Przedmiotem wynalazku sa tarcze, bebny i inne podobne przedmioty (np. ko¬ la pasowe, linowe, hamulcowe i inne), zaopatrzone w okladziny, a szczególnie w okladziny pierscieniowe, np. w okladziny cierne, hamulcowe i inne. Takie okladziny, wykonane z materjalu o duzym wspól¬ czynniku tarcia (np. z gumy, skóry, mate- rjalów wlókienniczych i innych), sa stoso¬ wane na kolach pasowych w celu zapobie¬ zenia slizganiu sie pasa, przenoszacego sily. Rozpowszechnione kola linowe moga byc dzieki zastosowaniu okladzin zastapio¬ ne z duzym skutkiem kolami pasowemi.Okladzina taka winna byc pod duzem na¬ prezeniem nasadzona na tarcze, aby mogla wytrzymac duze obciazenia oraz rózne wstrzasy i uderzenia, wystepujace w cza¬ sie ruchu.Wedlug wynalazku okladzina jest po¬ laczona z podkladka, wykonana z materja¬ lu malociagliwego w postaci tasmy meta¬ lowej (np. stalowej), za posrednictwem której okladzina ta jest polaczona z ko¬ lem pasowem.Taka podkladka moze miec postac pierscienia lub tasmy bez konca, którego srednica odpowiada srednicy kola paso¬ wego wzglednie jest dopasowana do tej srednicy. W szczególnosci w przypadku zastosowania tasmy metalowej jako pod¬ kladki pod okladzine okladzina ta mozebyc nasunieta na kolo pasowe lub tez mo¬ ze byc takze w inny sposób polaczona z tern kolem. szczególnie z dobrym skutkiem moze byc zastosowana taka podkladka w przypad¬ ku okladziny, skladajacej sie z kilku wzglednie wielu czesci [np, z pasm po¬ przecznych, ukosnych, podluznych i t. d.J, Które za posredniecwem tej podkladki mo¬ ga byc dogodnie polaczone w jedna lub kilka grup, polaczonych z kolem pasowem.Wynalazek dotyczy takze sposobu u- mocowywania takiego pierscienia na po¬ wierzchni plaszczowej kola pasowego, bebna i t. d. przy pomocy jednego lub kil¬ ku narzadów naprezajacych, wzglednie napinajacych o klinowatym przekroju po¬ przecznym. Sposób ten polega na wciska¬ niu narzadu naprezajacego miedzy tarcze (kolo pasowe) a pierscien naprezany.Narzadami naprezajacemi moga byc kliny (jeden lub kilka) wzglednie lepiej tasma lub kilka tasm w postaci klina, przy pomocy których pierscien uzyskuje zadane naprezenie, zaciskajac sie w spo¬ sób niezawodny na tarczy bez pomocy in¬ nych srodków zamocowujacych.Podkladka posrednia, stanowiaca nie¬ odlaczna czesc okladziny i wykonana z metalu, w danym przypadku z metalu, z jakiego jest wykonana tarcza, moze byc ustalona w zadanem polozeniu np. przy pomocy nitowania, lutowania, spawania i t. d.Taki sposób umocowania okladzin na tarczach, bebnach i t. d. ma te zalete, ze okladziny moga byc predko i prosto zalo¬ zone na tarcze oraz ze konce okladziny moga byc ze soba polaczone przed zaloze¬ niem jej na tarcze, przyczem nie chodzi tu o tak dokladne dopasowanie, jak to ma miejsce przy zakladaniu okladziny zapo- moca wtlaczania na zimno lub na goraco.Nastepna zaleta takiego sposobu za¬ kladania okladzin polega na tern, ze do wciskania narzadu wzglednie narzadów naprezajacych wystarczy zwykly mlotek, przy pomocy którego narzad naprezajacy wciska sie stopniowo na obwodzie tarczy; do tej czynnosci nie jest wymagana zbyt wielka sila. Poniewaz tasme klinowata wciska sie stopniowo na obwodzie tarczy, przeto calkowita prace, potrzebna do na¬ prezenia okladziny pierscieniowej, moze wykonac jeden robotnik nawet wtedy, gdy chodzi O bardzo duze naprezenie okladzi¬ ny pierscieniowej.Sposób zakladania okladzin jest pro¬ sty, szczególnie przy okladzinach niemeta¬ lowych wykonanych z mater jalów o du¬ zych wspólczynnikach tarcia ( np, ze skó¬ ry, gumy, mas, uzywanych do celów ha¬ mowania i t. d.), na kolach pasowych, bebnach i t. d. przyczem sposób ten pole¬ ga na tern, ze okladzine niemetalowa przy¬ twierdza sie do pierscienia metalowego, który przy pomocy narzadów naprezaja¬ cych (klinów, tasm i t. d.) napreza sie na tarczy, bebnie i t. d.Tak np. okladzine gumowa mozna za- wulkanizowac na pierscieniu metalowym lub okladzine skórzana mozna przynitowac do takiego pierscienia, pierscien zas mozna naprezyc na tarczy przy pomocy narzadów naprezajacych.Na fig. 1 — 4 rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wyna¬ lazku w postaci np. okladziny, skladajacej sie z tasm podluznych o tej samej lub róz¬ nej szerokosci, przyczem fig. 1 przedsta¬ wia kolo pasowe z okladzina w widoku zgóry; fig. 2 — przekrój podluzny okla¬ dziny, fig. 3, 4 przedstawiaja przekroje po¬ przeczne róznych postaci wykonania okla¬ dziny.Na fig. 5 — 10 przedstawiono kilka postaci wykonania kola pasowego, zaopa¬ trzonego w okladzine cierna.Okladzine stanowi np. tasma skórzana 1 lub wykonana z innego materjalu, odzna¬ czajacego sie duzym wspólczynnikiem tar¬ cia. Tasma ta moze byc niedzielona na ca- — 2 —lej swej dlugosci lub tez moze skladac sie z poszczególnych czesci, stykajacych sie ze soba bezposrednio lub nastepujacych po sobie w pewnych odstepach.Tasmy 1 wzglednie czesci tych tasm sa przymocowane do podkladki 2 (wykona¬ nej w postaci tasmy z materjalu malocia- gliwego, a najlepiej wykonanej w posta¬ ci cienkiej tasmy stalowej) przy pomocy nitów pustych 3 z wpuszczonemi lbami, przyczem tych nitów uzyto tyle i tak je rozmieszczono wzgledem siebie, aby okla¬ dzina mogla byc dostatecznie wytrzymala na sily pociagowe i wstrzasy, pochodzace od pasa.Polaczenie okladzin z wiencem kola pasowego 5 przy posrednictwie podklad¬ ki 2 jest uskutecznione np. przy pomocy srub 4, nitów, nitów pustych (rurkowych) lub innych narzadów, przyczem do takiego polaczenia calkowicie wystarcza nieznacz¬ na ich ilosc. Polaczenie okladzin z wien¬ cem kola pasowego w razie zastosowania podkladki metalowej 2 moze byc uskutecz¬ nione równiez przy pomocy lutowania, spawania lub w inny sposób.W pewnych przypadkach podkladka 2 moze byc szersza od polaczonej z nia tasmy okladziny (fig. 3), jako tez w pew¬ nych przypadkach mozna zastosowac wspólna podkladke 2 dla wszystkich lub kilku tasm okladziny (fig. 4).Zgodnie z przykladem wykonania we¬ dlug fig. 5 i 6 okladzina cierna 6, sklada¬ jaca sie np. z polaczonych ze soba pier¬ scieni gumowych, skórzanych luK metalo¬ wych, jest zamocowana na kole pasowem 5 przy pomocy tasm 7, którycK przekrój poprzeczny ma postac klina. Tasmy te sa np. zapomoca mlotka 8 i pobijaka 9 wci¬ skane miedzy kolo 5 a okladzine 6.Jest rzecza pozadana tak dobrac sred¬ nice pierscienia naprezanego 6, aby mozna bylo go lekko i bez wysilku nasadzic na oowierzchnie obwodowa ciala obrotowego.Po zaklinowaniu pierscienia 6, pierscien ten, bedac wskutek tego naprezony, wy¬ wiera taki duzy nacisk na pierscienie za¬ kleszczajace, a zatem i na kolo pasowe, iz staje sie rzecza niemozliwa przesuniecie sie lub przekrecenie sie tego pierscienia na kole pasowem.Jezeli dlugosc okladziny pierscieniowej 6 w stanie nienaprezonym wynosi L, wów¬ czas po wcisnieciu tasm zakleszczajacych 7 az do wysokosci h dlugosc L otrzyma wydluzenie, równe 2nh. Dobierajac glebo¬ kosc, na jaka ma byc wcisniety klin, lub tez dobierajac odpowiednia zbieznosc kli¬ na, mozna uzyskac pozadana wielkosc na¬ prezenia okladziny pierscieniowej, przy¬ czem kat zbieznosci klina naprezajacego winien byc tak maly, aby nastapilo jego samozakleszczenie sie.Zgodnie z przykladem wykonania we¬ dlug fig. 7 okladzina pierscieniowa 6 po¬ siada klinowaty przekrój poprzeczny, dzie¬ ki czemu latwo jest wcisnac narzad na¬ prezajacy 7 (klin, obrecz klinowata i t. d.).Na fig. 8 uwidoczniono okladzine, skla¬ dajaca sie z dwóch pierscieni 6, posiada¬ jacych wspólny narzad naprezajacy 7\ o podwójnym klinowym przekroju poprzecz¬ nym.W wykonaniu wedlug fig. 9 okladzina tasmowa 6 jest za posrednictwem narza¬ dów naprezajacych 7 naciagnieta na pier¬ scieniu pomocniczym 10 o klinowatych brzegach. Dzieki takiemu wykonaniu okla¬ dzina pierscieniowa 6 spoczywa na po¬ wierzchni tasm klinowatych, równoleglej do powierzchni obwodowej kola pasowego w przeciwienstwie do wykonan wedlug fig. 5 — 7, gdzie okladzina pierscieniowa spo¬ czywa na ukosnych powierzchniach tasm klinowatych. Równiez i w tym przypadku tasma klinowata moze byc wykonana w postaci klina podwójnego, w celu jedno¬ czesnego naprezania dwóch pierscieni.Wedlug fig. 10 naprezana okladzina pierscieniowa 6 wzglednie pierscien meta¬ lowy 2 (fig. 4), na którym spoczywa ta — 3 —okladzina, posiada po obu swych stronach pochyle powierzchnie, ulatwiajace wprowa¬ dzanie i wciskanie klinów. Dzieki zgrubie¬ niu srodkowej czesci okladziny pierscie¬ niowej okladzina ta moze byc bardziej na¬ prezana.Profil pierscienia 6 moze byc dobrany tak, aby tasme klinowata 7 i pierscien 6 mozna bylo wykonac z jednej tasmy przez rozciecie tej ostatniej.Naprezenie okladziny pierscieniowej mozna uzyskac jeszcze w inny sposób, a mianowicie okladzine te mozna po uprzed- niem naprezeniu nalozyc na tasme klino¬ wata, opasujaca powierzchnie obwodowa ciala obrotowego (np. powierzchnie wien¬ ca kola pasowego). PL