Wynalazek niniejszy dotyczy przekaz¬ nika elektromagnetycznego, odznaczajace¬ go sie duza czuloscia oraz tern, ze dziala niezawodnie nawet po wielu latach. Zasad¬ nicza cecha znamienna przekaznika wedlug wynalazku jest mogaca poruszac sie swo¬ bodnie kotwica z materjalu magnetyczne¬ go, umieszczona w naczyniu z materjalu izolacyjnego, np. ze szkla, przyczem z na¬ czynia tego usunieto tlen, a ewentualnie wypompowano powietrze. Kotwica ta, przyciagana zapomoca elektromagnesu przekaznika, gdy przez uzwojenie jego przeplywa prad pierwotny, zamyka kon¬ takty obwodu pradu wtórnego.Przekaznik wedlug wynalazku mozna wykonywac w dwóch glównych typach. W pierwszym przypadku w naczyniu jest u- mieszczona plytka kontaktowa, polaczona z jednym przewodem obwodu wtórnego.Gdy przez uzwojenie przekaznika plynie prad, wówczas do plytki tej jest przycia¬ gana kotwica (w postaci beleczki zelaznej lub czesci podobnej), polaczona w tym przypadku stale z drugim przewodem ob¬ wodu wtórnego. Poniewaz beleczka ze¬ lazna, dzialajaca jako kotwica, jest stale polaczona z jednym z przewodów obwodu wtórnego, przeto dotyka zawsze tylko jednego miejsca kontaktowego, dzieki cze¬ mu powieksza sie w wiekszym stopniu nie¬ zawodnosc dobrego kontaktowania, anize¬ li w przypadkach, gdyby beleczka ta styka¬ la sie jednoczesnie z dwoma kontaktami.W drugini typie przekaznika w naczy¬ niu sa umieszczone dwie lub kilka elektrod z materjalu magnetycznego, przyczem e- lektrody te sa polaczone z obwodem wtór¬ nym oraz stanowia nasady biegunowe e- lektromagnesu, umieszczonego zewnatrz naczynia, a wlaczonego w obwód pierwot¬ ny. Gdy przez elektromagnes przeplywa prad pierwotny, wówczas elektromagnes ten przyciaga jednoczesnie do wspomnia¬ nych nasad kotwiczke swobodna, która za¬ myka obwód pradu wtórnego.Na rysunkach przedstawiono kilka przykladów wykonania przedmiotu wyna¬ lazku. Fig. 1 przedstawia pierwszy typ przekaznika dwubiegunowego z pozioma beleczka zelazna, a fig. 2 — odmiane wy¬ konani*, umozliwiajaca polaczenie belecz- ki zelaznej z obwodem wtórnym. Na fig. 3 przedstawiono dalsza odmiane wykonania przekaznika z pionowa beleczka zelazna, umieszczona w uzwojeniu przekaznika.Fig. 4 przedstawia przekaznik z dwiema kotwicami, fig. 5 — przekrój wzdluz linji V — V wedlug fig. 4, fig. 6 — przekrój odmiany wykonania przekaznika, przed¬ stawionego na fig. 1 i 2, fig. 7 — przekaz¬ nik, mogacy dzialac zarówno przy pradzie ciaglym, jak i pradzie roboczym, fig. zas 8 — przekaznik, który mozna stosowac przy pradzie ciaglym lub roboczym.Fig. 9 przedstawia widok boczny prze¬ kaznika typu drugiego z kotwica pozioma, fig. 10 — przekaznik wedlug fig. 9 w wi¬ doku czolowym. Na fig. 11 przedstawiono odmiane postaci wykonania kotwicy w wi¬ doku bocznym, na fig. 12 — te odmiane w widoku zprzodu, na fig. 13 — dalsza od¬ miane postaci wykonania kotwicy w wido¬ ku zgóry, na fig. 14 — te sama postac wy¬ konania w widoku zprzodu. Na fig. 15 u- widoczniono odmienna postac wykonania z osobnym przyrzadem do umocowania elek¬ trod, na fig. 16 przekrój pionowy wzdluz * linji XVI— XVI wedlug fig. 15, wreszcie na fig. 17 przedstawiono przekrój pionowy nasad biegunowych, któremu nadano spe¬ cjalny ksztalt zewnetrzny. Taki uklad magnetyczny mozna stosowac przy kilku przekaznikach.Przekaznik/ przedstawiony na fig. 1, posiada elektromagnes dwubiegunowy 1, którego bieguny wchodza nieco w scianke naczynia szklanego 2 lub tez przechodza przez te scianke. Naczynie 2 jest umoco¬ wane odpowiednio i pozbawione tlenu lub tez wypompowane tak, ze znajduje sie w niem zupelna lub prawie zupelna próznia.Z dnem naczynia szklanego 2 jest po¬ laczone male naczynko 4, zawierajace pew¬ na ilosc rteci 5, polaczonej stale zapomo- ca wtopionego drucika platynowego lub podobnego przewodu z jednym z przewo¬ dów wtórnych 6. Zelazna beleczka kon¬ taktujaca 7 jest zaopatrzona w trzpien 8, zanurzony stale w rteci 5. Jeden koniec beleciki 7 spoczywa na wystepie 9 naczy¬ nia szklanego, drugi zas na górnym brze¬ gu naczynka 4. Drugi przewód wtórny 10 jest polaczony z dwiema powierzchniami kontaktowemi 3, umieszczonemi w naczy¬ niu szklanem 2 nad koncami beleczki zelaz¬ nej 7. Gdy przez uzwojenie elektromagne¬ su 1 przeplywa prad, wówczas elektroma¬ gnes ten przyciaga beleczke zelazna 7, która zamyka obwód pradu wtórnego po¬ przez jeden lub oba kontakt/ 3. Zasadni¬ czo wystarcza zupelnie jeden kontakt, lecz dzieki zastosowaniu dwóch kontaktów u- zyskuje sie wieksza pewnosc niezawodne¬ go kontaktowania. Przekaznik mozna wy¬ konac równiez jako przekaznik róznico¬ wy. W tym przypadku nie nastepuje zadne magnetyzowanie biegunów, gdy przez u- zwojenia przekaznika przeplywaja prady o tern samem natezeniu, lecz o kierunkach przeciwnych sobie.Zamiast laczyc beleczke zelazna 7 z przewodem wtórnym 6 za posrednictwem rteci, jak to przedstawiono na fig. 1, do beleczki tej mozna przylutowac równiez sprezynke // z drutu platynowego (fig. 2), — 2 —którei swobodny ktntiec, wiopiony w szkla¬ na scianke naczynia 2, laczy sie z przewo¬ dem wtórnym 6. W tym przypadku belecz- ka 7 moze spoczywac np. na dwóch schod¬ kowych wystepach 9 i £a naczynia szkla¬ nego.Na fig. 3 przedstawiono przekaznik, którego naczynie w postaci rurki szklanej 2 jest wsuniete bezposrednio w uzwojenie 12 tego przekaznika. Beleczka zelazna 7 utyskuje w tym przypadku polozenie pio¬ nowe, plywajac na powierzchni rteci 5.Gdy przez uzwojenie przekaznika prze¬ plywa prad elektryczny, wówczas belecz- ka 7 zostaje wypychana ku górze, az do zetkniecia sie z plytka kontaktowa 13 tak, iz obwód wtórny zostaje zamkniety po¬ przez rtec 5, beleczke 7 oraz plytke 13.Niekiedy stosuje sie przekaznik z dwie¬ ma kotwicami, z których jedna jest przy¬ ciagana np. mniejszym pradem anizeli dru¬ ga, co umozliwia wlaczanie nasamprzód np. przyrzadu alarmowego, a nastepnie dopiero przyrzadu wylaczajacego. W przy¬ padku tym mozna zastosowac np. dwie rurki szklane 14 i 15 {fig. 4j, umieszczone wewnatrz uzwojenia przekaznika. Jest rzecza korzystna przekrojowi rurek 14 i 15 nadac wówczas ksztalt pólkolisty, jak to przedstawiono na fig. 5. Przewód zasila¬ jacy moze byc wówczas wspólny dla obu rurek szklanych. W górnych czesciach kazdej rurki umocowywa sie plytki kon¬ taktowe 16, polaczone z przewodami, pro- wadzacemi do przyrzadu alarmowego lub wylaczajacego.Zamiast dwóch rurek szklanych mozna zastosowac równiez jedna rurke szklana, zawierajaca dwie beleczki zelazne, oddzie¬ lone od siebie szklana scianka przegra¬ dzajaca. W tym przypadku dla obu bele- czek zelaznych stosuje sie wspólne naczy¬ nie na rtec. Róznice w wymiarach miedzy obu kotwicami (beleczkami zelaznemi) u- zyskuje sie poprostu w ten sposób, ze {fig. 4) srednice jednej beleczki 7a dobiera sie wieksza od srednicy drugiej beleczki 7.Mozna równiez w jednej rurce obrac wiek¬ szy odstep miedzy górnym koncem be¬ leczki zelaznej a plytka kontaktowa anize¬ li w drugiej, W przypadku przekazników z dwiema kotwicami mozna zastosowac równiez dwa uzwojenia o jednakowych liczbach ampe- rozwojów, przyczem w kazdem uzwojeniu umieszcza sie rurke szklana z kotwicami o róznych wymiarach. Mozna tez, naodwrót, zastosowac dwie rurki szklane z kotwica¬ mi o równych wymiarach, a uzwojenia do¬ brac o róznej liczbie amperozwojów.W postaci wykonania, przedstawionej na lig. 6, rurka szklana 2 jest zupelnie plaska i zaopatrzona w przypojone lub nadlane naczynko 4a na rtec 5. Beleczka 7 spoczywa w tym przypadku bezpo¬ srednio na dnie rurki szklanej, W przekaznikach, przedstawionych na fig. 7 i 8, opuszczono na rysunkach uzwo¬ jenia przekaznika. Przekaznik przedsta¬ wiony na fig. 7 mozna stosowac nietylko jako przekaznik na prad ciagly, lecz tak¬ ze jako przekaznik na prad roboczy. W tym celu na dnie rurki szklanej 2 przewi¬ dziano kontakt 17. W pozostalych szcze¬ gólach budowa tego przekaznika jest taka jak wedlug fig- ó. Jeden przewód obwodu pierwotnego, a takze jeden przewód ob¬ wodu wtórnego jest polaczony z kontak¬ tem rteciowym 5, podczas gdy drugi prze- wów obwodu pierwotnego jest polaczony z plytka kontaktowa 17, a drugi przewód bowodu wtórnego z kontaktem 3. W wa¬ runkach normalnych przekaznik dziala ja¬ ko przekaznik na prad ciagly. Skoro jed¬ nak przez uzwojenie przekaznika prze¬ plywa prad, kotwica zostaje przyciagnie¬ ta, a przekaznik dziala jako przekaznik na prad roboczy.Budowa przekaznika wedlug fig. 8 jest zasadniczo identyczna z budowa, przed¬ stawiona na fig. 6. W tym przypadku jed¬ nak naprzeciwko naczynka 4a wykonano — 3 —w sciance szklanej rutki 2 odpowiednie naczynko 18, przed którem konczy sie trzpien 19. W polozeniu, przedstawionem na rysunku, przekaznik dziala tak samo, jak przekaznik, przedstawiony na fig. 6, to jest jako przekaznik na prad roboczy. Po obróceniu jednak rurki szklanej 2 okolo jej osi podluznej o kat 180° (plytka kon¬ taktowa 3 i naczynko 18 sa zwrócone wów¬ czas ku dolowi, a rtec Splywa do naczyn¬ ka 18) przekaznik dziala jako przekaz¬ nik na prad ciagly. W przypadku tym przewidziana jest oczywiscie moznosc ob¬ racania rurki szklanej 2 wzgledem elek¬ tromagnesu, który pozostaje zawsze w po¬ lozeniu nad rurka, przyczem kotwica 7 odpada zawsze od elektromagnesu w chwi¬ li, gdy prad przestaje przez niego prze¬ plywac.Przekaznik, przedstawiony na fig. 9 i 10, posiada elektromagnes a w ksztalcie podkowy, którego bieguny b sa zaopatrzo¬ ne w nasady biegunowe c, dotykajace bez¬ posrednio do zewnetrznej scianki rurki szklanej d. Wymienionym nasadom bie¬ gunowym c odpowiadaja nasady e, umie¬ szczone wewnatrz rurki d na jej sciance wewnetrznej. Nasady e sa wykonane z ma¬ terjalu magnetycznego i sa umocowane w rurce d zapomoca wtopionych czesci meta¬ lowych /, wykonanych równiez z materja- lu magnetycznego. Wewnetrzne nasady biegunowe e sa polaczone zapomoca prze¬ wodów g z zaciskami obwodu wtórnego o- raz sluza jako elektrody. Z tego wzgledu w dalszym ciagu opisu nazwano je nasa¬ dami elektrodowemi. Kotwice h przekaz¬ nika stanowi plytka, precik lub podobna czesc z materjalu magnetycznego. W po¬ staci wykonania, przedstawionej na fig. 9, Kotwica ta jest umieszczona w polozeniu poziomem, w którem wówczas, gdy elektro¬ magnes a nie podlega dzialaniu pradu, wspiera sie na czopach i, wtopionych w scianke rurki. Gdy prad przeplywa przez uzwojenie elektromagnesu a, wówczas ko¬ twica h zostaje przyciagnieta, zamykajac obwód pradu wtórnego poprzez nasady elektrodowe e.W wykonaniu, przedstawionem na fig. 11 i 12, kotwice stanowi cienka plytka k z materjalu magnetycznego, przyczem plytka ta, w celu nadania jej potrzebnej sztywnosci, jest zaopatrzona w zeberka podluzne /.Zeberka te mozna wykonac np. zapomoca wygiecia wgóre na pewnym od¬ cinku zewnetrznych brzegów plytki k. Na dolnej stronie plytki k umieszczono prze¬ ciwwage m, wykonana np. z metalu. Prze¬ ciwwaga ta zwieksza odpowiednio cie¬ zar kotwicy tak, aby kotwica ta mogla o- padac zawsze niezawodnie w swoje polo¬ zenie spoczynkowe, to jest Opadac na czo¬ py i, przerywajac prad obwodu wtórnego.Kotwica wedlug fig. 13 i 14 sklada sie z dwóch plytek n, dostosowanych ksztal¬ tem do nasad elektrodowych, przyczem plytki te sa polaczone ze soba zapomoca lutowania lub spawania dwoma drutami lub precikami równoleglemi o z materja¬ lu magnetycznego.Przekaznik, przedstawiony na fig. 15 i 16, stanowi odmiane przekaznika, uwi¬ docznionego na fig. 9, pod tym wzgledem, ze nasady elektrodowe e sa zaopatrzone w otworki p, w które umieszcza sie spre¬ zyste plytki metalowe q. Swobodne konce tych plytek sa wtopione w konce palaka r ze szkla lub materjalu podobnego. Palak ten jest zaopatrzony w srodku w podpór¬ ke s, dzwigajaca podstawe /, na której o- piera sie kotwica h w polozeniu spoczynko- wem. Wskutek sprezynujacego dzialania plytek metalowych q nasady elektrodowe zostaja przycisniete silnie do wewnetrznej scianki rurki szklanej. Pozioma podstawa l, wykonana celowo z cienkiej plytki me¬ talowej z brzegami skosnemi, zapewniaja- cemi prowadzenie kotwicy h, opadajacej na te podstawe, jest umieszczona w ten sposób, ze zapomoca malej zmiany jej po¬ lozenia mozna zmieniac odstep miedzy — 4 —kotwica a ri&sadami elektrodowemu dzie¬ ki czemu mozna regulowac czulosc prze¬ kaznika. Poniewaz nietylko nasady elek¬ trodowe e, lecz takze i podstawa t sa przy¬ twierdzone do palaka r, przeto uzyskuje sie te korzysc, ze wszystkie wewnetrzne czesci przekaznika sa zespolone w jedna calosc organiczna, która to calosc mozna wsunac po zlozeniu do wnetrza rurki szklanej. Dzieki temu mozliwa jest maso¬ wa fabrykacja takich przekazników. Jed¬ noczesnie unika sie niedogodnosci zaopa¬ trywania rurki szklanej w dodatkowe miejsca wtapiania drucików poza drucika¬ mi, potrzebnemi do doprowadzania pradu wtórnego. Szczegól ten upraszcza w znacz¬ nym stopniu budowe rurki przekaznika, przyczyniajac sie do jej niskiej ceny.Na fig. 17 uwidoczniono odmienna po¬ stac wykonania ukladu magnetycznego przekaznika. Wedlug tego wykonania ten sam elektromagnes jest stosowany przy wiekszej liczbie przekazników, umieszczo¬ nych równolegle. W urzadzeniu tern ze¬ wnetrzne nasady biegunowe v sa uksztal¬ towane tak, iz tworza wspólny obieg ma¬ gnetyczny dla wszystkich przekazników, natomiast wtórne obwody pradu elektrycz¬ nego moga byc laczone w sposób dowol¬ ny. PL