W zwyklych srubach glówka posiada jedna szczeline, w która wchodzi srubo¬ kret lub temu podobne narzedzie. Próbo¬ wano juz wykonywac w glówce otwór do wkladania narzedzia, celem zapobiezenia zeslizgiwaniu sie narzedzia wpoprzek do osi sruby. Jednakze narzedzie czesto za¬ cina sie w tego rodzaju glówkach srub, wskutek czego trzeba odrywac srube od narzedzia, lub odwrotnie. W razie jednak, gdy koniec narzedzia zakleszczy sie w o- tworze glówki, wówczas czesto oderwanie wymaga znaczniejszego wysilku.Wedlug niniejszego wynalazku sruba lub inna czesc, umocowywana wskutek obracania narzedziem, dzialajacem na jej glówke, posiada otwór w glówce, który w przeciwienstwie do znanych glówek tego rodzaju jest ograniczony pewna iloscia plaszczyzn, pochylonych wz,gledem siebie pod katem. Pomiedzy temi plaszczyznami znajduja sie kierownicze rowki o gladkich scianach, pochylych wzgledem siebie, o które opiera sie narzedzie przy obracaniu danej glówki, przyczem jednak zakleszcze¬ nie narzedzia w glówce jest wykluczone.Oprócz tego koszty wyrobu takich srub sa bardzo niskie, poniewaz otwór w glów¬ ce, sluzacy do wkladania narzedzia, wyko¬ nywa sie zapomoca zwyklej wytlaczarki lub podobnej maszyny. Zaczepienie sruby zupelnie wyklucza wyslizgniecie sie sru¬ bokretu, a oprócz tego, pomimo ze sruba posiada glebszy otwór, trzon sruby nie jest oslabiony.Na rysunku przedstawiono przyklady wykonania wynalazku, przyczem na fig. 1— 10 wlacznie przedstawiono widoki zgóryi przekroje pewnej ilosci srub odmiennie wykonanych.Sruba 1, przedstawiona na fig. 2, po¬ siada trzon 2 i glówke 3 o zwyklych roz¬ miarach i zwyklym ksztalcie. Rysunek ten dotyczy srub do drzewa. Nalezy jednak zaznaczyc, ze wynalazek dotyczy równiez wszelkich srub. Wynalazek daje sie za¬ stosowac we wszystkich przypadkach, w których przez ruch obrotowy przedmiot ma byc ustawiony w polozeniu roboczem lub z polozenia tego usuniety.W postaci wykonania, przedstawionej na fig. 1 i 2, glówka 3 jest zaopatrzona podczas jej wyrobu we wglebienie 4.Wglebienie to moze posiadac proste pla¬ szczyzny boczne; jest ono nieco wydlu¬ zone przez wdrazenie tak, ze spód lub ko¬ niec tego wglebienia lezy ponizej glówki, to znaczy w szyjce sruby. Wedlug fig. 1 boczne scianki 6 wglebienia sa nieco wy¬ pukle nawewnatrz i w kierunku spodu wglebienia staja sie coraz wezsze, przez co dolny ich koniec 7 (fig. 2) jest wezszy od górnego konca. Sasiadujace ze soba krawedzie tych wypuklych scian bocznych wglebienia przylegaja do rowków 8. Row¬ ki te w kierunku swej dlugosci staja sie ku dolowi coraz plytsze, jak wskazuje liczba 9, oraz coraz wezsze, jak wskazu¬ je liczba 10, tak ze wydaja sie zbieznemi w okreslonym punkcie osi sruby.Wglebienie, sluzace do wsuwania na¬ rzedzia, wytwarza sie ostatecznie podczas wyrobu samej sruby, tak ze po jej wyko¬ naniu nie wymaga ono zadnej dodatko¬ wej obróbki.W odmianie wykonania wedlug fig. 9 i 10 wspomniane wglebienie w glówce sruby posiada postac w zasadzie podobna do przedstawionej na fig. 1 i 2, jednak scianki boczne wglebienia nie sa wypukle, lecz skladaja sie z szeregu stykajacych sie bokami plaszczyzn 12, wykonanych wzgle¬ dem siebie pod katem, które i w tym przy¬ padku siegaja od jednego do nastepnego rowka 8, znajdujacego sie na krawedzi wglebienia. Plaszczyzny 12 zwezaja sie równiez w kierunku punktu, lezacego na osi sruby. Sa one równe i stanowia rów¬ niez ujecie dla konca narzedzia, które po wsunieciu do wglebienia zostaje ujete przez rowki wzglednie plaszczyzny, wyko¬ nane wzgledem siebie pod katem, przez co zapobiega sie pewniej wyslizgnieciu sie narzedzia wbok. Dzieki wykonaniu row¬ ków oraz stykajacych sie z niemi pla¬ szczyzn 12 narzedzie nie moze ulec zakle¬ szczeniu w tern wglebieniu, tak ze przy wkrecaniu lub wykrecaniu sruby narzedzie mozna w kazdej chwili z niej wyjac.Równiez i w tej odmianie wykonania spód wglebienia jest badz wklesly, badz stozkowry, a w zasadzie podobny do spo¬ du wglebienia wedlug fig. 1 i 2. Najnizszy punkt tego wglebienia nie siega jednakze az do trzonu sruby, lecz znajduje sie w plaszczyznie dolnego obwodu granicznego glówki sruby.W odmianie, przedstawionej na fig. 3 i 4, zaglebienie w glówce sruby przechodzi przez cala glówke i konczy sie w trzonie sruby. Wglebienie to sklada sie z pewnej ilosci promieniowo rozmieszczonych row¬ ków 11, coraz plytszych ku dolowi. Rowki te zbiegaja sie na osi sruby. Biegna, poczy¬ najac od pewnej ilosci przeciwleglych so¬ bie i równoodleglych od osi punktów wdól, przyczem wychodzace z tych punktów krawedzie, stanowiace dno rowków, bie¬ gna wdól ukosnie i ku srodkowi sruby tak, ze przecinaja sie w jednem miejscu na osi sruby.Odmiana, przedstawiona na fig. 5 i 6, jest zblizona do przedstawionej na fig. 3 i 4, z ta jednak róznica, ze posiada mniej¬ sza ilosc rowków, sluzacych do wprowa¬ dzania narzedzia. Sruba, przedstawiona na fig. 3 i 4, posiada cztery rowki pochyle i zbiegajace sie ku dolowi, podczas gdy na fig. 5 i 6 sa tylko trzy rowki.W odmianie, przedstawionej na fig. 7, — 2 —otwór, sluzacy do wprowadzania narze¬ dzia, ma wyglad prostokatny i lezy w pla¬ szczyznie glówki sruby, przyczem jednak krótsze boki tego wydluzonego czworo¬ kata znajduja sie w pewnej odleglosci od obwodu glówki sruby. Cztery scianki, bie¬ gnace wdól od czterech boków prostokata, sa wzgledem siebie pochyle, zwezaja sie i przecinaja w jednym punkcie na osi sru¬ by, W ten sposób powstaje waski odwró¬ cony graniastoslup, którego wnetrze sluzy do wprowadzania narzedzia. Do tej od¬ miany wedlug fig, 8 mozna stosowac na¬ rzedzie o zwyklej budowie. To samo na¬ rzedzie mozna równiez stosowac zupelnie pewnie i we wszystkich pozostalych odmia¬ nach wykonania wynalazku, lip, w otwo¬ ry, przedstawione na fig. 1, 2 lub na fig. 9, 10, mozna w ten sposób wsuwac srubokret, ze jego boczne krawedzie wchodza w rowki 8 wglebien. Wyslizgiwanie sie na¬ rzedzia jest w tym przypadku zupelnie wykluczone, chociaz pomimo takiego za¬ bezpieczenia srubokretu w glówce sruby unika sie zakleszczenia, Naogól jednak do dokrecania lub odkrecania srub wedlug wynalazku nalezy stosowac specjafriy, a nie zwykly plaski srubokret. Konce takich srubokretów sa odpowiednio przystosowa¬ ne do wglebien w glówkach srub. PL