Przedmiotem niniejszego wynalazku jest mechaniczny przyrzad do obracania, t. j. przyrzad, dozwalajacy obracac stopniowo o caly obrót lub jego czesc wal lub pednie, np. wal turbiny parowej po przerwaniu do¬ stepu pary, w celu obejrzenia lub napra¬ wy jej.Nowy ten mechanizm obracajacy jest z rodzaju tych, które zawieraja tlok, dzia¬ lajacy pod wplywem cieczy pod cisnieniem i wprawiajacy w ruch jedna z czesci spre¬ zynowego przyrzadu, którego czesc druga znajduje sie na wale, podlegajacym obro¬ towi, przyczem czesc przyrzadu wylacza sie automatycznie zapomoca sprezyny, jak tylko ustaje dzialanie cieczy pednej.Cecha znamienna niniejszego mechani¬ zmu jest to, ze czesc mechanizmu sprzega¬ jaca, prowadzona przez tlok, umieszczona jest na jego wolnym koncu i sklada sie z tulei, obejmujacej tlok i poruszajacej sie razem z nim w cylindrze, otrzymujacym srodek napedny; ruch podluzny tloka zo¬ staje przeksztalcony na ruch postepowy i obrotowy tulei, dzieki temu, ze czopy tlo¬ ka, poruszajace sie w prostych prowadni¬ cach cylindra, zachodza w tym samym cza¬ sie w srubowe prowadnice tulei.W wyobrazonej na rysunku jednej z mozliwych form praktycznego wykonania wynalazku, mechanizm sprzegajacy, osa¬ dzony na tulei,"sklada sie z zabków nade-tych na krawedzi tej * osl&tniej, zas druga czes wiednie zabki na przodzie osvpócllegaja- cej obrotowi. Wynalazek^zaopatrzony jest takze w prosty przyrzsfd;. sluzacy do Wska¬ zywania polozenia tulei z zazebieniein.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny * mechanizmu w stanie spoczynku, fig. ^ *^C- przeciecie wedlug linji //—II na fig. 1, fig. 3—przekrój poprzeczny wedlug linji ///— /// na fig. lt fig. 4—?widokf zprzodu^estfóny linji IV—IV na fig. 1, fig. 5*—przekrój "po¬ dluzny, odpowiadajacy fig. 1, lecz ze sprze¬ glem wlaczonym, fi§. 6—widóL ze strony li¬ nji VI^-VI naz fig. 1, fig. 7*—przekrój pio¬ nowy, w powiekszonej skali, jednej odmia¬ ny rozdzielczego mechanizmu suwakowego dla srodka poruszajacego. , Mechanizm, stanowiacy przedmiot wy¬ nalazku, sklada sie z cylindra A, sluzacego za podstawe i przymocowanego zapomoca srub b do nieruchomej czesci B maszyny.W cylindrze A umieszczona jest tuleja * C, zaopatrzona w jedna polowe sprzegla i otaczajaca tlok D, utrzymywany zapomoca sprezyny E stale w polozeniu wyobrazo- nem na fig. 1 i 2.Tlok D posiada dwa czopy d, z których kazdy wyposazony jest w dwa krazki wo¬ dzace d1, d2, podtrzymywane przez pier¬ scienie lub mutry z zatyczkami tf3; krazki wodzace d1 zachodza w dwie diametralnie przeciwlegle prowadnice (wyzlobienia) a w cylindrze A, zas krazki d2 zachodza w prowadnice srubowe, równiez diametralnie przeciwlegle, wyzlobione w tulei C.Mechanizm, wywolujacy obrót walu, sklada sie z zabków c1, wycietych na czo¬ lowej powierzchni tuleja C, które zaczepia¬ ja za zabki /, naciete na tarczy, osadzonej na koncu walu G, który ma byc obracany.Ciecz napedna naplywa do cylindra A przez kurek o trzech kanalach H. Rurka A1 laczy kadlub kranu z cylindrem -A, dru¬ ga h2 laczy go ze zbiornikiem osrodka na- pednegp i wreszcie trzecia A3 z odplywem J.Jezeli stozek kurka H obrócic tak, aby zajal polozenie, pokazane na fig. 5, przy- czem rurki h1 i h2 polacza *sie przez prze¬ wody 2—1, to srodek napedny zostaje wpu¬ szczony do cylindra A. Wtedy tuleja C i tlok D posuwaja sie ku walowi G.Tuleja C, nie napotykajac zadnej prze¬ szkody, postepuje za tlokiem, który, by sie posunac, musi przezwyciezyc opór rozcia¬ ganej sprezyny F. Zabki c tulei C zacze¬ piaja za zabki / tarczy Fi' osadzonej na wale G.Podczas przesuwania sie tloka D, kraz¬ ki wodzape d1 i d2 tocza sie miedzy we- "wnetrznemi sciankami prowadnic a i c, tu¬ leja C otrzymuje ruch obrotowy, przeka¬ zujacy sie przez zazebienia c i / na podle¬ gajacy obrotowi walG. * Stosunek przesuwu podluznego tloka D do obrotu tulei ruchomej C zalezy od sily, dzialajacej na zazebienie cM/i od cisnie¬ nia substancji dzialajacej.Mechanizm powinien byc obliczony w ten sposób, aby jeden calkowity skok tloka D obrócil tarcze F o kat, równy katowi kroku zazebienia c1 i / tak, ze, aby obrócic wymieniona tarcze F o 360°, tlok musi wy¬ konac tyle skoków calkowitych (przesu¬ niec i cofnien), ile jest zabków na krazku F.Gdy tuleja C zostanie przesunieta pod dzialaniem srodka napednego, to zazebie¬ nia c1 i / nie zaczepiaja sie natychmiasto¬ wo; ich sprzezenie nastepuje dopiero po uskutecznieniu pewnego ruchu katowego tulei.Pod koniec posuwu tloka naprzód (fig. 5) otwór cf4 (fig. 2) wyzlobiony w jego sciance staje naprzeciwko prowadnic a i c i ciecz napedna wyplywa nazewnatrz me¬ chanizmu; cisnienie na tlok znika, chociaz srodek napedowy nie jest zamkniety.Azeby wrócic mechanizm do stanu pier¬ wotnego, przedstawionego na fig. 1 i 2, trzeba obrócic kurek o cwierc obrotu na prawo, by w ten sposób zamknac dostep — 2 —srodka i polaczyc A1 i A3 przez przewody 3 i / stozka kurkowego (fig.1). Sprezyna E odciaga tlok D zpowrotem i tuleja rów¬ niez otrzymuje odwrotny fuch katowy, wskutek którego zazebienie c1 i / musi sie odpfzegnac, slizgajac sie po swych uko¬ snych stronach; przed koncem swego ruchu tlok D pociaga ruchoma tuleje i rozlacza zupelnie zazebienia c1 i f.Kurek trzywylotowy mozna zastapic mechanizmem suwakowym.Fig. 7 przedstawia podobny aparat roz- , dzielczy w przecieciu podluznem.Aparat ten sklada sie z cylindra /, w który wchodzi drazek K z dwoma tlokami K1 i K\ Substancja poruszajaca doprowadza sie przez przewód /2, skad przechodzi do apa¬ ratu obrotowego przez otwór z1 i wychodzi z niego przez otwór ;3. Aparat rozdzielczy wprawia sie w ruch zapomoca dzwigni L.Sprezyna M utrzymuje tlok rozdzielczy w polozeniu bezczynnosci, gdy nan nie dziala srodek napedny.Dla wpustu srodka poruszajacego mechanizm obrotowy nalezy nacisnac dzwignie L, by zajela polozenie kreskowa¬ ne L1 i podniosla tlok rozdzielczy taE, by nastapilo polaczenie miedzy j1 i ;2.Aby wywolac odplyw srodka napedne- go, zawartego w przyrzadzie obrotowym, nalezy puscic dzwignie L, sprezyna Af po¬ ciaga tlok rozdzielczy K w polozenie po¬ kazane na fig. 7, przez co lacza sie prze¬ wody 71 i ;3.Sily, wywolane" przez cisnienie srodka napednego, równowaza sie w kazdej chwili na dwóch tlokach K1 i K2.Maly otwór cP, znajdujacy sie w dnie tloka Dt zabezpiecza odplyw srodka na¬ pednego, zawartego w przyrzadzie w razie zepsucia kranu lub przyrzadu rozdzielczego.Wskazówka N otrzymuje ruch od tulei C za posrednictwem dwóch knykciów c2 o bokach ukosnych, znajdujacych stie na tej tulei, które zachwytujac ramie o, pocia¬ gaja go za soba, ten zas ze swej strony wprawia w ruch obrotowy os P, na której znajduje sie wskazówka.Rózne polozenia tulei C wskazuje z ca¬ la dokladnoscia wskazówka N na luku 0; podzielonym na stopnie.Przyrzad obrotowy stosuje sie najwla¬ sciwiej do walu, podlegajacego obrotowi, lecz mozna go uzyc we wszystkich tych wy¬ padkach, kiedy zachodzi potrzeba obraca¬ nia czesci obrotowych maszyny. PL