Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia, sluzacego do ochrony instalacyj elek¬ trycznych przed skutkami, wywolywanemi przez prady, plynace do ziemi, a powstale wskutek uszkodzen lub bledów w izolacji.Urzadzenie zawiera przekaznik róznicowy z uzwojeniami, wlaczonemi do kazdego przewodu doplywowego instalacji; ze¬ wnetrzne wypadkowe pole magnetyczne, wytwarzane przez wymienione uzwojenie, jest bardzo male wówczas, gdy instalacja znajduje sie w zupelnym porzadku.Cecha charakterystyczna urzadzenia we¬ dlug wynalazku jest zaopatrzenie przekaz¬ nika róznicowego w dwie kotwiczki, z któ¬ rych jedna ma takie wymiary, ze w razie zjawienia sie w instalacji uplywnosci do ziemi lub powstania w izolacji nieduzego uszkodzenia, zostaje przyciagnieta przez przekaznik, a przez to samo wlacza elek¬ tryczny przyrzad alarmowy, np. optyczny lub akustyczny, natomiast druga kotwiczka zostaje przyciagnieta dopiero wtedy, gdy uplywnosc osiagnie wieksza wartosc, i spo¬ woduje wówczas przeplyw pradu przez u- zwojenie drugiego przekaznika, który wy¬ woluje otwarcie wylacznika, wylaczajacego z sieci cala instalacje.Opisywanego rodzaju urzadzenie o- chronne moze byc stosowane zarówno w in¬ stalacjach z dwoma tylko przewodami do- plywowemi, niezaleznie od tego, czy oby-dwa z nich, czy tylko jeden znajduje sie pod napieciem, jak i w instalacjach trójfazo¬ wych z przewodem zerowym lub bez niego.Urzadzenie wykazuje zjawienie sie w insta¬ lacji malej uplywnosci, a w razie nie usu¬ niecia uszkodzenia, które ja wywolalo, od¬ lacza instalacje od sieci, zanim uszkodzenie stanie sie tak wielkie, iz bedzie zagrazac za¬ paleniem sie instalacji. Nalezy zauwazyc, ze dzialanie urzadzenia jest zupelnie niezalez¬ ne od okolicznosci, czy do instalacji sa przy¬ laczone odbiorniki pradu.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie kilka przykladów wykonania urzadzenia ochronnego wedlug wynalazku, a mianowi¬ cie fig. 1 uwidocznia urzadzenie w zastoso¬ waniu do instalacji o dwóch przewodach doplywowych, fig. 2 — postac wykonania u- rzadzenia ochronnego w instalacji trójfazo¬ wej z przewodem zerowym a fig. 3 — postac wykonania kotwiczki przekaznika róznico¬ wego.Na fig. 1 literami O i P oznaczono prze¬ wody doplywowe, poprowadzone od sieci, do których wlaczono odpowiednio uzwoje¬ nia Vo, Vj, natomiast odbiorniki pradu w instalacji oznaczono litera N. Uzwojenia Vo i V moga byc nawiniete na wspólnym rdzeniu zelaznym lub tez na rdzeniach od¬ dzielnych, maja jednakowa nieduza liczbe zwojów i sa umieszczone symetrycznie wzgledem siebie tak, jak to jest stosowane w przekaznikach róznicowych, dzieki cze¬ mu wypadkowe zewnetrzne pole magne¬ tyczne uzwojen jest bardzo male wówczas, gdy instalacja jest w porzadku. Przekaz¬ nik posiada dwie kotwiczki K i C o takich wymiarach, ze kotwiczka K latwiej daje sie uruchomic niz kotwiczka C i przyciaganie jej do kontaktu M nastepuje juz wówczas, gdy w jednym z przewodów instalacji po¬ wstanie niedokladnosc w izolacji, powodu¬ jaca uplywnosc pradu np. do ziemi o nate¬ zeniu np. Vio ampera lub mniejszem. Ko¬ twiczka C zostaje przyciagnieta do kontak¬ tu D wówczas, gdy uplywnosc pradu osia¬ gnie wieksza wartosc, np. % amp. Obie ko¬ twiczki sa polaczone z przewodem O insta- - lacji w sposób, przewodzacy prad, nato¬ miast kontakty M i D sa przylaczone do drugiego przewodu P instalacji i to poprzez przyrzad alarmowy L wzglednie poprzez przekaznik 5, wspóldzialajacy z wylaczni¬ kiem A, wlaczonym w przewód P. Wylacz¬ nik A jest normalnie zamkniety, a otwiera sie tylko wówczas, gdy przez przekaznik B przeplywa prad. Do przewodów P i O przy¬ laczony jest przyrzad alarmowy E, np. lam¬ pa sygnalowa, w szereg z wylacznikiem F, który normalnie jest otwarty, a zostaje zamkniety zapomoca przekaznika B wów¬ czas, gdy ten ostatni znajduje sie pod pra¬ dem; wobec tego przyrzad alarmowy E wlacza sie wówczas, gdy przekaznik rózni¬ cowy odlaczyl instalacje.Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy. W razie powstania w instalacji uplyw¬ nosci wzrasta zewnetrzne pole magnetycz¬ ne przekaznika róznicowego, zaopatrzone¬ go w cewki V o, V., a skoro uplywnosc sta¬ nie sie dostatecznie duza, przekaznik róz¬ nicowy przyciagnie kotwiczke K, dzieki czemu nastepuje wlaczenie przyrzadu alar¬ mowego L. Jezeli nie usunie sie w pore u- szkodzenia, to przy wzroscie uplywnosci przekaznik róznicowy bedzie mógl przycia¬ gnac równiez kotwiczke C, której zetknie¬ cie z kontaktem D spowoduje przeplyw pradu przez uzwojenie przekaznika B, wy¬ wolujacego otwarcie wylacznika A, przy- czem przekaznik B wlacza jednoczesnie wylacznik F, powodujac wlaczenie przy¬ rzadu alarmowego E.W postaci wykonania urzadzenia we¬ dlug fig. 1 przyjeto, ze przewód P znajdu¬ je sie pod napieciem, a przewód O jest ze¬ rowy; w tym przypadku wystarcza wlacze¬ nie jednobiegunowego wylacznika A do przewodu, znajdujacego sie ppd napieciem.Jezeli natomiast oba przewody instalacji znajduja sie pod napieciem, to nalezy za¬ stosowac dwubiegunowy wylacznik A, — 2 -wskutek czego instalacja odlacza sie cal¬ kowicie od sieci, gdy uplywnosc stanie sie tak duza, ze nastapi przyciagniecie kotwicz¬ ki C.Przyrzad alarmowy moze stanowic lam¬ pa elektryczna, np. swietlaca, wlaczona bez¬ posrednio do odpowiedniego obwodu, ale równiez mozna stosowac dowolne inne przyrzady swietlne lub akustyczne, posred¬ nio lub bezposrednio wlaczone do obwodu pradu.Przyrzad alarmowy L na fig. 1 jest wla¬ czony do obwodu po stronie instalacyjnej przekaznika róznicowego, ale moze byc równiez wlaczony po jego stronie siecio¬ wej. W obu przypadkach zewnetrzne pole magnetyczne przekaznika róznicowego w razie powstania uplywnosci w instalacji po¬ zostanie zawsze zalezne jedynie od wymie¬ nionej uplywnosci, ale uklad polaczen, przedstawiony na fig. 1, daje te korzysc, ze urzadzenie ochronne zabezpiecza równiez obwód przyrzadu alarmowego L.Uzwojenie przekaznika B jest przyla¬ czone do przewodu P po stronie sieciowej przekaznika róznicowego, ale moze byc równiez polaczone po stronie instalacyjnej przekaznika.Na fig. 2 litery R, S i T oznaczaja trzy przewody fazowe instalacji trójfazowej, a litera O jej przewód zerowy. Przewody fazowe lacza sie normalnie z instalacja za posrednictwem trójbiegunowego wylaczni¬ ka A. W tym przypadku przekaznik rózni¬ cowy jest wyposazony w cztery uzwojenia VR, V5, VTi V0, z których kazde jest wla¬ czone do odpowiedniego przewodu doply¬ wowego. Litera W oznacza silnik trójfazo¬ wy lub inny trójfazowy odbiornik pradu, przylaczony do instalacji. Podobnie, jak na fig. 1, mozna w przekazniku róznicowym zastosowac dwie kotwiczki, lecz równiez mozna zastosowac tylko jedna kotwiczke G, która w razie niewielkiej uplywnosci do zie¬ mi tylko niewiele odchyla sie od swego po¬ lozenia spoczynku i wlacza przyrzad alar¬ mowy L za posrednictwem elastycznego kontaktu sprezynowego H, a dopiero przy wiekszej uplywnosci zostaje calkowicie przyciagnieta i wlacza za posrednictwem kontaktu / równiez obwód przekaznika B, który wówczas wylacza wylacznik A1 i u- ruchomia, jak wyzej podano, przyrzad alar¬ mowy E.Kontakty H i J zamiast jeden pod dru¬ gim mozna umiescic równiez jeden za dru¬ gim wzdluz kotwiczki, jak uwidoczniono na fig. 3; w tym przypadku kontakt H, znaj¬ dujacy sie najblizej srodka obrotu kotwicz¬ ki G, w porównaniu z drugim kontaktem, jest umieszczony o tyle wyzej, ze zostaje zwarty, zanim kotwiczka G dotknie drugie¬ go kontaktu.Jezeli w instalacji trójfazowej niema przewodu zerowego, to odpada uzwojenie V° i przekaznik dziala tak samo, jak opi¬ sano wyzej, o ile kotwiczka G jest przyla¬ czona do punktu zerowego trójfazowego silnika W lub do jednego z przewodów fa¬ zowych, nie polaczonych z przyrzadem alarmowym L lub przekaznikiem B. Jezeli jednak, jak na fig. 2, istnieje przewód ze¬ rowy, to jest rzecza obojetna, do którego z przewodów fazowych R, S, T przylaczy sie przyrzad alarmowy L i przekaznik B.W postaci wykonania, uwidocznionej na fig. 1, kotwiczki K i C moga posiadac nie¬ jednakowa sprezystosc, a mianowicie moga byc wykonane z grubszych lub cienszych sprezyn plaskich, albo tez moga sie znajdo¬ wac pod dzialaniem sprezyn, zwinietych srubowo i ewentualnie polaczonych z prze¬ ciwwagami lub podobnemi urzadzeniami mechanicznemi. Kotwiczki moga byc rów¬ niez umieszczone w róznych odleglosciach od rdzenia wzglednie rdzeni uzwojen prze¬ kaznika róznicowego, a przekaznik moze byc umieszczony w pozycji stojacej, lezacej lub wiszacej. W postaci wykonania, uwi¬ docznionej na fig. 2, dwuetapowy ruch ko¬ twiczki uzyskuje sie poprostu w ten sposób, ze zarówno kotwiczka G, jak i szczeka kon- - 3 -taktowa H sa wykonane w postaci sprezyn plaskich, których wymiary wyznacza sie doswiadczalnie.W instalacjach dwuprzewodowych moz¬ na nie stosowac wylacznika F do przyrza¬ du alarmowego E, jezeli stanowi go lampa swietlacaf która w tym przypadku wlacza sie równolegle do wylacznika A.Kotwiczce C mozna oczywiscie nadac takie wymiary, zeby wylacznik A przery¬ wal polaczenie instalacji z siecia juz wte¬ dy, kiedy uplywnosc lub ewentualne prze¬ ciazenie nie osiagnely jeszcze takiej warto¬ sci, przy której zwykle bezpieczniki prze¬ rywaja prad.Wylacznik A jest tak urzadzony, ze za- ryglowywa sie samoczynnie, skoro ulyw- nosc do ziemi wywola jego otwarcie, i daje sie dopiero wtedy ponownie zamknac, gdy uszkodzenie, powodujace uplywnosc, zo¬ stalo usuniete. Jezeli istnieje jeszcze inne mniejsze uszkodzenie, to wykazuje je usta¬ wicznie przyrzad alarmowy L. PL