Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania bitumicznych mieszanek do budowy nawierzchni drogowych, jak rów¬ niez podlóg, chodników i t. d., i polega na wytwarzaniu mieszanek na zimno, to zna¬ czy bez stosowania wyzszych temperatur.Produkt, otrzymany w sposób niniejszy, jest ziarnisty i sypki i nadaje sie zwlaszcza do budowy dróg, nawierzchni drogowych i do podobnych celów, przyczem moze byc ukladany na zimno.Sposób wedlug wynalazku niniejszego obejmuje zastosowanie domieszek w posta¬ ci stosunkowo duzych kawalków kamienia bitego, drobniejszego tlucznia oraz piasku lub innego podobnego materjalu drobniej¬ szego i wodnej emulsji miekkiego bitumu, przyczem wkoncu dodaje sie twardego bi¬ tumu w stanie stalym, np. w postaci pro¬ szku. Przy wykonywaniu sposobu niniejsze¬ go jest rzecza pozadana, aby wodna emul¬ sja miekkiego bitumu byla rozlozona, t. j. aby asfalt oddzielil sie od wody i materjal kamienny zostal pokryty miekkim bitu¬ mem przed dodaniem do masy twardego bitumu. Emulsja rozpada sie wskutek do¬ dania materjalu kamiennego, albo tez w razie potrzeby dodaje sie do emulsji sub- stancyj, wywolujacych jej rozpad.Podczas wykonywania sposobu niniej-szego moze okazac sie pozadanego, dodanie do miekkiego bitumu rozpuszczalnika, ko¬ rzystnie *dzpus£Gz|ln^ lotnego, w celu zkpewriiehia^ mozliwie najbardziej jedno¬ stajnej powloki miekkiego bitumu na ma- terjale kamiennym. Stosowanie rozpu¬ szczalnika zapewnia powlekanie materjalu kamiennego miekkim bitumem w przypad¬ kach, gdy np, materjal ten sklada sie z duzych i malych czastek, przyczem podczas dodawania bitumu male czastki maja sklonnosc do zbierania miekkiego bitumu z powierzchni wiekszych czastek. Rzecz ja¬ sna, ze przy stosowaniu rozpuszczalnika miekkiego bitumu, rozpuszczalnik ten osta¬ tecznie ulatnia sie z mieszaniny po jej ze¬ staleniu sie na miejscu, ale podczas mie¬ szania zabezpiecza on powlekanie czastek materjalu kamiennego wszelkiej wielkosci miekkim bitumem, przyczem nie zwieksza sie w ostatecznej mieszaninie ilosci bitumu lacznie z twardym bitumem, uplynnionym zapomoca bitumu miekkiego.Jezeli przy wykonywaniu sposobu do¬ daje sie do miekkiego bitumu rozpuszczal¬ nika, to mozna go* dodac przed zemulgowa- niem tego bitumu, albo tez mozna go dodac do mieszaniny po dodaniu do materjalu ka¬ miennego emulsji miekkiego bitumu albo na¬ wet po dodaniu do mieszaniny bitumu sproszkowanego.Mase ostateczna tworzy zasadniczo ma¬ terjal kamienny, powleczony miekkim bi¬ tumem, przyczem w calej masie materjalu kamiennego rozproszony jest twardy bitum w stanie stalym lub sproszkowanym. Ma¬ sa zawiera równiez wode z emulsji. Otrzy¬ mana sypka mase ziarnista moina latwo ukladac, przyczem podczas ugniatania ma¬ sy, np, przez walcowanie albo ubijanie, twardnieje ona dzieki uplynnieniu twar¬ dego bitumu przez miekki bitum, przez co powstaje z bitumu jednorodne lepiszcze.Masa nie twardnieje jednakze przed ugnia¬ taniem dzieki obecnosci w niej wody oraz dzieki temu, ze bez ugniatania miekki bi¬ tum bardzo powoli uplynnia twardy bitum.Zatem masa moze byc magazynowana przez dluzszy okres czasu albo przewozona na wieksze odleglosci i nie traci swej sypko¬ sci. Masy ostateczne sa jednakowe bez # wzgledu na to, czy stosuje sie przy jej wy¬ twarzaniu rozpuszczalnik, czy tez rozpu¬ szczalnika nie stosuje sie. Rozpuszczalnik, podobnie jak i woda, ulatnia sie ostatecz¬ nie z mieszaniny po ulozeniu jej na miej¬ scu i ugnieceniu.Do wytwarzania masy mozna stosowac dowolny odpowiedni miekki i twardy bi¬ tum, przyczem ilosci tych bitumów oraz ich stosunek wagowy do ilosci materjalu kamiennego moga wahac sie w bardzo roz¬ leglych granicach, zaleznie od pozadanych wlasciwosci produktu ostatecznego. Jako bitum miekki moga byc stosowane pozo¬ stalosci po destylowaniu ropy, smola, otrzy¬ mywana przy destylowaniu wegla pod ci¬ snieniem, lub podobne substancje. Miekki bitum winien posiadac lepkosc wedlug Fu¬ rora ponizej 1000 sekund w temperaturze 50° wedlug wzorcowej metody badania lep¬ kosci produktów naftowych (American So- ciety for Testing Materials, Designation D 68 — 30).Emulsja bitumu miekkiego winna byc emulsja wodna, przyczem miekki bitum wi¬ nien stanowic faze rozsiana, a woda — fa¬ ze ciagla; emulsja ta, która mozna sporza¬ dzac wedlug dowolnego znanego sposobu, moze odpowiadac wszelkiemu pozadanemu stezeniu miekkiego bitumu, np. 50 — 75%- ale moze równiez zawierac i wiecej lub mniej wody. Emulsje mozna wytworzyc np. przez dodanie stopionego miekkiego bi¬ tumu, przy gwaltownem mieszaniu, do wod¬ nego roztworu dowolnego odpowiedniego czynnika emulgujacego, jak np. mydla.Twardym bitumem moze byc twarda pozo¬ stalosc po destylacji ropy, albo asfalt na¬ turalny, np. asfalt Trinidad Gilsonit, albo podobne substancje. Twardy bitum stosu¬ je sie (najlepiej) w postaci proszku. - 2 -Materjal kamienny moze byc dowolne¬ go pozadanego typu, zaleznie od ostatecz¬ nego przeznaczenia produktu; moze on równiez posiadac dowolne pozadane rozr miary kawalków. A wiec materjal moze zawierac naturalny piaskowiec bitumiczny, wapien, piasek, np. piasek z lawic lub rzeczny, wszelkiego rodzaju tluczen bitu¬ miczny lub niebitumkzny albo mieszanine tych mater}alów.Gdy pozadane jest zastosowanie odpo¬ wiedniej substancji do rozbicia emulsji, w zwiazku z dodaniem jej do materjalu ka¬ miennego, mozna dodawac do mieszaniny elektrolitu, Jak np. wapna, cementu port¬ landzkiego, soli lub podobnej substancji, przyczem korzystne jest dodawanie elek¬ trolitu przed dodaniem twardego bitumu, aby zabezpieczyc powleczenie materjalu kamiennego miekkim bitumem przed doda¬ niem do mieszaniny bitumu twardego.Gdy do wytwarzania masy jest poza¬ dane lub potrzebne zastosowanie rozpu¬ szczalnika, to rozpuszczalnikiem tym mo¬ ze byc rozpuszczalnik, nadajacy sie do roz¬ puszczania lub zmiekczania uzytego bitu¬ mu miekkiego. Rozpuszczalnikiem moze byc naprzyklad dowolny lekki destylat nafto¬ wy, Jak benzyna, lekka benzyna lub po¬ dobne substancje. Ilosc stosowanego roz¬ puszczalnika moze wahac sie w bardzo roz¬ leglych granicach, zaleznie od rodzaju i ilosci uzytego bitumu miekkiego oraz od wlasciwosci materjalu kamiennego, jego rodzaju lub rozmiarów kawalków. Ilosc stosowanego rozpuszczalnika moze wahac sie od 10 do 20% wagowych w stosunku do bitumu miekkiego.Charakterystycznym przykladem za¬ stosowania w praktyce sposobu wytwarza¬ nia wedlug wynalazku masy bitumicznej, nadajacej sie do nakladania na podloze z betonu, cegiel, kamienia lub z podobnego materjalu, w celu wytwarzania nawierzchni drogowej, jest masa, sporzadzona wedlug nastepujacego przepisu: tluczonego piaskowca bi¬ tumicznego 92 czesci wagowe emulgowanego w wodzie miekkiego bitumu, np. pozostalosci z desty¬ lacji ropy o lepkosci wedlug Furol'a 600 — 1000 sek. w50°Cr 3 „ sproszkowanego asfaltu Trinidad 5 „ „ Mase te wytwarza sie w ten sposób, ze tluczony piaskowiec zaladowuje sie do od¬ powiedniego mieszalnika, do którego na¬ stepnie doprowadza sie emulsje, a miano¬ wicie emulsje wodna, zawierajaca np. oko¬ lo 50% bitumu. Materjaly te miesza sie tak dlugo, az emulsja ulegnie rozkladowi i ma¬ terjal kamienny pokryje sie miekkim bitu¬ mem; rozklad emulsji mozna przyspieszyc, dodajac do mieszalnika pewna ilosc wapna, cementu portlandzkiego albo podobnej substancji w ilosci np. okolo 2 — 10%.Gdy materjal kamienny zostal juz powle¬ czony miekkim bitumem, dodaje sie spro¬ szkowanego asfaltu Trinidad,przyczem ma¬ se miesza sie nadal az do zupelnego roz¬ proszenia w niej sproszkowanego asfaltu.Asfaltu Trinidad mozna dodac do mieszal¬ nika takze przed ostatecznem zmieszaniem emulsji z materjalem kamiennym, gdy emulsja nie ulegla jeszcze albo tylko cze¬ sciowo ulegla rozkladowi. W tym przy¬ padku dodatek sproszkowanego asfaltu Trinidad ulatwia rozklad emulsji.Masa, wytworzona w powyzszy sposób, jest latwa w obróbce, daje sie latwo prze¬ wozic, nakladac na podklad i ugniatac na zimno, a po ugnieceniu np. przez walco¬ wanie albo ubijanie miekki bitum stosun¬ kowo latwo uplynnia twardy bitum, woda zas wyparowuje.Jest rzecza jasna, ze zamiast tluczone¬ go piaskowca bitumicznego mozna uzyc in¬ nego dowolnego materjalu bitumicznego lub niebitumicznego. Mozna tez zastosowac - 3 -miekki bitum o innej lepkosci, jak równiez i twardy bitum w innej postaci. Nalezy uwzglednic to, ze przy stosowaniu niebitu- micznego materjalu wypelniajacego nalezy powiekszyc ilosc uzytego miekkiego bitu¬ mu w zaleznosci od poszczególnego rodza¬ ju materjalu wypelniajacego i od rodzaju miekkiego bitumu.Przykladem masy nawierzchniowej, wy¬ tworzonej przy uzyciu niebitumicznego ma¬ terjalu wypelniajacego, jest mieszanka we¬ dlug nastepujacego przepisu: tluczonej skaly niebitu- micznej 85 czesci wagowych zemulgowanego miekkie¬ go bitumu 7 ,, ,, sproszkowanego asfaltu Trinidad 8 ,, ,, Mase nawierzchniowa wedlug tego przepisu mozna przygotowywac w sposób wyzej opisany.Przykladem masy nawierzchniowej, wytworzonej przy uzyciu zamiast asfaltu Trinidad twardej pozostalosci po dysty- lacji ropy lub gilsonitu, jest mieszanka, sporzadzona wedlug nastepujacego prze¬ pisu: tluczonej skaly niebitu- micznej 88 czesci wagowych zemulgowanego miekkie¬ go bitumu 8 ,, ,, asfaltu naftowego albo gilsonitu 4 „ Charakterystycznym szczególem sposo¬ bu niniejszego przy uzyciu rozpuszczalni¬ ka jest rozpuszczanie lub zmiekczanie miekkiego bitumu, zastosowanego w ilosci, pozadanej w mieszaninie ostatecznej, np. pozostalosci po destylacji ropy o lepkosci wedlug Furol'a pomiedzy 40 a 200 sek w 100°C, zapomoca np. nafty w ilosci 10 — 20% wagowych w stosunku do ilosci pozo¬ stalosci podestylacyjnej. Rozpuszczalnik nadaje miekkiemu bitumowi wieksza plyn¬ nosc, dzieki czemu zapewnia sie równo¬ miernosc powlekania wszystkich czastek uzytego dowolnego materjalu kamienne¬ go. Nadaje sie tu wszelki materjal kamien¬ ny, wzmiankowany w przytoczonych przy¬ kladach wykonywania sposobu, albo wszel¬ ki inny materjal, nadajacy sie do wytwa¬ rzania pozadanej mieszanki. Materjal ka¬ mienny sklada sie z kawalków o jednako¬ wej lub róznej wielkosci.Po rozcienczeniu miekkiego bitumu roz¬ puszczalnikiem, roztwór emulguje sie wo¬ da, przyczem bitum wprowadza sie do wo¬ dy, zawierajacej emulgator, np. mydlo, w roztworze. Emulsje te, która moze zawie¬ rac od 50 do 75% miekkiego bitumu, mie¬ sza sie nastepnie z wyzej opisanym mate- rjalem kamiennym. PL