PL219792B1 - Roboczy pojemnik źródeł izotopowych - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest roboczy pojemnik źródeł izotopowych przeznaczony do stosowania w urządzeniach badawczych i pomiarowych, opartych na zjawisku pochłaniania nisko i średnioenergetycznego promieniowania gamma.

Znany jest z polskiego opisu zgłoszeniowego P.390778 wynalazku roboczy pojemnik źródeł izotopowych, który składa się z górnej części zamkniętej rozłącznym elementem i części dolnej. Obie części są wypełnione materiałem pochłaniającym promieniowanie gamma i mają otwór kolimacyjny mieszczący rozsunięte względem siebie gniazda izotopowe o różnych średnicach. Gniazda łączy wspólna oś otworu kolimacyjnego.

Znany z polskiego opisu zgłoszeniowego P.379777 wynalazku pojemnik roboczy źródeł izotopowych składa się z części górnej i części dolnej, wypełnionych wewnątrz materiałem silnie pochłaniającym nisko- i średnio-energetyczne promieniowanie gamma. W części górnej znajduje się gniazdo izotopowe i obrotowa zasłona w kształcie walca. Na bocznej powierzchni tego walca znajduje się otwór kolimacyjny przechodzący przez jego środek. Walec ten połączony jest nierozłącznie z jednym końcem wałka sterującego, na którego drugim końcu umieszczony jest dwupołożeniowy zatrzask kulkowy. Łożyska ślizgowe wałka sterującego umieszczone są w korku, który zamyka część górną pojemnika. Część górna pojemnika posiada centrycznie usytuowany przelotowy otwór.

Znana jest z polskiego opisu wzoru użytkowego Ru 55774 osłona na strzykawki lekarskie z roztworem promieniotwórczym, która ma ołowiany korpus wykonany w kształcie tulei. Na końcu tulei osadzony jest mosiężny pierścień zewnętrzny, w którym znajduje się, promieniowo usytuowany wkręt blokujący z łbem radełkowanym. Po przeciwnej stronie korpusu znajduje się wziernik wykonany ze szkła ołowiowego.

Znany jest z polskiego opisu zgłoszeniowego P.372052 wynalazku zbiornik na fiolkę z lekiem promieniotwórczym i zestaw do jego transportu lub do wykonywania jego wlewu u pacjenta, w którym ujawniony zbiornik z polimetakrylanu metylu składa się ze zbiornika z przestrzenią nadającą się do umieszczenia fiolki radioaktywnego farmaceutyku, oraz pokrywy wkręcanej na zbiornik, celem jego zamknięcia. Pokrywa posiada środkowy otwór przelotowy.

W roboczym pojemniku źródeł izotopowych składającym się z korpusu dolnego i górnego, wypełnionych materiałem pochłaniającym promieniowanie izotopowe, połączonych otworem kolimacyjnym, w którym znajdują się rozsunięte gniazda na kapsuły izotopowe, różniące się średnicami oraz z wypełnionego tym materiałem walcowego elementu zamykającego otwór kolimacyjny, według wynalazku, otwór kolimacyjny znajduje się w rdzeniu wypełnionym materiałem pochłaniającym promieniowanie izotopowe. Walcowy element zamykający stanowią natomiast dwie współśrodkowe rury z poprzecznym, przelotowym otworem kolimacyjnym w wewnętrznej rurze, łączącym się z gniazdem rdzenia w korpusie górnym. Zewnętrzna rura walcowego elementu zamykającego jest połączona z korpusem górnym, a wewnętrzna rura ma regulacyjny uchwyt. Gniazda w rdzeniu znajdują się na końcach jego otworu kolimacyjnego, przy czym gniazdo o większej średnicy znajduje się na zakończeniu otworu kolimacyjnego w korpusie górnym.

Zewnętrzna rura walcowego elementu zamykającego jest połączona z korpusem górnym nierozłącznie. Regulacyjny uchwyt, wyposażonej w zderzak, wewnętrznej rury walcowego elementu zamykającego stanowi, na jej przedłużeniu, poprzeczny sworzeń połączony sprężyną z uchwytem na zewnętrznej rurze. Uchwyt ten posiada wkręt wstępnej regulacji napięcia sprężyny. Zewnętrzna rura ma natomiast dwa ograniczniki obrotu wewnętrznej rury oddalone od siebie o kąt 90°.

Korzystnie, ścianki otworu kolimacyjnego w rdzeniu stanowi rurka z materiału o liczbie atomowej od 74 do 83, a ścianki otworu kolimacyjnego walcowego elementu zamykającego stanowi rurka z materiału o liczbie atomowej równej lub mniejszej od 13.

Pojemnik, według wynalazku, zachowuje zalety pojemnika według zgłoszenia nr P.390778, jednak w stosunku do niego, umieszczenie gniazda większej średnicy na wylocie otworu kolimacyjnego rdzenia, od strony korpusu górnego, dodatkowo zmniejsza straty wiązki promieniowania izotopowego otrzymywanego z tego pojemnika. Umieszczanie zaś kapsuł izotopowych w gniazdach rdzenia, zamiast w korpusach, znacznie ułatwia ich obsługę i zwiększa stopień bezpieczeństwa operatora przy załadunku izotopów. Z kolei walcowy element zamykający o podanej konstrukcji, na zakończeniu korpusu górnego, ułatwia sterowanie otwarciem/zamknięciem pojemnika, a ponadto umożliwia zastosowanie do niego sterowania automatycznego. Zaletą regulacyjnego uchwytu jest dodatkowe zabezpieczenie pojemnika przed niepowołanym otwarciem. Użycie natomiast, na wykonanie ścianek otworu

PL 219 792 B1 kolimacyjnego w rdzeniu, materiału o liczbie atomowej 74-83, a na wykonanie ścianek otworu kolimacyjnego w elemencie zamykającym, materiału o liczbie atomowej równej lub mniejszej od 13 pozwala wpływać na zakres energii fotonów i wielkość ich strumienia otrzymywanego z pojemnika źródeł izotopowych, co korzystnie rzutuje na jakość wykonywanych pomiarów, na przykład grubości warstwy węgla na przenośniku lub zawartości popiołu w tym węglu.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pojemnik w rzucie z góry, fig. 2 przedstawia przekrój osiowy A-A pojemnika, fig. 3 przedstawia przekrój osiowy walcowego elementu zamykającego w pozycji zamkniętej, fig. 4 przedstawia przekrój osiowy B-B pojemnika, a fig. 5 przedstawia walcowy element zamykający w widoku z boku.

Pojemnik jest zbudowany z korpusu dolnego 1 i korpusu górnego 2, wypełnionych materiałem 3 pochłaniającym promieniowanie izotopowe. W osi korpusu dolnego 1 i korpusu górnego 2 znajduje się rdzeń 4 wypełniony materiałem 3 pochłaniającym promieniowanie izotopowe. Rdzeń 4 posiada w osi otwór kolimacyjny 5 ze ściankami w postaci rurki wykonanej z materiału o liczbie atomowej 82, zakończony z jednej strony gniazdem 6 o większej średnicy na wylocie z korpusu górnego 2, a z drugiej strony gniazdem 7 o mniejszej średnicy. Gniazda 6, 7 mieszczą odpowiednio kapsuły izotopowe 8, 9. Wylot z otworu kolimacyjnego 5 rdzenia 4 jest otwierany i zamykany walcowym elementem 10 zamykającym. Walcowy element 10 zamykający, wypełniony materiałem 3 pochłaniającym promieniowanie izotopowe, stanowią dwie współśrodkowe rury 11, 12 z poprzecznym, przelotowym otworem kolimacyjnym 13, którego ścianki stanowi rurka z materiału o liczbie atomowej 13, bądź niższej. Otwór kolimacyjny 13 łączy się z gniazdem 6 rdzenia 4 w korpusie górnym 2. Zewnętrzna rura 11 jest zespawana z korpusem górnym 2, a wewnętrzna rura 12 ma regulacyjny uchwyt. Regulacyjny uchwyt ma, na przedłużeniu wewnętrznej rury 12, przechodzący przez tą rurę 12, poprzeczny sworzeń 14 połączony sprężyną 15 z uchwytem 16 znajdującym się na zewnętrznej rurze 11. Uchwyt 16 posiada wkręt 17 do wstępnej regulacji napięcia sprężyny 15. Zewnętrzna rura 11 ma na obwodzie dwa ograniczniki 18 obrotu wewnętrznej rury 12, oddalone od siebie o kąt 90°. Wewnętrzna rura 12 posiada zderzak 19.

Przygotowanie pojemnika źródeł izotopowych dla wykorzystania do pomiarów lub transportu polega na umieszczeniu kapsuły 8 izotopu ameryku w gnieździe 6 o większej średnicy i kapsuły 9 izotopu cezu w gnieździe 7 o mniejszej średnicy oraz zabezpieczeniu ich wkrętami. Tak załadowany rdzeń 4 wkłada się do otworu w korpusie dolnym 1 pojemnika i nakłada się na niego korpus górny 2 z walcowym elementem 10 zamykającym. Korpusy 1, 2 skręca się śrubami, obraca się wewnętrzną rurę 12 w walcowym elemencie 10 zamykającym o kąt 90° zamykając wyloty z otworów kolimacyjnych 5 i 13, zabezpiecza się wewnętrzną rurę 12 przed obrotem przez napiętą wstępnie sprężynę 15. Tak przygotowany pojemnik nadaje się do transportu źródeł izotopowych do miejsc ich zastosowania i użycia w urządzeniach pomiarowych.

Claims (8)

1. Roboczy pojemnik źródeł izotopowych składający się z korpusu dolnego i górnego, wypełnionych materiałem pochłaniającym promieniowanie izotopowe, połączonych otworem kolimacyjnym, w którym znajdują się rozsunięte gniazda na kapsuły izotopowe, różniące się średnicami oraz z wypełnionego tym materiałem walcowego elementu zamykającego otwór kolimacyjny w korpusie górnym, znamienny tym, że otwór kolimacyjny (5) z gniazdami (6, 7) znajduje się w rdzeniu (4) wypełnionym materiałem pochłaniającym promieniowanie izotopowe, natomiast walcowy element (10) zamykający stanowią dwie współśrodkowe rury (11, 12), z poprzecznym, przelotowym otworem kolimacyjnym (13) w wewnętrznej rurze (12) łączącym się z gniazdem (6) rdzenia (4) w korpusie górnym (2), z których zewnętrzna rura (11) jest połączona z korpusem górnym (2), a wewnętrzna rura (12) ma regulacyjny uchwyt.

2. Pojemnik według zastrz. 1, znamienny tym, że gniazda (6, 7) w rdzeniu (4) znajdują się na końcach jego otworu kolimacyjnego (5).

3. Pojemnik według zastrz. 1, znamienny tym, że gniazdo (6) o większej średnicy znajduje się na zakończeniu otworu kolimacyjnego (5) w korpusie górnym (2).

4. Pojemnik według zastrz. 1, znamienny tym, że zewnętrzna rura (11) walcowego elementu (10) zamykającego jest połączona z korpusem górnym (2) nierozłącznie.

PL 219 792 B1

5. Pojemnik według zastrz. 1, znamienny tym, że regulacyjny uchwyt wewnętrznej rury (12) stanowi, na jej przedłużeniu, poprzeczny sworzeń (14) połączony sprężyną (15) z uchwytem (16) na zewnętrznej rurze (11), posiadającym wkręt (17) wstępnej regulacji napięcia sprężyny (15).

6. Pojemnik według zastrz. 1, znamienny tym, że zewnętrzna rura (11) ma dwa ograniczniki (18) obrotu wewnętrznej rury (12) oddalone od siebie o kąt 90°.

7. Pojemnik według zastrz. 1, znamienny tym, że wewnętrzna rura (12) ma zderzak (19).

8. Pojemnik według zastrz. 1, znamienny tym, że otwór kolimacyjny (5) w rdzeniu (4) stanowi rurka z materiału o liczbie atomowej od 74 do 83, natomiast otwór kolimacyjny (13) walcowego elementu (10) zamykającego stanowi rurka z materiału o liczbie atomowej równej lub mniejszej od 13.