Niniejszy wynalazek dotyczy wytwa¬ rzania cennych plynnych weglowodorów z mieszanin weglowodorowych, zawieraja- cych zwiazki nienasycone.Znane jest oczyszczanie surowego ben¬ zolu przez traktowanie wodorem pod zwiekszonem cisnieniem i w temperaturze okolo 450°C w obecnosci katalizatorów, nie- ulegajacych zatruciu siarka, dzieki czemu usuwa sie zwiazki nienasycone, nie naru¬ szajac praktycznie rdzenia pierscieniowe¬ go. Równiez znane jest traktowanie weglo¬ wodorów w temperaturze ponizej 300°C wodorem pod cisnieniem i w obecnosci ka¬ talizatorów, jak tlenków, wodorotlenków lub siarczków metali, w takich warunkach, iz materjal wyjsciowy zostaje pozbawiony siarki, przyczem weglowodory nie ulegaja uwodornieniu.Przy wytwarzaniu weglowodorów plyn¬ nych, zwlaszcza niepowodujacych w silni¬ kach spalinowych stukania, z mieszanin we¬ glowodorowych, zawierajacych silnie nie¬ nasycone zwiazki, zwlaszcza wrzacych w granicach benzyn lekkich lub ciezkich, oka¬ zalo sie, iz korzystnie jest przeprowadzic traktowanie wodorem lub gazami, zawiera- jacemi wodór, w temperaturach ponizej 300° w obecnosci katalizatorów, zawieraja¬ cych siarczki zelaza, cynku, manganu, mie¬ dzi lub cyny.Okazalo sie, iz wspomniane siarczki od¬ znaczaja sie. lagodnem dzialaniem uwodor¬ niajacem w temperaturach ponizej 300°C tak, iz przy traktowaniu wodorem w mysl niniejszego wynalazku ulegaja uwodornie¬ niu zasadniczo tylko latwo zywiczejace zwiazki, zawierajace wiecej niz jedno wia-zanie podwójne, naprzyklad dwuolefiny, lub zwiazki o wiazaniu potrójnem, podczas gdy ^weglowodory aromatyczne, przeciw¬ dzialaj acev stukaniu, pozostaja niezmienio¬ ne, weglowodory zas, zawierajace tylko jedno wiazanie podwójne, które równiez sa cenne jako srodki przeciw stukaniu, pozo¬ staja niezmienione calkowicie lub czescio¬ wo.Jako produkty wyjsciowe mozna stoso¬ wac benzol surowy, benzol ciezki, benzyny, benzyny ciezkie, otrzymane przez destyla¬ cje surowego oleju skalnego albo przez krakowanie weglowodorów naturalnych lub syntetycznych, zwlaszcza w podwyzszonej temperaturze, lub przez uwodornienie pod cisnieniem ,w warunkach, sprzyjajacych rozszczepianiu, ewentualnie z dodatkiem katalizatorów.Najlepiej pracuje sie w temperaturach 180° — 250°C i pod cisnieniem powyzej 20 atm, najkorzystniej powyzej 50, np. 100, 150, 200 atm lub wyzej.Jako gazy, zawierajace wodór, wchodza w rachube mieszanina wodoru z azotem, gaz wodny albo wodór, zmieszany z dwu¬ tlenkiem wegla lub siarkowodorem, para wodna lub metan, albo inne weglowodory w odpowiednim stosunku.Proces przeprowadza sie np. w ten spo¬ sób, iz traktowany materjal prowadzi sie razem z wodorem ponad katalizatorem, przytwierdzonym na stale w naczyniu reakcyjnem. Katalizatora mozna równiez dodac do materjalu wyjsciowego w stanie doskonale rozdrobnionym w ilosci 0.1 do 20% lub wiecej. Prócz czesciowego uwo¬ dornienia nastepuje równiez jednoczesnie oczyszczenie w wiekszym lub mniejszym stopniu z siarki, tlenu i innych niepozada¬ nych pierwiastków.Przyklad. Silnie nienasycona benzyne, otrzymana przez krakowanle (gyro-benzy- ne), która, posiadajac dobra liczbe oktano¬ wa, ulega jednak silnemu zywiczeniu w sil¬ niku, prowadzi sie w temperaturze 200°C pod cisnieniem 200 atm z wodorem ponad katalizatorem, utworzonym ze straconego siarczku zelaza. Produkt reakcji jest wolny od skladników, zywiczejacych w silniku, pomimo, iz zawiera jeszcze znaczne ilosci zwiazków nienasyconych. Uwodornieniu u- legly glównie dwuolefiny. Produkt wyka¬ zuje prawie te sama liczbe oktanowa, co benzyna wyjsciowa. PL