Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu rozsadzania skal nad i pod ziemia, w za¬ stosowaniu do górnictwa, oraz urzadzenia, sluzacego do tego celu. Dotychczas wybu¬ chy przeprowadza sie wylacznie na podsta¬ wie doswiadczen praktycznych bez u- wzglednienia wlasnosci skal w miejscu wy¬ buchu i wplywu, nacisku skal. Wskutek te¬ go, np. w kopalni wegla, cisnienie skal po¬ woduje rozdrobnienie znacznej czesci we¬ gla na proszek; przytem stosuje sie prze¬ waznie zbyt duze ladunki wybuchowe.Przedmiotem wynalazku jest sposób, który pomimo zmniejszenia ladunku wy¬ buchowego daje lepsze wyniki a przytem powoduje znacznie mniejsze rozdrobnienie rozsadzonych mas na proszek.Wynalazek polega na tern, ze przybit¬ ka moze byc mocno przybita bez obawy uszkodzenia naboju wybuchowego, tak iz otrzymuje sie calkowicie szczelne za¬ mkniecie wydrazenia, dzieki czemu usuwa sie równiez skutecznie niebezpieczenstwo zaplonu gazów wybuchowych wzglednie pylu weglowego.Wedlug wynalazku przestrzen wybu¬ chowa w wydrazeniu jest oddzielona od przybitki tylko zapomoca korka, wykona¬ nego z tworzywa niepalnego i zaopatrzo¬ nego w uchwyt, przyczem przylegla czescprzybitki dobija sie bezposrednio do kor¬ ka/ przytrzymywanego zapomoca uchwytu, a pozostala czesc przybitki wbija sie tak, ze otrzymuje sie zupelnie szczelne za¬ mkniecie.Wedlug wynalazku korek utrzymuje sie zapomoca narzadu uchwytowego w pewnej odleglosci od naboju wybuchowe¬ go, obranej zaleznie od rodzaju skal. Od¬ leglosc w miekkich skalach jest np. wiek¬ sza, niz w twardych skalach.Poza tern, istotna cecha wynalazku jest to, ze naboje ladunku wybuchowego sa umieszczone bezposrednio jeden za dru¬ gim bez przedzialów wolnych i dosuniete az do koncu wydrazenia.Dzieki temu zawsze zapalaja —sie.-. wfszystkie naboje. Gazy wybuchowe, wy¬ wiazujace * sie pomiedzy nabojem i kor¬ kiem, wysadzaja wówczas duza zwarta mase, która nastepnie mozna latwo roz¬ drobnic wedlug zyczenia.Na rysunku przedstawiono urzadzenie do wykonywania sposobu wedlug wyna¬ lazku, przyczem fig. 1 przedstawia wydra¬ zenie, stosowane przy wykonywaniu spo¬ sobu wedlug wynalazku, fig. 2 — w zwiek¬ szonej podzialce korek, umieszczany w wydrazeniu przed przybitka, fig. 3 — wi¬ dok korka z lewej strony fig. 2, fig. 4 — w zmniejszonej podzialce uklad wydra¬ zen, stosowanych przy wykonywaniu spo¬ sobu wedlug wynalazku, a fig. 5 — sznu¬ ry o róznej dlugosci uzytkowej, polaczone z korkami wedlug wynalazku.Wydrazenie jest wywiercone w skale, podlegajacej rozsadzeniu (fig. 1). W le¬ wym zamknietym koncu wydrazenia u- mieszcza sie naboje wybuchowe /. Jak wi¬ dac na rysunku, skrajny nabój z lewej strony opiera sie o dno wydrazenia, a po¬ zostale naboje przylegaja ciasno do sie¬ bie. Nabój, znajdujacy sie z prawej stro¬ ny, jest nabojem zaplonowym, od którego odprowadzone sa przewody zaplonowe 2 do otwartego konca otworu. Korek 3, wy¬ konany z niepalnego tworzywa lub tez z soli, o dlugosci równej w przyblizeniu pól¬ torej srednicy, jest wlozony do wydraze¬ nia z iprawej strony, na tyle jednak, by pozostala wolna przestrzen H pomiedzy nabojem zaplonowym i korkiem 3. Sred¬ nica korka jest nieco mniejsza od prze¬ switu wydrazenia.Jak widac ma fig. 2 i 3 korek ma ksztalt cylindryczny. Korek ten posiada kanal osiowy, przez który przechodzi sznu¬ rek 4. Sznurek ten posiada na koncu, znaj¬ dujacym sie w korku, wezly 4', mieszcza¬ ce sie w pólkulistem wglebieniu 5 korka.Na swej cylindrycznej powierzchni korek posiada rowek 6, przez który przeprowa- -dzone sa przewody-zaplonowe 2, Gdy korek jest wsuniety do wydraze¬ nia, jak pokazano na fig. 1, to pierwsza czesc przybitki B przybija sie na korku, przytrzymujac go sznurkiem, wystajacym nazewinatrz. Druga czesc przybitki mozna przybic na pierwsza. Niema przytem zad¬ nej obawy, aby dobijanie przybitki moglo byc przyczyna uszkodzenia naboju wybu¬ chowego, gdyz po przybiciu pierwszej cze¬ sci przybitki korek jest juz dobrze umo¬ cowany. Obserwujac koniec sznura, moz¬ na kontrolowac, czy korek nie posuwa sie w glab wydrazenia.Sznurek wykonywa sie z materjalów niepalnych, a dostarcza sie go w odcin¬ kach róznej dlugosci, aby mozna go bylo uzywac w wydrazeniach róznej dlugosci.Najlepiej jest koniec sznura zabarwic.Rózne dlugosci uzytkowe, np. 1,50 m, 1,60 m, 1,70 m i t. d., oznacza sie rozmaitemi kolorami.Jak widac na fig. 5 koniec górnego sznura powinien byc dluzszy, niz konce pozostalych sznurów. Odrebny kolor tego odcinka sznura jest oznaczony linja kresko¬ wana. Odmienne oznaczenie srodkowego sznura jest przedstawione zapomoca linji przerywanej a oznaczenie dolnego sznura— zapomoca linji kropkowanej. - 2 —' Gdy wskutek -wlaczenia pradu elek* trycznegb do przewodów 2 nastapi zaplon naboju; zaplonowego, to plomien dzieki szczelnemu przyleganiu poszczególnych nabojów dochodzi napewno az do ostat¬ niego naboju, a fala wybuchu gazów pro¬ chowych cofa sie do przestrzeni H i dzia¬ la teraz w kierunku najmniejszego oporu.Ujscie gazów jest niemozliwe dzieki moc¬ nemu dobiciu przybitki. Przybitka Jest tak mocno osadzona w wydrazeniu, ze wyrzu¬ cenie przybitki lub korka jest wykluczone.Poniewaz wydrazenie jest szczelnie za¬ mkniete, przeto podczas wybuchu nie mo¬ ga uchodzic ani gazy, ani czastki materja- lu wybuchowego, który wskutek tego ule¬ ga calkowitemu spaleniu, tak iz niema zu¬ pelnie zjawiska pozostawania tak zwa¬ nych gazów powybuchowych. A wiec odra- zu po wybuchu mozna przystapic do miej¬ sca pracy. Niema równiez obawy wybuchu pylu weglowego lub zaplonu gazów wybu¬ chowych, gdyz plomien nie moze uchodzic nazewnatrz, Wielkosc wolnej przestrzeni H ustala sie w zaleznosci od rodzaju skaly, to zna¬ czy, im twardsza jest skala, tern mniejsza zostawia sie przestrzen wolna.Na fig. 4 przedstawiono wyrobione i podsadzone miejsce 7 ze sztolnia 8, w któ¬ rej umieszczony jest zlób wstrzasowy 9.Z prawej strony sztolni 8 znajduje sie po¬ klad weglowy, podlegajacy wyrobieniu.Najpierw wywierca sie otwory ukosne 10 — //, nastepnie -przez rozsadzenie wy¬ twarza sie nisze, zaznaczona linja przery¬ wana N. Po usunieciu wegla z tej niszy wierci sie otwory 13 wzglednie 14. Po wy¬ buchu ladunków, umieszczonych w wydra¬ zeniach 13 i 14, caly blok weglowy, znaj¬ dujacy sie pomiedzy wydrazeniem 13 i scianka niszy pada w calosci do niszy, a poniewaz zupelnie niema cisnienia skal, przeto wytwarza sie bardzo malo pylu weglowego. Poniewaz blok posiada drobne rysy mozna go latwo rozbic na mniejsze kawalki. W taki sam jacy sie pomiedzy wydrazeniem114 S nisza, zostaj e równiez: wykrusizon^ w kierunku niszy. W ten sposób ]przy uzyciu 'mniej* szego ladunku wybuchowego otrzymuje sie wegiel o znacznie mniejszej ilosci pylu weglowego, tak iz zyskuje na teni równiez bezpieczenstwo pracy w kopalni. PL