego wedlug niniejsze¬ go wynalazku scianki zbiornika lampy sa przynajmniej w jednem miejscu wykona¬ ne tak, ze bezposrednio, bez pomocy, prze¬ wodów elektrycznych i srodków urucho¬ miajacych, mozna z zewnatrz oddzialy¬ wac na substancje swietlna i zapalac ja.Oddzialywanie moze byc przytem me¬ chaniczne, chemiczne lub cieplne. Jest ono bezposrednio przenoszone na substancje swietlna, znajdujaca sie wewnatrz, przez odpowiednio w tym celu wykonane miej-sce w sciaiikach. W tym celu scianki ban¬ ki wedlug wynalazku, w przeciwienstwie do calkowicie sztywnej banki szklanej do¬ tychczas znanydh opróznionych lamp bly¬ skowych, moga sie^ przynajmniej w jednem miejscu odksztalcac, przepuszczac cieplo lub byc zdolne do reakcyj chemicznych* Scianki te sa wiec np. podatne lub rozcia¬ gliwe, nie bedac przytem sciankami lamli- wemi. Moga byc one w odpowiedniem miejscu bardzo cienkie i dobrze przepu¬ szczajace kazde odzialywanie cieplne lub tez moga byc wykonane jako latwo zapal¬ ne. Mozna takze zastosowac specjalna wkladke o wspomnianych wlasnosciach, która moze byc w tym przypadku wkito- wana lub wtopiona w otwór. Równocze¬ snie jednak scianki lub specjalna wkladka tworzy wedlug wynalazku zamkniecie szczelne na gaz.Zbiornik jest sztywny, poniewaz lampa jest przewaznie oprózniona.Banke lampy mozna wykonac ze) szkla, lecz nie| wtapia sie w| nia równiez sztywnej szklanej nózki, ale na szyjce kolby lub wewnatrz niej przykitowuje sie lub przy- tapia plytke, przykrywke lub wkladke z cienkiego, gietkiego metalu, jak miedzi, mosiadzu, cyny, olowiu lub podobnego me¬ talu. Na tej przykrywce, mogacej sie od¬ ksztalcac przy dzialaniu z zewnatrz, umie¬ szczona jest kapsla zaplonowa lub dowol¬ ne inne urzadzenie zaplonowe, przewaznie na wewnetrznej powierzchni, a wiec we¬ wnatrz przestrzeni, zamknietej szczelnie na gaz. To urzadzenie zaplonowe zapala sie wtedy, gdy cienka i odksztalcalna scianka metalowa zostaj ej wcisnieta ku we¬ wnatrz mechanicznie w dowolny sposób, np. zapomoca odpowiedniego sworznia.Kapsla zaplonowa zapala sie wtedy i za¬ plon przenosi sie na substancje swietlna, umieszczona w najblizszem sasiedztwie, Taka lampa blyskowa ma te zalete, ze jest niezalezna od polaczen elektrycz¬ nych lub uzycia baterji, a w tej po¬ staci wykonania — niezalezna nawet od zapalek, lontów i podobnych srodków. Za¬ pala sie ona natychmiast, albo, przy wla¬ czeniu przekaznika czasowego lub lontu czasowego, po odmierzonym czasie.Wynalazek jest opisany w zwiazku z przedstawionemi na rysunku przykladami wykonania. Na fig. 1 1 oznacza, calkowicie lub czesciowo oprózniony zbiornik, przepu¬ szczajacy swiatlo, który zawiera substan¬ cje swietlna 2 dowolnego rodzaju i posta¬ ci, np. w postaci proszku, drutu, wstegi, albo w postaci gazu, np. lotnych zwiazków metalowych. Zbiornik ten jest oprózniony zapomoca zatopionego ogonka 3, prowa¬ dzacego do pompy. Na szyjke zbiornika zalozona jest i przytopiona albo nakitowa- na cienka przykrywka 4, najlepiej, z meta¬ lu, jak np. miedzi, mosiadzu, blachy zelaz¬ nej. Przykrywka moze byc takze wkitowa- na w przeswit szyjki banki. Zamiast przy¬ krywki moga byc takze uzyte plytki, wkladki, krazki uszczelniajace i podobne czesci. Przykrywka nie musi byc osadzona na szyjce banki, lecz moze przykrywac in¬ ny otwór, specjalnie wydmuchany lub wy¬ wiercony. Wedlug[ wynalazku banka 1 mo¬ ze byc takze wykonana calkowicie z ma- terjalów przepuszczajacych swiatlo, jak celulozy, masy bakielitowej i t. d., bez u- zycia, przykrywki.. W; tym przypadku czesc denka jest wykonana ciensza i wskutek tego latwiej sie odksztalca i przejmuje wtenczas zadanie przykrywki. Na we¬ wnetrznej powierzchni przykrywki 4 u- mieszczona jest mala plytka 5, w której przewidziany jest otwór, sluzacy jako ka¬ nal ogniowy. Miedzy przykrywka 4 i plyt¬ ka 5 wstawiona jest kapsla zaplonowa tak, ze calosc tworzy zapalnik. Z przeciwnej strony wstawiony jest z zewnatrz sworzen 7, zaopatrzony w guzik przyciskowy 6* Sworzen ten moze byc takze prowadzony i przytrzymywany w otworze oprawy 8, posiadajacej ksztalt przykrywki. Sworzen 6 wciska do srodka nieco wygieta czesc - 2 —denka przykrywki, masa zapalna zapala sie, a z nia i substancja swietlna. Czesc tej substancji, np. dluga wstega, widoczna na fig. 2, moze byc bezposrednio przymoco¬ wana do zapalnika. Istotne jest to, ze za¬ plon jest w tym przypadku uskutecznia¬ ny mechanicznie poprzez denko, bez uszkodzenia szczelnego zamkniecia.Szyjka banki moze byc w swej dolnej czesci nieco rozszerzona, co mozna takze uskutecznic przez nalozenie uchwytu lub tulei, np.! tulei 8. W ten sposób umozliwio¬ ne jest bezpieczne trzymanie lampy mie¬ dzy palcami.Stosowanie sworznia nie jest koniecz¬ ne. W tym przypadku metalowa przykryw¬ ka lub inna mieksza czesc scianek moze byc nieco wygieta nazewnatrz lub do we¬ wnatrz, przyczem przeciska sie to miejsce zapomoca dowolnego spiczastego przed¬ miotu, nawet bezposrednio palcem. Guzik lub trzpien jest wtedy bezposrednio przy¬ mocowany do scianki w miejscu, odpowia- dajacem kapsli zaplonowej.Wypuklosc scianki moze byc przytem wykonana tak, aby pod pewnem cisnie¬ niem nagle zapadala sie elastycznie do srodka. Przytrzymujaca i prowadzaca przy¬ krywka 8 moze byc wtedy oczywiscie po¬ minieta. Jako napelnienie dowolnie u- ksztaltowanego urzadzenia zapalajacego, zwanego tu krótko kapsla zaplonowa, slu¬ za liczne odmiany powszechnie znanych mas zaplonowych. Najlepiej jest uzywac takich mas, które wytwarzaja stosunkowo malo gazu, lecz nadzwyczaj wysoka tem¬ perature plomienia, jak np. mieszaniny fosforu z trójtlenkiem antymonu, fosforu lub siarki z minja i t. d.Przykrywka moze byc wykonana takze z bakielitu, porcelany i t. d. Scianki mor ga sie odksztalcac az do zmiazdzenia na¬ wet na kapsli zaplonowej. Istotnej jest tyl¬ ko to, by zaplon uskutecznial sie predzej, niz wejscie powietrza przez ewentualnie powstala w ten sposób nieszczelnosc.; Przy uzyciu szybkozaplonowych mas udaje sie to z latwoscia.Na fig. 2 zbiorniki /• jest wykonany cal¬ kowicie z metalu. Tylko u góry nakitowa- na jest przykrywka Ib, przepuszczajaca swiatlo. Czesc 9 scianki przy kapsli za¬ plonowej jest wytloczona tak, ze moze byc zlozona jak harmonijka, dzieki czemu zaplon uskutecznia sie w sposób szczegól¬ nie latwy i pewny. Trzpien lub sworzen 7 moze byc wcisniety w scianki przykryw¬ ki zapomoca ukladu dzwigniowegoi 11, osa¬ dzonego na osi 12, lub zapomoca napietej sprezyny. Caly uklad dzwigniowy jest umocowany na specjalnym uchwycie lub urzadzeniu spustowem 13. W ten sposób mozna wygodnie wetknac lampe w urza¬ dzenie spustowe, trzymac w reku i uru¬ chomic palcem guzik 6.W lampie wedlug fig. 3 kapsla zaplo¬ nowa 5 jest umieszczona na zewnetrznej powierzchni przykrywki zamykajacej 4.Na wewnetrznej powierzchni przykrywki umieszczona równiez jest substancja za¬ plonowa. Substancja ta, gdy tylko zapali sie zewnetrzny materjal zaplonowy, za¬ pala sie równiez wskutek wstrzasriien lub wskutek duzego przewodnictwa cieplnego, które ma miejsce przez cienkie scianki przykrywki. Substancja ta zapala zkolei substancje swietlna. Wewnetrzna substan¬ cja zaplonowa moze byc pominieta. W tym przypadku latwo zapalna substancja swietlna jest umieszczona przynajmniej czesciowo w sasiedztwie zewnetrznej sub¬ stancji zaplonowej. Wewnetrzna substan¬ cje zaplonowa moze takze stanowic tylko latwo zapalna powloka, np. fosforu. Ze¬ wnetrzna substancja zaplonowa moze byc zapalona w dowolny sposób, np. zapomo¬ ca sworznia albo dzwigni 11, zapomoca lontu, przymocowanego do tej substancji, przyblizania plomienia lub podobnemi srodkami.Rura 3 dó wypompowywania, wykona¬ na ze szkla, bakielitu, metalu lub podofo- - 3 —iiych materjalów, moze takze byc osadzona na przykrywce. Moze byc oma nawet wy¬ tloczona z materjalu przykrywki Rure te uszczelnia! sie w ten sposób, ze ogrzewa, sie wkladke 15, np. z piceiny, w miejscu 16, wskutek czego otwór zatyka sie. Zamiast tego mozna takze scisnac rozgrzana rurke.W lampie wedlug fig, 4 wypuklosc 9, odpowiadajaca kapsli zaplonowej, umie¬ szczona na przykrywce, jest wciskana na¬ ciskajacym na nia zboku sworzniem 7, o- sadzonym w prowadnicy 17, przez co uskutecznia sie zaplon.W lampie wedlug fig. 5 w przykrywce wykonane jest wytloczenie 18, na którem zboku osadzona jest kapsla zaplonowa 9.Jest ona wprawiana w dzialanie trzpie¬ niem 7, wpuszczonym w scianke uchwytu 13. Kanal ogniowy 19 jest skierowany do wnetrza lampy; Na fig. 6 osiagniete jest dalsze upro¬ szczenie przez to, ze w rurze 3 dó wypom¬ powywania umieszczona jest odksztalcal- na wkladka 4 z kapsla zaplonowa 5. Przed przylaczeniem rury 3 do przewodu ssaw¬ nego wklada sie wkladke 4 (nieszczelnie na gaz), to znaczyc ze przez wkladke 4 po¬ wietrze moze byc zassane, a gas napelnia¬ jacy — wpuszczony. Wkladka jest zaopa¬ trzona w plaszcz z mieknacego srodka u- $zczelniajacego 20, np. piceiny, laku.Wkladka moze byc nawet calkowicie lub czesciowo wykonana z takiego materjalu.Przez lekkie podgrzanie srodek uszczelnia¬ jacy zlepia sie ze sciankami rury i zapel¬ nia szczelnie na gaz istniejaca poprzednio waska szpare.Na fig. 7 pokazany jest zbiornik stoz¬ kowy /, przeznaczony do odbijania swia¬ tla ku powierzchni podstawy. W tym przy¬ padku w przykrywce 4 zamiast kapsli za¬ plonowej znajduje sie korek uszczelniaja¬ cy 21. W korek ten wpuszczony jest dlugi trzpien 22, który jednoczesnie przechodzi Równiez i przez scianke przykrywki. We¬ wnatrz osadzony jest w dowolny sposób sfctywny trzymak 23, na którym; umieszczo¬ na jest kapsla zaplonowa 5, o która za¬ czepia trzpien 22. Trzpien 22 moze byc wcisniety w kierunku strzalki zapomoca guzika przyciskowego 6, przez co zapala sie kapsle zaplonowa i substancje swietl¬ na; Na szyjce lampy moze byc umieszczo¬ ny uchwyt reczny 13, wygiety pod prostym katem do osi lampy. Jak widac, kapsla za¬ plonowa jest wsunieta mozliwie gleboko do wnetrza lampy. Mozna to uskutecznic takze zapomoca poprzednio opisanych kapsli zaplonowych, jesli si^ je unniesci we wtloczeniu przykrywki.Fig. 8 pokazuje podobne urzadzenie, rózniace sie tylko tern, ze trzpien 22 jest przekrecany przez uruchomienie guzika lub dzwigni 6. W ten sposób lamie on ka- pilare 24, która otacza trzpien 22 i która na swym drugim koncu jest umocowana sztywno w trzymaku 23. Kapilara lub ma¬ ly zbiornik dowolnego ksztaltu zawiera substancje, np. zwiazek fosforowy, który zapala sie przy zetknieciu z otaczajacemi gazami (tlenem, chlorem) albo z substan¬ cja swietlna lub inna substancja, umie¬ szczona w sasiedztwie, i przez to zapala substancje swietlna.W lampie wedlug fig. 9 urzadzenie za¬ plonowe, wpuszczone w scianke zbiornika, sluzy samo jako uszczelka. Substancja za¬ palna,! np. w postaci klaczków, pretów, ni¬ tek, lubj pigulek, sklada siei w. tym przykla¬ dzie z materjalu, nieprzepuszczajacego ga¬ zu. Najlepiej jest, gdy ma ona taki sklad, ze podczas procesu zaplonu wcale sie nie zamienia w gaz lub wydziela tylko nie¬ znaczne ilosci gazu, tak ze zawsze zamyka wlasciwe miejsce w pewnym stopniu szczelnie na gaz. Zupelnie przytem wy¬ starczy, by substancja swietlna zapalila sie — co sie odbywa w ciagu ulamka se¬ kundy — zanim wejdzie zbyt duza ilosc powietrza. Substancja zaplonowa, prze¬ chodzaca przez scianke zbiornika, moze skladac sie np. ze spieczonej albo stopio- — A -nej mieszaniny proszku magnezu lub proszku stopu z minja, trójtlenkiem anty¬ monu, nadtlenkiemj sodowym lub podobne- mi substancjami, ewentualnie z malym do¬ datkiem zywicy, masy bakielitowej, pro¬ szku metalu Wood'a lub podobnych sub- stancyj. Nitkowate cialo 26 jest umieszczo¬ ne w specjalnym korku uszczelniajacym 24. Korek tern moze skladac sie z masy; ba¬ kielitowej, piceiny, ewentualnie z dodat¬ kiem magnezji, krzemianu potasu lub po¬ dobnych substancyj, i powinien byc mozli¬ wie niepalny. Powyzej umieszczona jesf plytka do) odrywania 27 i wstazka zaplono¬ wa 28, zapomoca których wprowadza sie w dzialanie urzadzenie zaplonowe.Na fig. 10 nitka zaplonowa lub trzpien zaplonowy 26 przechodzi przez scianki zbiornika przez maly wywiercony otwór 29, uszczelniony dodatkowo zapomoca na¬ kladki 30 z materjalu szczelnego na gaz.Szczelne przeprowadzenie takiej sub¬ stancji zaplonowej moze byc uskutecznio¬ ne takze zapomoca specjalnych przykry¬ wek albo plytek metalowych lub z dowol¬ nego materjalu, wpuszczonych w scianke zbiornika. W szczególnosci moze to byc uskutecznione zapomoca osadzonej w sciance zbiornika, cienkiej, lecz stosunko¬ wo dlugiej rurki, w której miesci sie sub¬ stancja zaplonowa.Lampy wedlug wynalazku moga byc zewnatrz lub wewnatrz powleczone meta¬ lem. PL