Pierwszenstwo: 11 lipca 1932 r. dla zastrz. 1 i 2; 20 lipca 1932 r. dla zastrz. 3 (Stany Zjednoczone -Ameryki).Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób traktowania weglowodorów ciez¬ kich w celu ich przemiany w produkty, nadajace sie bezposrednio do uzytku jako paliwo do silników spalinowych. Sposobem wedlug wynalazku mozna w procesie cia¬ glym w jednej tylko aparaturze wytwarzac trwale paliwo silnikowe, wykazujace w wysokim stopniu wlasnosc niewywolywa- nia stukania.Dobre paliwo do silników spalinowych powinno, jak wiadomo, oprócz trwalosci wykazywac wlasnosc niewywolywania stu¬ kania przy spalaniu w silniku, a takze winno byc pozbawione przykrej woni oraz zywic lub produktów, mogacych wytwarzac zywice. Sposobem wedlug wynalazku moz¬ na otrzymywac paliwo, posiadajace wszystkie wymienione zalety.Sposobem wedlug wynalazku wyjscio¬ we weglowodory ciezkie poddaje sie kra¬ kowaniu w obecnosci katalizatora lub bez katalizatora, poczem uzyskane produkty rafinuje sie i polimeryzuje, przyczem sro¬ dek rafinujacy dobiera sie w ten sposób, ze stanowi on jednoczesnie katalizator podczas polimeryzacji. Aby polimeryzacja i rafinowanie mogly odbywac sie jedno¬ czesnie, nalezy usunac z produktów krako¬ wania (przed ich rafinowaniem) gazy stale i nieskraplajace sie pary. W urzadzeniu do rafinowania przerabia sie wylacznie produkty stosunkowo lekkie, lecz pozba¬ wione gazów stalych i nieskraplajacychsie par, przyczcm uzyskuje sie spolimery- zowany produkt, trwaly i odpowiednio o- czyszczony. * W celu uzyskania pozadajiej trwalosci mozna . poza tern w niektórych przypad¬ kach poddac produkty przed ich wprowa¬ dzeniem do przyrzadu do rafinowania pro¬ cesowi stabilizacji, dzieki któremu zostaja oddzielone takie lekkie skladniki, których preznosc pary przekracza przyjete naogól granice.Mozna równiez sastesowac d$. Faiiijio* wania przyrzad polimeryzujacy, w któ¬ rym moga byc polimeryzowaTielówuiei weglowodory, zawarte w oddzielonych ga¬ zach. W tym przypadku nalezy gazy te poddac wstepnemu oczyszczaniu przed doprowadzeniem do przyrzadu do rafino¬ wania.Sposób wedlug wynalazku mozna prze¬ prowadzac pod cisnieniem atmosferycz- nem, badz tez pod cisnieniem nieco wyz- szem.Na rysunkach przedstawiono schema¬ tycznie dwie postacie urzadzenia do wy¬ konywania sposobu wedlug wynalazku.Urzadzenie, przedstawione na fig. 1, jest opisane ponizej w zastosowaniu do traktowania takich produktów, jak surowe ropy naftowe lub pozostalosci po desty¬ lacji, przyczem produkty traktowane nie powinny zawierac siarki.Ciezki weglowodór, majacy ulec prze¬ róbce, doprowadza sie najkorzystniej w stanie ogrzanym przez rure 2, zaopatrzo¬ na w zawór. Rura 4 mozna, ewentualnie, doprowadzac jednoczesnie wode lub pare wodna. Weglowodór i woda wzglednie pa¬ ra wodna przechodza nastepnie przewo¬ dem 6 do podgrzewacza rurowego 8, skad pary i nieodparowana czesc ladunku skie¬ rowuje sie przez przewód 10 do rozdzie¬ lacza 12. W rozdzielaczu 12 czesc nieod¬ parowana zostaje oddzielona od par i od¬ plywa rurami 14 i 18, a nastepnie poprzez wymiennik ciepla 16, do zbiornika 20, po¬ laczonego z atmosfera. Pary, uchodzace z rozdzielacza 12, przechodza rura 24 do komór do krakowania 30 i 32. Komory te pracuja na zmiane tak, ze zaleznie od te¬ go, która Vjtoqiór jest czynna, kieruje sie pary badz przewodem 26, badz tez prze¬ wodem 28. Przewód 22, zaopatrzony w zawór, umozliwia, w przypadku calkowite¬ go odparowania w podgrzewaczu rurowym 8, ominiecie rozdzielacza 12 i przeprowa¬ dzenie par wprost z podgrzewacza do ko- flidr 4o kralLSwiairia. Pp opuszczeniu komór do krakowania produkty, znajdujace sie, praktycznie biprac, w stanie pary, prze¬ chodza przez jeden z przewodów 34 lub 36, zaopatrzonych w zawory, do rury 38, a stamtad przez wymiennik ciepla 40 przechodza przez rure 42 do dolnej czesci kolumny frakcyjnej 44, w której nastepu¬ je oddzielenie produktów o wyzszym punkcie wrzenia od produktów o nizszym punkcie wrzenia. Produkty najciezsze scie¬ kaja z kolumny rurami 46 i 50, poprzez wymiennik ciepla 48, do zbiornika 52, po¬ laczonego z atmosfera.Opisany pierwszy okres przeróbki we¬ glowodorów umozliwia otrzymywani* u wylotu kolumny frakcyjnej produktu sto¬ sunkowo lekkiego, który poddaje sie na¬ stepnie rafinowaniu. W celu uskutecznia¬ nia tej czynnosci pary produktu, opuszcza¬ jace kolumne frakcyjna, sa kierowane przez rure 54 do skraplacza 56, skad mie¬ szanina weglowodorów cieklych i gazo¬ wych odplywa przez rure 58 do oddziela¬ cza gazów 60. Z oddzielacza czesc ciekla przeplywa rura 62, zaopatrzona w zawór, do zbiornika 64, podczas gdy gazy stale i pary nieskroplone uchodza rura 61 i zbie¬ raja sie w gazomierzu. Rura 61 posiada odgalezienia, które umozliwiaja, jak to bedzie ponizej opisane, wyzyskiwanie mie¬ szaniny gazów i par do regenerowania ka¬ talizatora w przyrzadzie do rafinowania.Czesc produktu, zebranego w zbiorniku 64, moze byc w znany sposób uzyta do re-gniewania temperattiry w kolumfrie frak¬ cyjnej 44; w tym celu zbiornik 64 jest poj laczony za posrednictwem pompy 68 i ru¬ ry 70, zaopatrzonej w zawór, z górna cze¬ scia powyzszej kolumny, w której ciecz zostaje rozprowadzona zapomoca rozdzie¬ lacza 72. Oczyszczana ciecz zostaje prze¬ prowadzona bezposrednio ze zbiornika 64 rurami 74 i 87 do podgrzewacza rurowe¬ go 86, który stanowi czesc przyrzadu do rafinowania. Giecz ze zbiornika 64 mozna równiez kierowac do podgrzewacza 86 bardziej zlozona droga, a to w-celu podda¬ nia jej wstepnemu podgrzaniu przez wy¬ miane ciepla z produktami, wychodzacemi z przyrzadu do,rafinowania. W tym przy¬ padku ciecz przeplywa rurami 76, 78, 80 i 84, poprzez dwa wymienniki ciepla 110 i 82 i dochodzi do tego samego miejsca apara¬ tury, co i rura 87.Przyrzad do rafinowania sklada sie z podgrzewacza rurowego 86 i komór kata¬ litycznych 94 i 96, które naprzemian pra¬ cuja lub sa poddawane regeneracji. Ko¬ mory powyzsze sa wypelnione katalizato¬ rem polimeryzujacym i sa polaczone z podgrzewaczem rurowym zapomoca prze¬ wodu 88 i odgalezien 90 i 92, zaopatrzo¬ nych w zawory. W komorach 94 i 96 od¬ bywa sie polimeryzacja produktów, które Wyplywaja z kolumny frakcyjnej, pozba¬ wione uprzednio gazów trwalych i nie- skroplonych par. Przyrzad do rafinowania jest polaczony z druga kolumna frakcyjna 196, dó której, zaleznie od tego, która ko¬ mora w danej chwili pracuje, wplywaja produkty spolimeryzowane badz przez ru¬ re 98, badz tez przez rure 100 i nastepnie przez przewód 102. Po przeplynieciu przez wymiennik ciepla 82 wplywaja one rura 104 do kolumny frakcyjnej. Produkty ciez¬ kie zbieraja sie w dolnej czesci kolumny 106 i splywaja stad rurami 108 i 112 do zbiornika 114, przyczem na drodze tych produktów mozna ustawic wymiennik cie¬ pla 110. Fary produktów lzejszych ucho¬ dza przewodem 116 od skraplacza 118, a stamtad do oddzielacza gazów 122, z któ¬ rego ciecz zostaje nastepnie przeprowadzo¬ na rura 124 do zbiornika 126. Czesc pro¬ duktów cieklych, zebranych w zbiorniku 126, mozna zastosowac do regulowania temperatury w kolumnie frakcyjnej; w tym celu zbiornik 126 jest polaczony za posrednictwem pompy 130 i rury 132 z górna czescia kolumny 106, w której ciecz zostaje rozprowadzona zapomoca rozdzie¬ lacza 134. Wieksza czesc produktów, ze¬ branych w zbiorniku 126, przeplywa rura 136 do zbiornika 138, polaczonego z atmo¬ sfera. Produkty, nieskroplone w rozdzie¬ laczu 122, uchodza rura 123.W niektórych przypadkach stosowanie kolumny frakcyjnej 106 nie jest koniecz¬ ne; wówczas produkty z komór do rafino¬ wania kieruje sie rurami 140 i 116 wprost do skraplacza 118 z pominieciem kolumny.Olej surowy, którym zasila sie urzadze¬ nie wedlug fig. 1, znajduje sie w zbiorni¬ ku 146, skad pobiera go pompa 150, po¬ laczona za posrednictwem rury 148 z tym zbiornikiem, i tloczy przez rury 152 i 154 oraz poprzez wymiennik ciepla 40 do rury 156. Olej przechodzi, ewentualnie, na¬ stepnie przez wymiennik ciepla 16 i do¬ staje sie do przewodu zasilajacego 2, a nastepnie po nieznacznem podgrzaniu przez rure 6 do podgrzewacza rurowego 8.Olej zasilajacy mozna równiez kiero¬ wac z rury 152 wprost do przewodu 156 poprzez otwarty zawór 155 z pominieciem wymiennika ciepla 40.Mozna równiez olej surowy tloczyc wprost ze zbiornika 146 do przevrtdu 2 przez rure 158. Podgrzewacz rurowy 8 za¬ sila sie równiez ciecza ze zbiorników 114, 52 i 20. Uskutecznia sie to badz zapomoca oddzielnych pomp, badz tez pompa 150 obsluguje wszystkie zbiorniki. Komór do krakowania, jak równiez komór do rafino¬ wania stosuje sie, jak wspomniano, odpo¬ wiednia liczbe tak, aby gdy jedna z komór — 3 —prafcitje, w innych równoczesnie mogla sie odbywac regeneracja katalizatora, W ko¬ morach do krakowania 30 i 32 najlepiej jest zastosowac materjal kontaktowy, opi¬ sany w patencie francuskim Nr 750443.Katalizator, stosowany w komorach 94 i 96, musi jednoczesnie odgrywac role czynnika polimeryzujacego. W komorach 30 i 32 stosuje sie temperatury, wahajace sie w granicach 425° -h- 550°C; w komorach 94 i 96 utrzymuje sie temperatury 200° -s- 350°C. Czynnik regenerujacy wprowadza sie do komór do krakowania 30, 32 przewo¬ dem a, do komór zas do rafinowania 94 i 96 przewodem b. Gazy, powstajace pod¬ czas regeneracji, uchodza rurami a1 wzglednie b1.Na fig. 2 przedstawiono schemat innej postaci urzadzenia do wykonywania spo¬ sobu wedlug wynalazku. W urzadzeniu wedlug fig. 2 produkty po opuszczeniu ko¬ lumny frakcyjnej a przed rafinowaniem zostaja poddane procesowi stabilizacji.Równiez gazy trwale, oddzielone od pro¬ duktów cieklych przed stabilizacja, zosta¬ ja w tern urzadzeniu przeprowadzone, po odpowiedniem oczyszczeniu (glównie usu¬ nieciu siarkowodoru), do przyrzadu rafi¬ nujacego, w którym polimeryzujacy mate¬ rjal kontaktowy polimeryzuje niektóre skladniki, zawarte w tych gazach.Czesci, które w urzadzeniu, przedsta- wionem na fig. 2, odgrywaja te sama role, co i w urzadzeniu, przedstawionem na fig. 1, zostaly oznaczone temi samemi cyframi.Liczby wieksze od 200 zostaly zastosowa¬ ne do oznaczenia tych czesci urzadzenia, których brak na fig. 1. Czesc urzadzenia, sluzaca do krakowania, przedstawiono na fig. 2 w postaci uproszczonej jako zespól 8, 13.Pary z komory do krakowania 13 zo¬ staja skierowane przez rure 38 do kolum¬ ny frakcyjnej 44, przyczem produkty ciez¬ kie, oddzielone w komorze 13, odplywaja rurami 15 i 18 poprzez wymiennik ciepla 16 do zbiornika 20 tak samo, jak w urza¬ dzeniu wedlug fig. 1, Gazy, oddzielone w oddzielaczu 60, zo¬ staja skierowane przez rure 61 do pochla¬ niacza 202 znanego typu, skad po pozosta¬ wieniu w nim produktów, ulegajacych po¬ chlanianiu, uchodza przez rure 203. W po¬ chlaniaczu 202 mozna stosowac rozpu¬ szczalnik, doprowadzany przez przewód 204 i usuwany przez przewód 205 do ko¬ lumny destylacyjnej 206, w której pochlo¬ niete pary zostaja oddzielone od roz¬ puszczalnika, który wyplywa przez prze¬ wód 207. Pary, oddzielone w kolumnie 206, przeplywaja rura 208 do skrapla¬ cza 209, a stamtad rura 210 do od¬ dzielacza 211, skad znowu produkty ciekle odplywaja rura 212 do zbior¬ nika 213, podczas gdy oddzielone gazy uchodza rurami 214, 233 i 234 do zbior¬ nika do gazów. Ciecz, zebrana w zbiorniku 213, odplywa rura 215 do rury 216, wycho¬ dzacej ze zbiornika 64. Produkty ciekle, wyplywajace ze zbiorników 64 i 213, zo¬ staja skierowane przez rure 2/7 do przy¬ rzadu stabilizujacego 2/8, w którym na¬ stepuje oddzielenie weglowodorów niepo¬ zadanych, które uchodza przez rure 219.Stabilizowany produkt ciekly przeplywa rurami 220 i 74 do przyrzadu do rafino¬ wania, przyczem w odpowiednich miej¬ scach rozmieszczone sa zawory, które umozliwiaja ewentualne wylaczenie z o- biegu przyrzadu stabilizujacego.Inny przyrzad umozliwia oczyszczenie i ewentualne calkowite lub czesciowe zu¬ zycie gazów, uchodzacych rura 203. W tym celu czesc gazów zostaje przeprowa¬ dzona przez przewód 223 i poprzez wy¬ miennik, ciepla 224 do urzadzenia oczy¬ szczajacego, które sklada sie z komory do podgrzewania 225 i komór oczyszczaja¬ cych 226 i 227, pracujacych naprzemiaiL Oczyszczone gazy odprowadza sie ru¬ rami 230, badz 231, i dalej rura 232 oraz poprzez wymiennik ciepla 224 do przewó- — 4 —du 233. Z przewodu tego czesc gazów wprowadza sie przez odgalezienia 178 i 180, kolejno lub jednoczesnie, do dwóch komór do rafinowania 94 i 96.Takie przeprowadzanie gazów przez komory do rafinowania powoduje zwiek¬ szenie wydajnosci weglowodorów cieklych.Zjawisko to da sie wytlumaczyc dziala¬ niem polimeryzujacem katalizatora, za¬ wartego w komorach do rafinowania, a tak¬ ze w nieznacznym stopniu uwodornianiem zapomoca wodoru, wytwarzajacego sie podczas oczyszczania gazów w komorach 226 i 227. Zastosowanie przyrzadu oczy¬ szczajacego gazy, jak równiez odpowied¬ nie rozmieszczenie i polaczenie poszcze¬ gólnych czesci urzadzenia, umozliwia rów¬ niez uzycie gazów, jako czynników, rege¬ nerujacych (materjal kontaktowy w apa¬ racie do rafinowania tak samo, jak ma to miejsce w przyrzadzie do krakowania. PL