PL2195B1 - Sposób otrzymywania estrów celulozy. - Google Patents

Description

Wedlug wynalazku niniejszego do o- trzymywania estrów celulozy sposobami, nadajacemi sie do estryfikacji celulozy, stosuje sie, w charakterze materjalu wyj¬ sciowego, celuloze obrobiona mieszanina kwasu azotowego z nitrobenzolem o takiej zawartosci wody, iz wskutek tego nastepu¬ je calkowita zmiana celulozy, produkt ten jednak nie posiada wlasnosci znamiennych nitrocelulozy, to znaczy'nie jest latwopal¬ ny, i latwo rozpuszczalny w kwasie octo¬ wym, bezwodniku kwasu octowego i t, d. jak nitroceluloza i nie mozna go acetylo- wac bez uzycia katalizatorów. • Wynalazek niniejszy rózni sie od opa¬ tentowanego w Niemczech pod Nr 179947 zastosowaniem innego materjalu wyjscio¬ wego, gdyz produkty tam stosowane sa rozpuszczalne w bezwodniku kwasu octo¬ wego bez udzialu katalizatorów. Pomi¬ nawszy okolicznosc, ze tezy rzeczonego patentu nie potwierdzaly badania pózniej¬ sze (porówn. Eberl i Watson-Smith, Be- richte der Deutschen chemischen Gesell- schaft XL str. 903 i nasi i XLI str. 1837 i nast.) produkty otrzymywane podlug spo¬ sobu podanego w tym patencie nie zna¬ lazly zastosowania w przemysle i nie byly wytwarzane fabrycznie. Rzecz to zrozu¬ miala, gdyz jak podaja pomienieni bada¬ cze acetylowanie samo wysokonitrowanej celulozy bezwodnikiem kwasu octowego w przeciwienstwie do tego patentu nie¬ mieckiego jest niemozliwe i otrzymywanazapomoca kwafiu siarkawego acetonitroce- jpbza pomimo przemycia starannego jest nietrwala. (Porówn, Ber. d D. chem. Ges.L, str. 904). Przy dalszych badaniach ucze¬ ni ci znalezli, ze acetonitroceluloze mozna tez otrzymac dzialaniem na celuloze mie¬ szanina skladajaca sie z mieszaniny nitru¬ jacej i bezwodnika kwasu octowego; lecz takie i te produkty sa nietrwale. (Porówn. @«nXLIstr. 1844).Przeciwnie, wedlug sposobu, niniejszego otrzymuje sie produkty nadzwyczaj trwa¬ le ovwy$okiej wartosci technicznej. Wynik Sten wciec jest pad kazdym wzgledem nie¬ oczekiwany; ponadto droga, jaka otrzy¬ muje sie acetonitroceluloze jest tez tansza w porównaniu do znanych i stanowi wiel¬ ki krok naprzód, gdyz nie potrzeba wpro¬ wadzac nadmiaru azotu w postaci kwasu azotowego, który to azot zostaje pózniej oddzielony. Nieznaczne ilosci azotu wla¬ czone do celulozy zapomoca traktowania tej ostatniej rozcienczona mieszanina ni¬ trujaca zostaja przez celuloze zatrzymane.Dalej nalezy podniesc, iz produkty otrzy¬ mane wedlug patentu 179947, na wypadek gdy posiadaja wieksza zawartosc azotu sa latwopalne wobec czego nie posiadaja ja¬ kiejkolwiek wyzszosci nad nitroceluloza sama, podczas gdy produkty o nieznacz¬ nej zawartosci azotu technicznie sa bez wartosci, gdyz tworza ciala lamliwe.Co zas tyczy otrzymywania estrów ce¬ lulozy z oksycelulozy, to okazalo sie, ze w przeciwienstwie do tego materjalu wyj¬ sciowego róznica zasadnicza polega na tern, iz materjal stosowany przy sposobie niniejszym zawiera azot. Ponadto rozmaite oksycelulozy zachowuja sie wzgledem srodków sluzacych do acetylowanie nad¬ zwyczaj róznie. Taknp.,oksycelulozy otrzy¬ mywane zapomoca nadmanganianu pota¬ sowego lub weglanu wapniowego i bromu daja sie acetylowac w obecnosci kataliza¬ torów tak slabych jak i mocnych podczas gdy odwrotnie oksyceluloza, otrzymywana dzialaniem chlorku wapnia na celuloze, nie daje sie acetylowac zupelnie w obecno¬ sci silnych katalizatorów i bardzo trudno w obecnosci slabych. Na zasadzie wiec wiadomosci dotyczacych sie zachowywa¬ nia sie oksycelulozy nie dalo sie przewi¬ dziec, iz z omawianego tu materjalu wyj¬ sciowego mozna otrzymac produkty o nad¬ zwyczajnej wartosci technicznej.Takze wzgledem hydrocelulozy ujaw¬ nila sie róznica zasadnicza sposobu niniej¬ szego dzieki zawartosci azotu w produk¬ tach stosowanych; zupelnie niezaleznie od tego zasadniczy postep techniczny polega na tern, iz otrzymywana ze znanej hydrocelulozy acetyloceluloza pod wzgle¬ dem swej jakosci i zdolnosci zastosowa¬ nia technicznego ustepuje znacznie pro¬ duktom otrzymywanym podlug sposobu ni¬ niejszego.Sposób niniejszy wykazuje i te wyz¬ szosc, iz przy estryfikacji tak obrobionej uprzednio celulozy mozna stosowac katali¬ zatory dzialajace slabo, a przy stosowaniu katalizatora dzialajacego silnie mozna o- graniczyc znacznie ilosc katalizatora jak równiez bezwodnika wzglednie chlorku kwasowego; mozna tez w wielu wypad¬ kach przy przeprowadzaniu reakcji stoso¬ wac stosunkowo bardzo niska temperature,. jak np., okolo 50° i nizej.Produkty, w rodzaju stosowanych przy sposobie niniejszym sa np., rozwazane o- bok nitrocelulozy wlasciwej w] patencie angielskim 3645/07 i w pracy Lunge w „Zeitschrift fiir amgewandte Chemie" z r. 1901 na str. 483 i nast.Przyklad. 100 czesci bawelny obrobio¬ ne; uprzednio mieszanina skladajaca sie z równych czesci 85% kwasu azotowego i nitrobenzolu w ciagu 20 minut w tempera¬ turze 25°, dokladnie przemytej naprze- mian benzolem i woda poczem wysuszonej, zawierajacej 2.6% azotu nagrzewa sie w mieszaninie skladajacej sie z 400 cz. kwa¬ su octowego, 400 czesci bezwodnika kwasu - 2 -octowego i 10 cz. bromu do 40—45°. W ciagu 12 g tworzy sie roztwór jasny pozba¬ wiony wlókien. Oddzielenie acetylocelulo¬ zy uskutecznia sie jak zwykle, mp. rozcien¬ czajac woda; w razie potrzeby produkt o- trzymanymozna poddac hydrolizie. Zamiast katalizatorów stosowanych w przykladach powyzszych mozna stosowac inne badz slabsze, badz silniejsze jak np, chlor, chlo- robrom, wzglednie chlorobrom, chlorojod, chlorek cynku i t. d. Pod wzgledem wyso¬ kosci temperatury, która wypada stoso¬ wac przy przeprowadzeniu niniejszej me¬ tody nalezy sie kierowac calkowicie rodza¬ jem materjalu wyjsciowego lub kataliza¬ torami stosowanemi; temperatura moze sie zmieniac w granicach rozleglych,' równiez czas trwania reakcji mozna skrócic lub przedluzyc. Wreszcie nalezy zauwazyc, ze celuloze, obrobiona uprzednio, mozna sto¬ sowac tak w stanie suchym jak i mokrym* PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób otrzymywania estrów celulozy, znamienny tern, ze celuloze obrobiona u- przednio mieszanina kwasu azotowego z nitrobenzolem, niewykazujaca jednak wlasciwosci znamiennych nitrocelulozy, przeprowadza sie w estry celulozy zapo- moca odpowiednich metod estryfikacyj- nych. Actien-Gesellschaft fur Anilin-Fabrikation. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik patentowy. bruk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL