Znane sa zamkniecia dna kubla wycia¬ gowego, stosowanego w szybie, w postaci klapy, zawieszonej wahliwie, która odmy¬ ka sie w miejscu oprózniania kubla. Klapa ta pod naciskiem wysypujacego sie mine¬ ralu moze wtedy odchylic sie swobodnie.Jednak bezposrednie prowadzenie tej kla¬ py, np. zapomoca krazków, toczacych sie w zakrzywionych prowadnicach, nie jest la¬ two wykonalne, gdyz osobna zasuwka przy¬ trzymuje klape w polozeniu zamkniecia.Poza tern proponowano stosowanie w innych naczyniach, np. w bunkrach, wahli¬ wie zawieszonej klapy, zamykanej i uru¬ chomianej zapomoca drazków, osadzonych wahliwie na nieruchomej poprzeczce. W szczególnosci stosowano do tego celu draz¬ ki kolankowe, które w polozeniu rozcia- gnietem ustawialy sie w przyblizeniu pio¬ nowo pod klapa. Miejsce przegubu winno byc wtedy zabezpieczone przed dalszem przegieciem sie zapomoca nieruchomego zderzaka. Zamkniecie takie wymaga jed¬ nak stosunkowo znacznej dlugosci draz¬ ków.Urzadzenie wedlug wynalazku niniej¬ szego usuwa te niedogodnosc w ten spo¬ sób, ze dzwignia podporowa, osadzona wahliwie bezposrednio na poprzeczce, po¬ laczonej sztywno z kublem, i przechylana zapomoca krazków, toczacych sie w za¬ krzywionych prowadnicach, jest prowa¬ dzona drugim koncem w klapie, tak iz w polozeniu zamkniecia opiera sie o klapelub o nieruchomy zderzak, zamykajac sa¬ moczynnie klape.I Urzadzenie to rozwiazuje równiez za¬ gadnienie oprózniania kubla zarówno przy wyciaganiu, jak i opuszczaniu, wzglednie po zatrzymaniu kubla, gdyz zapomoca te¬ go urzadzenia mozna rozmiescic poszcze¬ gólne czesci zanikniecia tak, aby koniec klapy i miejsce przylozenia sily zewnetrz¬ nej na dzwigni przesuwaly sie w przybli¬ zeniu wzdluz linji poziomej przy otwiera¬ niu i zamykaniu klapy.Na rysunku uwidoczniono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku w polozeniu zamkniecia, a fig. 2 — to samo urzadzenie w polozeniu otwarcia. Fig. 3 i 4 uwidoczniaja dwie rozmaite odmiany wy¬ konania, osadzenia i rozrzadu blach pochy¬ lych do prowadzenia dzwigni oporowej po klapie zamykajacej.Na fig. 1 i 2 przedstawiona jest ta sama klapa w polozeniu zamkniecia i otwarcia.Klapa 1 jest zawieszona wahliwie na za¬ wiasie 2 kubla 10. Klapa zajmuje (najko¬ rzystniej) takie polozenie, ze w polozeniu zamkniecia jest skierowana pochylo, a wiec mniej wiecej prostopadle do kierunku strumienia wysypywanego mineralu. W od¬ róznieniu od klapy, zawieszonej pionowo, osiaga sie te zalete, ze przy tej samej wy¬ sokosci wylotu dlugosc klapy mozna zmniejszyc. Klapa 1 jest przyciskana i u- ruchomiana zapomoca drazka oporowego 3, osadzonego wahliwie na czopie 4 po¬ przeczki dolnej 5. Górny koniec drazka oporowego 3 jest polaczony przegubowo z drazkiem 6, osaidzonym obrotowo na czopie 8 scianki bocznej 7 klapy 1.Drazki 3 i 6 tworza w ten sposób ze¬ spól drazków kolankowych ze wspól¬ nym przegubem 9. W mysl wynalazku po¬ dobne drazki oporowe sa umieszczone z obydwóch stron klapy, a ich konce, pro¬ wadzone po klapie, sa polaczone osia po¬ przeczna, która sluzy jednoczesnie jako oparcie klapy w polozeniu zamkniecia i ja¬ ko obsada krazków 11.Krazki 11 (fig. 2) tocza sie w miejscu oprózniania w zakrzywionych prowadni¬ cach 12. W ten sposób drazek oporowy 3 zostaje wychylony nazewnatrz, przyczem dzieki stalemu opieraniu sie o drazek 6 pociaga za soba klape 1. Mineral sypie sie po pochylej blasze 13, zaopatrzonej w scianki boczne 14, które lacznie ze scian¬ kami bocznemi 7 klapy 1, uzupelniajac sie nawzajem, tworza lej, zapobiegajacy roz¬ sypywaniu sie mineralu i powstawaniu pylu.Szczelina miedzy dolnym koncem pochy¬ lej blachy 13 i nieruchoma blacha pochyla 15 wzglednie bunkrem jest zaslonieta za¬ pomoca listwy 16, umocowanej na drazku oporowym 3 i wychylajacej sie razem z tym drazkiem.W celu szczelnego zamykania klapy jest ona zaopatrzona w brzeg 11\ który w polozeniu zamkniecia pokrywa szczeline miedzy klapa a wylotem kubla, zapobiega¬ jac wysypywaniu sie mialu.Klapa w polozeniu zamkniecia jest za¬ wsze docisnieta, gdyz w polozeniu tern przekroczony zostaje punkt martwy dzwi¬ gni kolankowych. Drazek 3 opiera sie przy- tem przegubem 9 o klape 1 lub tez o zde¬ rzak 30. W razie potrzeby mozna zastoso¬ wac ponadto klin 18 (fig. 1), obciazony sprezyna lub ciezarkiem, który w poloze¬ niu zamkniecia opiera sie o przegub 9 i przy uruchomieniu musi byc odsuniety.Dalsze zabezpieczenie przed zbyt wcze- snem otwarciem mozna osiagnac w kuble, prowadzonym po stronie oprózniania, rów¬ niez zapomoca krazka, umieszczonego na klapie 1 i opierajacego sie o prowadnice, jak zaznaczono linja kreskowana na fig. 1 (krazek 19).Pochyla blacha 13 moze byc równiez ruchoma w calosci, a wiec moze byc umo¬ cowana na drazku oporowym 3 podobnie jak listwa 16. Pochyla blacha 13 moze rów¬ niez wahac sie na czopie 20 (fig. 3) tak, iz — 2 —przedni jej koniec moze byc podniesiony w celu pokrycia szczeliny. Do tego celu przeznaczony jest drazek kolankowy 21, polaczony z drazkiem oporowym 3.W przykladach wykonania wedlug fig. 1 — 3 prowadzenie drazka oporowego po klapie 1 uskutecznia dzwignia, osadzona przegubowo na sciance bocznej klapy za¬ mykajacej, w przykladzie zas wedlug fig. 4 prowadzenie drazka oporowego stano¬ wi zakrzywiona prowadnica 22, umocowa¬ na na klapie 1. Prowadnica 22 jest wygie¬ ta wzdluz luku kola, którego srodek znaj¬ duje sie w miejscu 23. Przy zamykaniu kla¬ py / przedluzenie drazka oporowego 3, o- znaczone linja przerywana, wysuwa sie poza srodek 23 krzywizny tak, iz w polo¬ zeniu zamkniecia otrzymuje sie samoczyn¬ ne docisniecie sie klapy. Usuniecie drazka 6 umozliwia rozszerzenie zamkniecia i przekroju kubla przy danym przekroju szybu i umozliwia równiez latwe wykona¬ nie scianek bocznych klapy 1 z cienkiej blachy, gdyz scianki te nie podlegaja zad¬ nemu naciskowi.Przyklad wedlug fig. 4 wyjasnia na¬ stepna mozliwosc zasloniecia szczelin po¬ miedzy pochyla blacha 13 i nieruchoma blacha pochyla 15. Dolny koniec 24 blachy pochylej 13 jest przesuwany teleskopowo w polozenie, oznaczone na rysunku linja kreskowana. Koniec 24 jest prowadzony zapomoca sworznia 25 w podluznym otwo¬ rze 26 drazka 3. Do zawieszenia czesci wysuwnych mozna zastosowac równiez dzwignie.Urzadzenie takie obok mozliwosci za¬ stosowania go zarówno przy wyciaganiu, jak i opuszczaniu mineralu mozna otwierac i zamykac równiez po zatrzymaniu. Sily sa rozlozone bardzo korzystnie i naprezaja prowadnice bardzo nieznacznie. Otwieranie klapy i wychylanie drazka oporowego od¬ bywa sie z tej samej strony, co jest szcze¬ gólnie dogodne ze wzgledu na rozmie¬ szczenie miejsc oprózniania. Dodatkowe zasUw&nie nie jest konieczne, leci w razie potrzeby moze byc zastosowane bardzo la¬ two, Ruch otwierania klapy odbywa sie najpierw powoli, a potem szybko. Przykry¬ cie szczeliny nastepuje jeszcze przed wy¬ sypywaniem mineralu, dzieki ruchomemu osadzeniu pochylej blachy lub jej dolnego konca oraz polaczeniu z zamknieciem. Wy¬ chylenie klapy jest ograniczone ukladem drazków. Ponad zawiasa klapy nie po¬ trzebne sa zadne zwezenia naczynia* Zamkniecie to nadaje sie zwlaszcza do kublów wyciagowych w szybach pionowych lub ukosnych. Zamkniecie to moze byc za¬ stosowane równiez w bunkrach. PL