Obecny wynalazek ma za zadanie ulep¬ szyc sposoby przymocowywania nozy lub narzedzi tnacych do przesuwajacego sie tam i zpowrotem preta sierpowego, uzy¬ wanego przy zniwiarkach, kosiarkach i tym podobnych maszynach; przymocowanie no¬ zy do preta powinno byc zupelnie sztywnem i pewnem, równoczesnie jednak powinno pozwalac na ich wygodne i szybkie wyjecie oraz zamiane.W tym celu wynalazek polega na za¬ opatrzeniu kazdego noza w nasade, wcho¬ dzaca w rowek preta nozowego i przytrzy¬ mywana w nim przez zamocowanie tak, ze dla wyjecia jej potrzebna dosc znaczna sila.Zalaczone rysunki przedstawiaja róz¬ ne odmiany tego wynalazku. Na tych ry¬ sunkach fig. 1 jest rzutem pionowym od¬ cinka preta sierpowego, przedstawiajacym czesci kilku nozy zamocowanych w nim.Fig. 2 jest rzutem poziomym tegoz, fig. 3 jest rzutem pionowym tegoz odcinka, czesciowo w przekroju, przyczem zamoco¬ wanie jednego z nozy jest usuniete. Fig. 4 jest przekrojem poprzecznym preta z wy- ciagnietem zamocowaniem. Fig. 5 jest in¬ nym przekrojem poprzecznym preta przed¬ stawiajacym jego konstrukcje. Fig. 6 jest rzutem pionowym czesci inaczej uksztalto¬ wanego preta nozowego z umocowanemi w nim kilku nozami, przyczem czesci tego preta sa przeciete. Fig. 7 jest rzutem pio¬ nowym jednego oddzielnego noza. Fig. 8 jest widokiem perspektywnyfn odcinka preta, z odcietemi i przecietemi czesciami.Fig. 9 jest przekrojem poprzecznym, we¬ dlug X — X figury 6. Fig. 10 jest odmiana klina przytrzymujacego. Fig. 11 jestrzutem pionowym innej odmiany preta no¬ zowego, z umocowanemi w nim nozami.Fig. 12 jest widokiem czolowym jednego z nozy. Fig. 13 jest widokiem perspektyw- nym czesci preta nozowego. Fig. 14 jest przekrojem poprzecznym preta nozowego.Fig. 15 jest widokiem jednego zamocowa¬ nia.Kazdy nóz lub narzedzie tnace 1, przedstawione na fig. 1, jest dobrze zna¬ nego typu z ta róznica, ze jego nasada 2 jest wycieta w ksztalcie jaskólczego ogo¬ na, jak to przedstawiono na fig. 3. Pret nozowy 3 jest zaopatrzony w wyciecia 4, we¬ dlug ilosci nozy, równolegle do czolowej powierzchni preta i cokolwiek szersze od grubosci nasad i okolo pól cala dluzsze.Boki wyciec sa równolegle do odpo¬ wiednich krawedzi nasad, z wyjatkiem jednego boku przy 5, gdzie boki rowka i przylegla krawedz nasady nie sa równo¬ legle, lecz sa tak uksztaltowane, by mie¬ dzy niemi mozna bylo umiescic zamoco¬ wanie 6 o klinowym ksztalcie. Nasady sa ciensze 'niz ich wyciecia 4, tak, ze pierw¬ sze moga byc wstawione swobodnie w wy¬ ciecie, lecz po wstawieniu zamocowan, czy¬ li klinów 6, w odstepy miedzy nasadami i brzegami wyciec, zadna sila nie moze wy¬ ciagnac nozy.By zabezpieczyc kliny 6 od wypadko¬ wego wypadniecia, kazdy z nich posiada jedno lub kilka zeberek 7, zachodzacych we wglebienia lub rowki 9, utworzone w górnych lub dolnych powierzchniach od¬ powiedniego wyciecia lub w obu tych po¬ wierzchniach. Czesc preta, stanowiaca przykrycie wyciec, jest cienka i podatna, tak ze pozwala na wstawienie zeberkowych klinów, lecz dostatecznie odporna na wy¬ ciaganie ich, do czego musi byc uzyte spe¬ cjalne narzadzie. iNarzedzie to sklada sie z drazka 10 scietego ukosnie na koncu 11 i posiadaja¬ cego na tepym rogu 13 sworzen 12. Kazdy z klinów posiada na wystajacej czesci otwór 14. Gdy sworzen drazka zostanie wstawiony w otwór klina i raczka narze¬ dzia obrócona w jedna strone kolo rogu 16, klin zostaje wyciagniety stosunkowo latwo. Toz samo narzedzie moze sluzyc jako mlotek dla wstawiania klinów na miejsce. iNie jest wcale koniecznem, by zamoco¬ wania 6 mialy ksztalt klinowy, gdyz nawet wstawki z równoleglemi bokami beda u- trzymywac szyje w miejscu, lecz jezeli no¬ ze maja byc zabezpieczone od wypadania z dostateczna sila i sztywnoscia, moze to byc osiagniete tylko przez dzialanie kli¬ nowe.Pret nozowy zaleca sie uformowac w jedna calosc przez spojeni dwóch pretów 20 i 21 z odpowiednia iloscia odcinków 22.Ten sposób jest trwalszy i tanszy, anizeli zlutowanie wzajemne tych czesci lub inny sposób uksztaltowania.Pret w ten sposób zlozony jest znacznie mocniejszy niz ten, w którym noze sa przy- nitowane do preta, nietylko dla tego, ze nie jest oslabiony przez otwory dla nitów, lecz wskutek klatkowego zlozenia preta.Przy fabrykacji najpierw robi sie pret i po wycieciu nozy i klinów noze zostaja odpowiednio zaostrzone, poczem wstawie¬ nie ogonów nozowych w wyciecia jest dzie¬ lem tylko dwóch, trzech minut, wreszcie kli¬ ny zostaja wpedzone przez jedno lub dwa uderzenia mlotkiem w kazdy.Gdy nóz zostanie wyszczerbiony, lub zgiety przez uderzenie o drzewo lub ka¬ mien, to w jednej chwili moze byc wyjety i zastapiony innym ,— zapasowym.Gdy noze sie stepia, to moga byc wyje¬ te, naostrzone i wstawione zpowrotem w stosunkowo krótkim czasie.Dla przekonania sie, o ile ten sposób zamocowywania noza jest i mocniejszy od znitowania go z pretem, stosowano w ja¬ kimkolwiek punkcie noza sile ciagnaca równolegla do preta, przy obu typach no¬ zy i nowy sposób laczenia wytrzymywal — 2 —kilkakrotnie wieksze obciazenie, anizeli to, które bylo potrzebne do sciecia jednego z nitów dawnego typu preta.Druga bardzo wazna cecha obecnego preta nozowego jest to, ze noze zwiekszaja odpornosc preta na zgiecie. W tym celu w precie sa zrobione wyciecia 23, jak to przedstawiono na fig. 5, w które wstawiaja sie noze, jak to pokazuje fig. 3. Przeto wszelkie zginanie, dzialajace na pret, na¬ potyka opór nozy w punktach dzialania zgiecia, poniewaz te ostatnie znajduja sie miedzy sciankami wydrazenia 23.Druga zaleta, pochodzaca od zaglebie¬ nia tnacych krawedzi nozy, do srodka wy¬ ciecia jest to, ze trawa, wlókna lub sloma nie wciskaja sie miedzy krawedzie nozy i przednia powierzchnie preta t. j. pod kra¬ wedzie ramion 24.Na fig. 6 i 8, 25 oznacza pret, w którym znajduja sie wyciecia 26 i 27, przechodza¬ ce wpoprzek niego. Wyciecia te sa urza¬ dzone parami i cokolwiek ukosnie wzgledem podluznej osi preta; wyciecia 27 sa mniej wiecej dwa razy wieksze od wyciec 26, w kierunku podluznym preta. Sciankikaz- dego wyciecia sa równolegle. Scianki wy¬ ciec 26, 27, stanowiacych pare, sa nachy¬ lone tak, ze ich przedluzenia przetna sie w punkcie przeciwleglym wzgledem noza 28. Ogon 29 kazdego noza wypelnia cal¬ kowicie wyciecie 26, lecz ogon 30 jest dwa razy wezszy od wyciecia 27: Po wstawie7 niu ogonów nozy w wyciecia 26, 27 w nie- zapelniona przestrzen wyciecia 27 zostaje wsadzony klin przytrzymujacy.Jak widac dokladnie z fig. 7, ogony 29, 30 dla wypelnienia powyzej opisanych wy¬ ciec, sa ukosne tak, ze miedzy niemi powsta¬ je przestrzen w ksztalcie jaskólczego ogo¬ na 31; ich zewnetrzne krawedzie 32, 33 stykaja sie dokladnie z odpowiedniemi brzegami 34 i 35 wyciec 26 i 27, podczas gdy krawedz czyli podstawa 36 noza znaj¬ duje sie naprzeciwko preta lub zachodzi wen, zas klin przytrzymowy 37 miesci sie miedzy ogonem 30 i brzegiem 38 wycie¬ cia 27.Jak przedstawiono na fig. 8, zaleca sie, by tylne krawe4zie dolnej czesci 39 i wierzchniej czysci 40 preta 25 nie wysta¬ waly tak daleko, jak tylne krawedzie nie- wycietych czesci 41 i 42 preta, który powi¬ nien tworzyc jedna linje z zewnetrznemi brzegami zatrzymujacych klinów 37, przez co powstaje gladka nieprzerywana po¬ wierzchnia. W przeciwnym bowiem razie pret ten dzialalby jak pila i móglby uszko¬ dzic noge lub reke przy wypadkowym do¬ tknieciu sie don. Srodkowa czesc fig. 6 przedstawia ten jednolity grzbiet preta no¬ zowego.Kliny przytrzymujace 37 fig. 6, sa za¬ opatrzone w wyciecia 43, za które zaczepia sie odpowiednie narzedzie dla wyciagniecia klina z preta.Dla zabezpieczenia klina od mimowol¬ nego wyciagniecia, wyciecie 43 jest prze- dluzcne, przez co powstaja dwa ramiona sprezynujace. Ramie 44, przyciskane do czesci preta 42, jest zaopatrzone w nie¬ wielki wyskok 45, zachodzacy w odpowied¬ nie wyciecie w czesci preta 42. Gdy kliny zostana wcisniete na miejsca tak, ze ich wyskoki 45 wejda w wyciecia 46, to kliny moga byc wyjete tylko przy zastosowaniu dostatecznej sily wyciagowej.Przy przedstawionej na Tig. 10 odmia¬ nie, otwór 43 nie dochodzi do krawedzi kli¬ na i wyskok 45 jest umieszczony na srodku boku, wchodzac w odpowiednio umieszczo¬ ne wyciecie 46.Dzieki takiemu uksztaltowaniu ogonów i klinów przytrzymujacych, czesci tnace nie tylko sa przytrzymywane mocno i pew¬ nie, lecz nawet gdy ogon noza nie zostanie calkowicie wstawiony w wyciecie, pozosta¬ wiajac luz 1/16 cala lub wiecej, lub oprze sie o pret, to zapedzanie klina wywola u- stawienie ogona w nalezyte polozenie, az podstawa noza 36 oprze sie mocno o pret.Stosownie do figur 11 do 15, noze 47 — 3 —posiadaja ogon 48 w ksztalcie jaskólczego ogona i pret nozowy 49 jest zaopatrzony w poprzeczne wciecia 50 do ogonów nozo¬ wych, które sa wezsze niz wyciecia, przy- czem w te wolne miejsca wyciec wstawia sie zamocowanie 51.Dla pewniejszego umocowania podsta¬ we kazdego noza 52 wpuszcza sie gleboko w pret 49, jak to przedstawiono na fig. 11 i 14 i dzialanie zamocowania wzmacnia sie w ten sposób) ze nasada noza! otrzymuje wyciecie przy 53, dzieki czemu powierzch¬ nia zamocowania jest dluzsza, a wiec dzia¬ lanie jego silniejsze.Przez takie glebsze wstawienie w pret nozy i klinów 51, osiaga sie wieksza pew¬ nosc i moc zlaczenia klina i noza.Dla mocniejszego osadzenia klina, ze¬ wnetrzna krawedz jego zostaje wydluzona tak ze klin otrzymuje ksztalt litery L.Gdyby o taka sama dlugosc zostala wy¬ dluzona glówna czesc klina, to przez ^o oslabionoby badz ogon 48, badz podstawe 53, przylegajaca do klina, zas przez zwiek¬ szenie tylko zewnetrznej krawedzi kazdego klina 47 osiaga sie pozadany cel bez osla¬ biania innych czesci.Drugim bardzo waznym zadaniem wy¬ dluzenia 54 j^est zabezpieczenie klina od nieprawidlowego osadzenia.By zabezpieczyc wypadanie klinów 51, takowe sa zaopatrzone w wydrazenia lub wyciecia 55, w które wchodza male wyste¬ py 56 na cienkiej górnej sciance 57 preta 49, jak to przedstawiono na fig. 14.Gdy jest potrzebne wyjecie nozy, to zaciski musza byc usuniete zapomoca od¬ powiedniego narzedzia które sie zaczepia za otwór 59 w kazdym nozu.Przy skladaniu preta nozowego ogon 48 kazdego noza 47 wstawia sie w wyciecie 50, zas klin 51 wciska sie obok prawej krawe¬ dzi szyi, jak to widac z fig. 11, az w jego wyciecie 55 wejdzie wystep 56.Jak to widac z fig. 11, tylna krawedz ogona 48, zewnetrzna krawedz klina 51 i wystep 58 niewycietej czesci 60 preta 49, znajduja sie mniej wiecej na jednej pro¬ stej. PL