PL224079B1

PL224079B1 - Brąz odlewniczy

Info

Publication number: PL224079B1
Application number: PL401350A
Authority: PL
Inventors: Barbara Juszczyk; Beata Cwolek; Joanna Kulasa; Ludwik Ciura; Witold Malec; Łukasz Wierzbicki; Szymon Malara
Original assignee: Inst Metali Nieżelaznych
Priority date: 2012-10-25
Filing date: 2012-10-25
Publication date: 2016-11-30
Also published as: PL401350A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest brąz odlewniczy do wytwarzania części maszyn i osprzętu, jako elementów armatury, odpornych na korozję i ścieranie, zwłaszcza pracujących w wysokich temperaturach.

Z opisu patentowego PL2097998 znany jest brąz odlewniczy zawierający wagowo: 2,0 + 10,0% Sn, 2,0 + 10,0% Zn, 2,0 + 5,0% Bi i/lub 2,0 + 5,0% Pb, 0,5 + 2,0% Al i/lub 0,5 + 2,0% Fe oraz 0,01 + 0,30% P, resztę stanowi Cu.

Stop miedzi według opisu patentowego JP2001064742 zawiera wagowo: 0,2 + 4% Sn, 5 + 35% Zn, 0,1 + 4% Pb i/lub Bi, 0,5 + 7% Si, 0,001 + 0,5% P, 0,05 + 2% Al i/lub Ni i/lub Mg, i/lub Sb, resztę stanowi Cu.

Z opisu patentowego JP2000129375 znany jest także brąz, który oprócz 85 + 88% wagowych Cu zawiera wagowo: do 1% Pb, 4 + 6% Zn, 0,5 + 2,5% Bi, 4 + 6% Sn, do 0,05% P, 0,35 + 1,2% Se, do 0,25% Sb i 0,1 + 1,0% Mg. Stop ten może także zawierać 0,05 + 0,2% miszmetalu zawierającego w swym składzie około 54% Ce, około 23,2% La, około 16,8% Nd, około 6% Pr, około 0,03% Sm, około 0,05% Al i około 0,44% Fe.

Z publikacji wynalazku DE 102010055055 B3 znany jest brąz zawierający wagowo 0,01 + 7,0% Zn, 0,5 + 4% Sn, 0,05 + 2,0% Al, 0,01 + 2,0% Si, od 0,1 do 2,0% Fe, 0,2 + 4% Mn, max. 0,08% P i max. 0,08% S, reszta Cu.

Główną niedogodnością elementów, przykładowo instalacji wodnych, wytwarzanych ze stopów zawierających Pb jest wysoka zawartość szkodliwego Pb przechodzącego w trakcie eksploatacji do środowiska. Także podczas wytwarzania i dalszej obróbki takich wyrobów emitowany jest do środowiska Pb w postaci par i pyłów. Z tego powodu w przemyśle metalurgicznym istnieje tendencja do ograniczania Pb w stopach.

Celem wynalazku jest opracowanie składu chemicznego brązu o obniżonej zawartości Pb lub bezołowiowego, przy jednocześnie optymalnej strukturze stopu ograniczającej uwalnianie Pb do środowiska.

Istotą wynalazku jest brąz odlewniczy charakteryzujący się tym, że zawiera wagowo 5 + 10% Sn, 5 +10% Zn, 5 + 10% Bi, 0,1 + 0,7% Al, 0,05 + 0,4% Fe, 0 + 1% Pb, 0,05 + 0,2% P, 0 + 0,3% B i/lub 0 + 0,3% Zr, zaś resztę stanowi Cu.

Odpowiednio dobrany skład chemiczny opracowanych brązów odlewniczych zapewnia wysoką lejność na poziomie 470 + 665 mm i twardość na poziomie 80 do 95 HB, w zależności od składu chemicznego, oraz bardzo dobrą skrawalność.

Brąz odlewniczy według wynalazku przedstawiono w przykładach wykonania.

P r z y k ł a d 1

Brąz odlewniczy przeznaczony do wytwarzania elementów armatury w postaci różnego rodzaju kolanek redukcyjnych i kurków zaporowych bezdławikowych manometrycznych zawiera wagowo: 5,79% Zn, 6,92% Sn, 6,44% Bi, 0,07% Fe, 0,41% Al, 0,09% P, 0,012% B, resztę stanowi Cu. Brąz posiada następujące właściwości: HB = 92, lejność 665 mm.

P r z y k ł a d 2

Brąz odlewniczy przeznaczony do wytwarzania elementów armatury w postaci różnego rodzaju kolanek redukcyjnych i kurków zaporowych bezdławikowych manometrycznych zawiera wagowo: 6,06% Zn, 6,73% Sn, 6,93% Bi, 0,52% Pb, 0,05% Fe, 0,34%, Al, 0,08% P, 0,009% B, resztę stanowi Cu. Brąz posiada następujące właściwości: HB = 84, lejność 550 mm.

Claims

Brąz odlewniczy zawierający cynę, cynk, glin, żelazo i fosfor, znamienny tym, że zawiera wagowo 5 + 10% Sn, 5 + 10% Zn, 5 + 10% Bi, 0,1 + 0,7% Al, 0,05 + 0,4% Fe, 0 + 1% Pb, 0,05 + 0,2% P, 0 + 3,3% B i/lub 0 + 3,3% Zr, zaś resztę stanowi Cu.