W znanych dotychczas maznicach, zao¬ patrzonych w dolna nastawna panewke, przeznaczonych zwlaszcza dla pojazdów jezdzacych po szynach, nastawna dolna pa¬ newka zabezpieczona jest od przesuwu w trzech kierunkach i jednoczesnie musi miec umozliwione nastawianie w kierunku pio¬ nowym, w celu dostosowania do srednicy czopa osi, zmieniajacego sie wskutek zuzy¬ cia i obróbki. Dotychczas osiagano ustale¬ nie dolnej panewki maznicy w kierunku poziomym, prostopadlym do osi lozyska, przez zastosowanie odpowiednich po¬ wierzchni oporowych na zewnetrznych bo¬ kach dolnej panewki, które przylegaly szczelnie do odpowiednich powierzchni we¬ wnatrz kadluba maznicy. Ustalenie dolnej panewki w kierunku osi lozyska osiagano w ten sposób, ze górna panewka, i. j. nosna, zabezpieczona wystepami przeciw przesu¬ wowi w kierunku osiowym, przenosila to zabezpieczenie na panewke dolna np. za- pomoca wystepów w tej panewce, wspól¬ dzialajacych z odpowiedniemi wycieciami w panewce nosnej. Takie ustalenie panew¬ ki dolnej w kierunku osiowym jest wpraw¬ dzie proste i pewne w dzialaniu, ma jed¬ nak niedogodnosci przy zakladaniu i wyj¬ mowaniu panewki. Ksztalt panewki nosnej i panewki dolnej staje sie bardziej zlozony, a przy zakladaniu panewki nosnej zachodzi potrzeba zalozenia *ia czopie osiowym najpierW panevki nosnej i dotnej, a dopiero potem kadluba ^naznicy. JPrzY wyjmowaniu panewki nosnejnalezy pdpierw zdjac ka¬ dlub mazrAcy, iarilm osiagnie sie dostep do panewki nosnej wzglednie do panewki dolnej. Zwlaszcza przy wymianie panewki dolnej trzeba cala maznice rozebrac.Urzadzenie wedlug wynalazku ma na celu usuniecie powyzszych niedogodnosci.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania wynalazku. Fig. 1 przedstawia maz¬ nice w przekroju podluznym, fig. 2 — cze¬ sciowo w przekroju poprzecznym wzdluz linji //—II na fig. 1 i czesciowo w widoku, przyczem wystepy znajduja sie na panew¬ ce dolnej, wglebienia zas w kadlubie maz- nicy.Fig. 3 przedstawia maznice w przekro¬ ju podluznym, fig. 4 — czesciowo w prze¬ kroju poprzecznym wzdluz linji IV—IV na fig. 3, czesciowo zas w widoku; wystepy znajduja sie w tym przypadku na kadlubie maznicy, wglebienia zas na panewce dolnej.Cyfra 1 oznaczona zostala panewka dol¬ na, obejmujaca czop osiowy od dolu. Jak uwidoczniono na fig. 2 i fig. 4, boki 3 i 4 pa¬ newki dolnej / sa zaopatrzone w po¬ wierzchnie, przylegajace szczelnie do od¬ powiednich powierzchni 7, 8 kadluba maz¬ nicy. W ten sposób panewka dolna 1 zabez¬ pieczona jest przed przesuwem w kierunku poziomym, prostopadlym do osi lozyska.Ustalenie tej panewki w kierunku osiowym osiaga sie zapomoea wystepów, znajduja¬ cych sie na kadlubie maznicy lub na pa¬ newce dolnej i zachodzacych we wglebie¬ nia, wykonane w tej panewce wzglednie w kadlubie maznicy, przyczem przynajmniej jedna z tych powierzchni stykowych przy¬ lega szczelnie do scianki, tworzacej wgle¬ bienie, zabezpieczajac obydwie czesci przed przesuwem w kierunku Osiowym. W przy¬ kladzie wykonania wedlug fig. 1 i 2 boki 3 i 4 panewki dolnej sa zaopatrzone w wy¬ stepy 9, które zachodza we wglebienia 10, tworzac mzeliny w kadlubki // maznicy.Obydwie powierzchnie 12 i 13 przylegaja do scianek 14 i 15 wglebienia 10, wskutek czego kadlub 11 maznicy i* panewka dolna / sa zabezpieczone zupelnie przed przesu¬ wem w kierunku osiowym. Dla przejrzysto¬ sci rysunku pomiedzy sciankami pozosta¬ wiony zostal pewien odstep.Urzadzenie do umocowania i nastawia¬ nia w kierunku pionowym sklada sie z wkladki o zmiennej gnibosci, przylegajacej do spodu panewki dolnej. Wkladka sklada sie z dwóch czesci 16 i 17, polaczonych za¬ pomoea skosnej powierzchni, zaopatrzonej w zabki 18. Zaleznie od polozenia czesci 16 i 17 zmienia sie grubosc wkladki, dzieki czemu mozna nastawiac panewke dolna.Polozenie obydwóch czesci jest zabezpie¬ czone zapomoea sruby 19. Sruba 20 zabez¬ piecza wkladke przed przesuwem.Zakladanie i wyjmowanie panewki dol¬ nej jest w tym przykladzie wykonania wy¬ nalazku bardzo latwe, nalezy bowiem tyl¬ ko odkrecic srube 20, wyjac wkladke 16, 17 i przesunac panewke 1 równolegle do osi.Zakladanie odbywa sie w ten sam spo¬ sób, tylko w odwrotnym porzadku. Gdy ma byc wyjeta panewka nosna 2, nalezy po u- sunieciu panewki dolnej 1 podniesc ka¬ dlub 11 maznicy tak, aby lukowe wystepy 21 panewki 2 wysunely sie za wystep 22, poczem panewke mozna wyjac, przesuwa¬ jac ja równolegle do osi.Przyklad wykonania urzadzenia we¬ dlug fig. 3 i 4 rózni sie od poprzedniego tern, ze wystep 23 nie znajduje sie na bo¬ kach panewki dolnej 1, lecz na kadlubie 11 maznicy. W bokach 3 i 4 panewki dolnej 1 wykonane sa wglebienia, w które wchodzi wystep 23. Wystep 24 zabezpiecza panew¬ ke dolna od przesuniec osiowych tylko w jednym kierunku, poniewaz powierzchnia czolowa 26 tej panewki przylega do obrze* za 27 czopa osiowego i jest w ten sposób zabezpieczona od przesuwów osiowych ku temu obrzezu. Wkladka do umocowania i nastawiania panewki dolnej w kierunku - 2 -r-pionowym odpowiada odnosnej wkladce w postaci wykonania wynalazku wedlug fig. 1 i 2, z ta róznica, ze sklada sie z czesci 28 i 29, wodzonych w prowadnicy i przesu¬ wanych jedna na drugiej po skosnych po¬ wierzchniach. Wzajemne polozenie czesci 28 i 29 nastawia sie zapomoca sruby 30, odpowiednio wkreconej we wkladke. W ten sposób panewka dolna 1 moze byc dostoso¬ wana do kazdej najmniejszej zmiany sred¬ nicy czopa osiowego. Górna czesc 29 wkladki jest zabezpieczona przed przesu¬ wem w kierunku osiowym zapomoca wyste¬ pów 32 panewki 1, a dzieki polaczeniu cze¬ sci 29 z dolna czescia 28 czesc 28 jest rów¬ niez zabezpieczona przed przesuwem.Wyjmowanie panewki 1 odbywa sie tak samo, jak w pierwszym przykladzie wyko¬ nania wynalazku z ta róznica, ze nie zosta¬ je odrazu wyjeta cala wkladka, lecz naj¬ pierw po wykreceniu sruby 30 wyjmuje sie czesc 28, a dopiero pózniej moze byc wysu¬ nieta poza wystepy 32 czesc 29 wkladki i wyjeta z kadluba maznicy, poczem dopie¬ ro mozna wyjac panewke dolna oraz pa¬ newke nosna w sposób wyzej opisany. Za¬ kladanie panewki dolnej 1 odbywa sie w podobny sposób. PL