Niniejszy wynalazek dotyczy urzadze¬ nia do napedu i sterowania lodzia lub ka¬ jakiem zapomoca sily nóg jadacej osoby (jednej lub wiecej), przyczem osoba ta sie¬ dzi twarza w kierunku ruchu lodzi w po¬ zycji zwykle przyjetej przy wioslowaniu.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia lódz, zaopatrzona w u- rzadzenie wedlug wynalazku, w widoku zgóry, fig. 2 przedstawia widok zboku i czesciowy przekrój podluzny steru-pletwy, fig. 3 — widok zgóry i czesciowy prze¬ krój steru, fig. 4 — poprzeczny przekrój lodzi z uwidocznieniem napedu noznego, a fig. 5 — czesc przekroju wzdluz lodzi z u- widocznieniem pedalu.Ster-pletwa 1 moze wahac sie kolo pio¬ nowej osi 2 i jest napedzany zapomoca wycinka kola linkowego 12, nasadzanego na os 15 deptaka 16 i polaczonego stalo¬ wa linka 14 z wycinkiem 11 kola linkowe¬ go, zaklinowanego na osi 2. Litera S ozna¬ czono siedzenie z oparciem dla jadacego, które zaleznie od dlugosci nóg moze byc przesuniete blizej lub dalej od deptaka.Ster-pletwa sklada sie z osi 2, z haków 28, zakladanych jak u zwyklego steru w odpowiednie tuleje, umocowane na koncu lodzi, oraz z dwóch plaskich szczek 5, po-miedzy któremi na pionowych oskach 4 sa umocowane wahadlowe zastawki 3. Za¬ stawki sa zaopatrzone w korbki 20, usta¬ wione pod prostym katem do plaszczyzny zastawek i tak polaczone drazkiem 21 ze soba, iz wszystkie zastawki musza odchy¬ lac sie o jednakowy kat. Najblizsza do osi 2 zastawka posiada prócz tego korbke 6, ustawiona w plaszczyznie zastawki. Do korbki tej jest przymocowana mocna linka bronzowa 29, przeprowadzona pomiedzy poziomemi bloczkami bronzowemi 7 przez pionowy bloczek 8 i uwiazana do oczka sruby 22.Sruba 22 zapomoca nasrubka 10 i tale¬ rzyka 23 opiera sie na mocnej sprezynie 9.Zapomoca nasrubka 10 mozna regulowac napiecie sprezyny, a wiec i naciag linki 29. Tym sposobem mozna regulowac giet¬ kosc sprezystego odchylenia zastawek. Na os 2 nasadzono wycinek linkowego kola 11, do którego jest przymocowana stalowa lin¬ ka napedowa 14.Po stronie przeciwleglej wycinkowi ko¬ la linkowego 11 znajduje sie wspornik 24 pod sprezyne 9. Strzalka na fig. 5 wskazu¬ je kierunek ku rufie. Naped nozny sklada sie z pionowej osi 15, osadzonej w lozy¬ skach 25 i 26.Na osi jest umocowany deptak 16, na którego koncowe czopy nasadzone sa po¬ dwójne przeguby 17, na których sa zawie¬ szone pedaly 18. Na koniec osi 15 powyzej deski nadburtowej 27 nasadzono i umoco¬ wano wycinek kola linkowego 12, do któ¬ rego jest przymocowana stalowa linka na¬ pedowa 14, przeprowadzona po bloczkach 13 do wycinka kola linkowego 11, osadzo¬ nego na osi 2 steru-pletwy.Urzadzenie wedlug wynalazku jest wzorowane na rybim ogonie. Jak ryba po¬ suwa sie naprzód zapomoca uderzen ogo¬ na na boki w obie strony, przyczem dzieki gietkosci ogona otrzymuje sie reakcje wody, posuwajaca rybe naprzód, podob¬ niez urzadzenie wedlug wynalazku dziala zapomoca umieszczonego na koncu lodzi steru-pletwy 1, obracanego zapomoca noz¬ nego napedu w obie strony razem z piono¬ wa osia 2 dookola osi haków 28 (fig. 2).Pionowe osie 4, dookola których obraca¬ ja sie zastawki 3, sa osadzone w pozio¬ mych plaskich szczekach 5 steru-pletwy.Poniewaz jest niemozliwe wytworzenie pletwy dostatecznie gietkiej na podobien¬ stwo rybiego ogona, wskutek tego zastawki 3 sa zwykle sztywne, ale zato daja sie od¬ chylac sprezyscie zaleznie od nacisku wo¬ dy w obie strony od normalnego swego polozenia, zgodnego z plaszczyzna calosci steru-pletwy. Jak to przedstawiono linja kreskowana na fig. 1, reakcja wody R na zastawki 3 daje skladowa N, skierowana naprzód wzdluz osi lodzi, dzieki czemu lódz bedzie plynela naprzód. Skladowe reakcji wody, prostopadle do osi lodzi, be¬ da mialy natomiast kolejno przeciwne kie¬ runki, wobec czego dzialanie ich na lódz bedzie sie wzajemnie znosilo. Lódz bedzie plynela naprzód, zdradzajac tylko nieco wezowym ruchem, iz prostopadle reakcje nie sa jednoczesne. Chcac uzyc steru-ple¬ twy nie do napedu lodzi, lecz do sterowa¬ nia, nalezy zatrzymac ster-pletwe w jed- nem z krancowych polozen albo tez, nie przerywajac napedu, naciskac pedal jedna noga mocniej, niz druga.Dzialanie urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku polega na tern, ze jadacy, siedzac na siedzeniu z oparciem, opiera nogi na peda¬ lach 18, przyczem obcasy wklada w na¬ pletki 30 pedalów. Tym sposobem nogi znajduja wygodne oparcie. Naciskajac ko¬ leino to prawy, to lewy pedal z jednako¬ wa sila, jadacy zapomoca linkowej prze¬ kladni uruchomia ster-pletwe, który zaczy¬ na wahac sie w obie strony okolo osi ha¬ ków 28. Pod cisnieniem reakcji wody za¬ stawki 3 odchylaja sie od plaszczyzny pletwy, sciskajac sprezyne 9 i ustawiajac sie tak, iz wytwarza sie skladowa reakcji wody wzdluz osi w kieruiiku naprzód. Tym — 2 —sposobem lódz otrzymuje naped naprzód przy lekkim wezowym ruchu. W razie nie¬ równego nacisku na oba pedaly lódz skre¬ ca wbok w strone wiekszego nacisku na pe¬ dal. Sterowac mozna równiez, zatrzymujac ster-pletwe w jednem z krancowych polo¬ zen, o ile, naturalnie, lódz posiada juz pewna szybkosc. PL