Wynalazek dotyczy urzadzenia do od¬ bioru nieruchomych lub ruchomych obra¬ zów, przesylanych droga telegraficzna lub radiotelegraficzna, z zastosowana w niem elektryczna lampa wyladowcza, w której wytwarzana jest wiazka promieni katodo¬ wych. Promienie katodowe padaja na swia¬ tloczuly ekran, który fluoryzuje pod wply¬ wem uderzen elektronów, wskutek czego slad promienia na ekranie jest widoczny.Przy pomocy zmiennego pola elektryczne¬ go lub magnetycznego wiazka promieni katodowych mozna rozrzadzac w ten spo¬ sób, ze slad wiazki promieni na ekranie po¬ rusza sie po ekranie w okreslony sposób, Na natezenie promieni katodowych wywie¬ ra wplyw znajdujaca sie miedzy katoda i anoda siatka, do której doprowadzane jest napiecie zmienne, wytwarzane w na¬ dajniku odpowiednio do wartosci swietlnej poszczególnych elementów obrazu. Przy odpowiednich zmianach natezenia promie¬ ni katodowych, polaczonych z ruchem wiazki, mozna otrzymywac na ekranie ob¬ raz widzialny. Jasnosc obrazu zalezy prze¬ waznie od szybkosci, z jaka elektrony tra¬ fiaja na fluoryzujacy ekran, i zwieksza sie wraz z ta szybkoscia, wiec pod tym wzgle¬ dem duza szybkosc elektronów jest ko¬ rzystna. Wskutek tego jednak, ze przytych warunkach do osiagniecia zmian na¬ tezenia promieni katodowych niezbedne jest wysokie napiecie siatkowe, powstaje ta niedogodnosc, ze do wytworzenia tych wysokich napiec siatkowych potrzebny jest wzmacniacz malej czestotliwosci o duzej mocy. Wzmacniacze te sa jednak kosztow¬ ne i moga powodowac skazenia odbierane^ go obrazu.Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie odbiorcze, w którem elektrony trafiaja z duza szybkoscia na fluoryzujacy ekran, przyczem zmiany napiecia siatkowego mo¬ ga byc tak nieznaczne, ze wspomniany wzmacniacz koncowy moze byc usuniety, siatka zas moze byc polaczona bezposred¬ nio z obwodem wyjsciowym odbiornika.Wedlug wynalazku miedzy siatka i a- noda umieszcza sie jedna lub kilka pomoc- . niczych elektrod, posiadajacych wzgledem katody potencjal dodatni, który jest mniejszy od potencjalu anody i zmniejsza sie wraz ze zwiekszeniem odleglosci elek¬ trody pomocniczej od anody. Dzieki temu spadek napiecia przebiega w taki sposób wzdluz osi lampy od katody ku fluoryzu¬ jacemu ekranowi, ze w miejscu, w którem umieszczona jest siatka, spadek napiecia jest stosunkowo nieznaczny, wskutek cze¬ go zachowujac duze szybkosci, z jakiemi elektrony trafiaja na fluoryzujacy ekran, mozna osiagnac zapomoca niskiego napie¬ cia siatkowego takie same zmiany nateze¬ nia promienia, jakie w znanem urzadzeniu, przy duzej szybkosci elektronów, mozna uzyskac jedynie przy Wysokiem napieciu siatkowem.Elektrode pomocnicza stanowi wedlug wynalazku najkorzystniej ekran z otwo¬ rem, umieszczonym na drodze strumienia elektronowego.Wynalazek jest uwidoczniony na ry¬ sunku, na którym fig. 1 przedstawia urza¬ dzenie odbiorcze wedlug wynalazku; fig. 2 i 3 — czesc lampy wedlug wynalazku, wy¬ twarzajacej wiazke promieni katodowych; fig. 4 — wykres przebiegu napiecia wzdluz osi lampy; fig. 5 — odmiana wykonania czesci lampy, przedstawionej na fig. 3; fig. 6 — przekrój wzdluz linji 6 — 6 na fig. 5; fig. 7 — odmiana wykonania czesci lampy, przedstawionej na fig. 3; fig. 8 — wykres charakterystycznych wlasciwosci lampy o promieniach katodowych, zastosowanej w urzadzeniu wedlug wynalazku; fig. 9 — odmiana ukladu polaczen urzadzenia we¬ dlug wynalazku.Na fig. 1 przedstawiona jest lampa 10, wytwarzajaca wiazke promieni katodo¬ wych, w której w czesci zwezonej banki umieszczona jest armatka elektronowa, za¬ wierajaca katode 11, drut zarowy 12, ano¬ de 13 oraz siatke 14, umieszczona miedzy katoda i anoda. Energja baterji 15 jest do¬ prowadzana do drutu zarowego 12 poprzez opornik 16. Do wytwarzania zmian nate¬ zenia promieni katodowych w zaleznosci od odbieranych pradów, odpowiadajacych poszczególnym elementom obraz- siatka 14 jest polaczona zapomoca przewodów 17 i 18 z obwodem wyjsciowym filtru 19, któ¬ ry prady, odpowiadajace poszczególnym e- lementom obrazu, oddziela od impulsów synchronizacyjnych, odebranych przez ten sam odbiornik. Przewód 21 laczy obwód wyjsciowy filtru 19 z kontaktem slizgo¬ wym 22 opornika 23, wlaczonego równo legie do baterji 24. Przez przestawianie kontaktu 22 mozna dowolnie ustalac sto¬ sunek miedzy napieciem na siatce 14 i ka¬ todzie 11. Opornik 24a, wlaczony równo¬ legle do baterji 25, jest zaopatrzony w kontakt slizgowy 26, polaczony z anoda 13 przewodem 27. Lampa 10 jest zaopatrzo¬ na w metalowa okladzine 28, np. ze srebra, pokrywajaca wewnetrzna powierzchnie banki lampy. Okladzina ta sluzy do zwiek¬ szenia szybkosci elektronów miedzy anoda 13 i fluoryzujacym ekranem 29 oraz do skupiania elektronów w jednym punkcie na tym ekranie. Okladzine 28 laczy sie z biegunem dodatnim baterji 30. Miedzy — 2 —przewodami 18 i 21 filtru 19 wlaczony jest opornik siatkowy 31. Impulsy synchroni¬ zacyjne dla poziomego i pionowego ruchu promienia katodowego sa doprowadzane poprzez przewód 32 do wejsciowego obwo¬ du filtru 33, który oddziela impulsy piono¬ we od poziomych. Wzmocnione impulsy po¬ ziome sa doprowadzane poprzez przewody 35 do cewek 34, natomiast impulsy piono¬ we dochodza przewodami 37 do cewek 36.Wedlug wynalazku miedzy siatka 14 i anoda 13 umieszczony jest ekran 38.Ekran ten posiada otwór i w postaci wy¬ konania lampy wedlug fig. 2 i 3 jest utrzy¬ mywany przez siatke 14 przy pomocy pew¬ nej liczby drucików 39, których koncef le¬ zace obok siebie, sa polaczone szklanemi perelkami 40, natomiast drugie konce sa polaczone z siatka 14 wzglednie z ekranem 38 np. przez spawanie punktowe. Anoda 13 jest podtrzymywana równiez siatka 14 za posrednictwem pewnej liczby drucików 41, których konce, lezace obok siebie, sa pola¬ czone zapomoca Szklanych perelek 42, na¬ tomiast drugie konce sa pfolaczone z ekra¬ nem 38 wzglednie z anoda 13 równiez przez spawanie punktowe.Siatke 14, anode 13 i ekran 38 dzwiga slupek 43 za posrednictwem drucików 44 i 45, polaczonych z siatka np. spawaniem punktowem. Na drugim koncu slupka 43 druciki 44 sa polaczone z przewodami 17.W ten sam sposób katoda 11 jest podtrzy¬ mywana slupkiem 43 przy pomocy drutu 45a, polaczonego z przewodem 46. Drut zarowy 12 jest podtrzymywany drutami 47 i 48, polaczonemi z baterja 15 i oporni¬ kiem 16. Anoda 13 jest polaczona z prze¬ wodem 27 zapomoca drutu 49, który jest przypojony do anody w miejscu 49a. Drut 49 jest umieszczony w szklanej rurce 50, izolujacej anode 13 od ekranu 38 i siatki 14. Rurka 50 jest umieszczona po stronie siatki 14 w tulejce 52, wykonanej z niklu lub innego odpowiedniego materjalu. Ekran 38 jest polaczony z dodatnim biegunem baterji lub innem zródlem napiecia stalego 53 poprzez przewód 54 i drut 55, który w miejscu 56 jest polaczony z ekranem 38.Jedna postac wykonania urzadzenia wedlug wynalazku dala nalezyte wyniki przy zastosowaniu lampy do promieni ka¬ todowych, w której srednica otworu 57 siatki wynosi 0,21 cm, srednica zas otwo¬ ru 58 w ekranie 38 oraz otworu 59 w ano¬ dzie okolo 0,14 cm. W urzadzeniu tern od¬ leglosc siatki 14 od ekranu 38 wynosila okolo 0,08 cm, odleglosc zas ekranu 38 od anody 13 — okolo 23 cm, wewnetrzna sred¬ nica zwezonej czesci lampy 10 okolo 5 cm.W ukladzie tym baterja 30 byla tak obli¬ czona, ze potencjal dodatni okladziny 28 wynosil 4000 woltów, potencjal dodatni anody 13 — 1000 woltów i wreszcie po¬ tencjal dodatni ekranu 38 — 45 woltów.Urzadzenie to wymagalo do calkowitego przerwania strumienia elektronowego za¬ stosowania na siatce ujemnego potencjalu 3,5 wolta* Dzialanie urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku wyjasnia wykres, uwidoczniony na fig. 4, przedstawiajacy graficznie przebieg na¬ piecia wzdluz osi lampy miedzy katoda 11 i anoda 13. Jezeli przypuscic, ze potencjal katody 11 jest zerowy i ze potencjal do¬ datni, nadany ekranowi 38, wynosi 45 wol¬ tów, to wówczas gradient napiecia wzdluz osi lampy wpoblizu siatki 14 mozna wyra¬ zic przez—— . Przy tych stosunkowo ma- ds lych gradientach napiecia natezenie pro¬ mieni katodowych reguluje sie przy pomo¬ cy zmiennego napiecia siatki 14, wynosza¬ cego okolo 2 woltów.Po przejsciu elektronów przez siatke 14 i po ich dojsciu do ekranu 38 gradient na- dv' piecia, oznaczony przez —— , znacznie sie d s zwieksza wskutek stosunkowo duzej rózni¬ cy potencjalów miedzy ekranem 38 i ano¬ da 13. Okolo anody 13 gradient napiecia zwieksza sie jeszcze bardziej wskutek wy- — 3 —sokiego dodatniego potencjalu 4000 wol¬ tów okladziny 28.Jest zatem zrozumiale, ze gradient na¬ piecia wzdluz osi lampy 10 zwieksza sie stopniowo miedzy katoda 11 i anoda 13.Wskutek stosunkowo nieznacznej szybko¬ sci elektronów wpoblizu siatki 14 sa one bardzo wrazliwe na zmiane napiecia siatki 14, natomiast okolo ekranu 38 szybkosc elektronów staje sie na tyle duza, ze tra¬ fiaja one na fluoryzujacy ekran 29 z o- gromna szybkoscia, dzieki czemu otrzymu¬ je sie obraz o wystarczajacej jasnosci.Jezeli ekranu 38 nie stosuje sie, to, jak wynika z fig. 4, gradient napiecia wzdluz osi lampy 10 jest staly miedzy katoda 11 i anoda 13 i moze byc wyrazony przez kat pochylenia linji AB. Jezeli nastepnie d s wszystkie warunki w ukladzie sa te same, to ujemny potencjal 35 woltów, przylaczo¬ ny do siatki 14, wystarcza do calkowitego wstrzymania strumienia elektronowego, na¬ tomiast zmienne napiecie okolo 12 woltów wystarcza do rozrzadzania natezeniem wiazki promieni katodowych. Do osiagnie¬ cia tych stosunkowo duzych wahan napie¬ cia siatki potrzebny jest w odbiorniku wzmacniacz malej czestotliwosci o duzej mocy.Wynika z tego zatem, ze jezeli nie sto¬ suje sie ekranu 38, to stosunek miedzy na¬ pieciem anodowem 1000 woltów i ujemnem napieciem siatkowem 35 woltów, niezbed- nem do calkowitego przerwania strumienia elektronowego, wynosi okolo 29; natomiast w urzadzeniu wedlug wynalazku, w któ- rem stosuje sie ekran 38, stosunek ten rów- . 1000 . f t na sie , to jest okolo 286.W innej postaci wykonania, przedsta¬ wionej na fig. 5 i 6, anoda 13a, odpowia¬ dajaca anodzie 13 na fig. 2 i 3, jest zaopa¬ trzona w plytke 60, umieszczona prosto¬ padle do osi lampy. Anoda 13a — 60 jest utrzymywana siatka 14 przy pomocy dru¬ tów 61 y których konce polaczone sa ze so¬ ba zapomoca perelki szklanej 62. Ekran 38a, odpowiadajacy ekranowi 38 na fig. 2 i 3, jest utrzymywany siatka 14 przy po¬ mocy drutów 63, zawierajacych szklane pe¬ relki 64. Ekran 38a posiada mniejsza sred¬ nice, anizeli plytka anodowa 60. Dzieki ta¬ kiej budowie umozliwione jest polaczenie przewodu 49 z anoda 60 bez wykonywania otworu w ekranie 38a.Budowa, przedstawiona na fig. 7, odpo¬ wiada postaci wykonania wedlug fig. 6.Stosuje sie tutaj ekran 386, odpowiadaja¬ cy ekranowi 38a na fig. 6 i posiadajacy te sama srednice co i plytka anodowa 60.Anoda jest przymocowana do ekranu 38b zapomoca srub 65 i 66, przyczem odpowied¬ nia odleglosc miedzy ekranem 386 i anoda 60 jest zachowana przez zastosowanie pier- snienia 67 z materjalu izolacyjnego.Na fig. 8 przedstawione sa rózne cha¬ rakterystyki lampy o promieniach katodo¬ wych, wykonanej zgodnie z wynalazkiem.Krzywe 68, 69, 70, 71 i 72 uwidoczniaja zmiane natezenia pradu w przewodzie 73 jako funkcji napiecia na siatce 14. Krzywe 68—72 zostaly otrzymane przy dodatnich potencjalach 50, 70, 80, 90 i 120 woltów e- kranu 38. Podczas tych pomiarów opornik 60 byl tak ustawiony, ze napiecie Ef wlókna zarowego wynosilo 2,5 wolta, przyczem prad zarzenia 7/=2,22 amp. Potencjal Eax anody 13 posiadal wartosc 600 woltów, po¬ tencjal zas Ea2 okladziny 28 — 2400 wol¬ tów. Okazalo sie, ze przy potencjale dodat¬ nim 70 woltów na ekranie 38 osiaga sie do¬ bre wyniki, nadajac siatce staly potencjal ujemny okolo 1,5 do 2 woltów. Przy tych warunkach wahania napiecia na siatce 14, wytwarzane w celu rozrzadzania wiazka promieni katodowych, znajduja sie w gra¬ nicach od 1 wolta napiecia dodatniego do 4,5 woltów napiecia ujemnego.Przy potencjale 110 woltów na ekranie 38 najlepsze wyniki uzyskuje sie przy u- jemnem napieciu siatkowem, wynoszacem — 4 —5 woltów. W tym przypadku do rozrza¬ dzania wiazka promieni katodowych wy¬ magana jest zmiana napiecia na siatce od zera do minus 10 woltów.Jezeli potencjal na ekranie 38 jest wiek¬ szy od 110 woltów, to najwieksza jasnosc ekranu 29 jest mniejsza, anizeli przy mniejszym potencjale na ekranie 38. Po¬ wstaje to wskutek tego, ze przy dodatnim potencjale 120 woltów na ekranie 38 naj¬ wieksza emisje elektronowa katody osiaga sie juz przy nieznacznej zmianie napiecia siatkowego. Na zjawisko to wskazuje krzy¬ wa 72, z której wynika, ze punkt nasycenia osiaga sie przy napieciu siatkowem wyno- szacem ok. minus 2,0 woltów.Z powyzszych danych wynika, ze stosu¬ jac lampe o powyzej wskazanych wymia¬ rach najlepsze wyniki uzyskuje sie przy potencjale ekranu 38, wynoszacym 100 wol¬ tów, i ujemnem napieciu siatki okolo 4 — 6 woltów, przyczem wahania napiecia siat¬ ki, zalezne od poszczególnych elementów obrazu, leza miedzy 8 — 10 woltami. W tym przypadku lampa pracuje na prawej czesci charakterystyki i moze byc umie¬ szczona, bez koniecznosci posredniego wla¬ czania wzmacniacza, bezposrednio w wyj¬ sciowym obwodzie detektora, odbierajace¬ go drgania wielkiej czestotliwosci z ante¬ ny.Z drugiej strony jest zrozumiale, ze je¬ zeli wstepne napiecie siatkowe jest tak ob¬ liczone, iz lampa pracuje na zakrzywieniu charakterystyki, to lampa ta moze sluzyc jako detektor, wskutek czego zbednem sie staje stosowanie osobnego detektora mie¬ dzy wzmacniaczem wielkiej czestotliwosci a lampa wedlug wynalazku.Fig. 9 przedstawia odmiane ukladu po¬ laczen wedlug fig. 1, w którym lampa o promieniach katodowych sluzy nietylko ja¬ ko detektor pradów, odpowiadajacych po¬ szczególnym elementom obrazu, lecz takze reaguje jednoczesnie na impulsy synchro¬ nizacyjne. Filtr 19 jest w tym przypadku zbedny, przewody zas 18 i 21 sa polaczone w odbiorniku 20 bezposrednio ze wzmac¬ niaczem wielkiej czestotliwosci. Opornik 75, bocznikujacy pojemnosc 77, jest umie¬ szczony w przewodzie 27. Dwa przewody 32, które w urzadzeniu wedlug fig. 1 sa po¬ laczone z filtrem 33, w ukladzie wedlug fig. 9 lacza sie z przewodami 76 i koncami opornika 75. W tym ukladzie polaczen de¬ tektorowane prady sa doprowadzane do konców opornika 75. Prady, odpowiadaja¬ ce poszczególnym elementom obrazu i po¬ siadajace stosunkowo wielka czestotliwosc, sa doprowadzane do siatki 14 poprzez po¬ jemnosc 77, natomiast impulsy synchroni¬ zacyjne o czestotliwosci 16 i 1000 okresów sa doprowadzane do filtru 33 przewodem 76, PL