PL218544B1 - Układ sygnalizacyjno-kontrolny - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest układ sygnalizacyjno-kontrolny, zwłaszcza dla urządzeń klimatyzacyjno-wentylacyjnych.

Jednym z najistotniejszych problemów związanych z budową instalacji klimatyzacyjno-wentylacyjnych jest zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego w obiekcie. Kanały wentylacyjne stanowią bowiem naturalną drogę rozprzestrzeniania się pożaru. Aby temu zapobiec, stosuje się różnego rodzaju klapy, zawory i inne urządzenia odcinające, które instalowane są w miejscach przejść przewodów wentylacyjnych przez przegrody budowlane i które podłączone są do instalacji wysterowań I sygnalizacji pożaru. Urządzenia te działają automatycznie albo w wyniku aktywacji wyzwalacza termicznego będącego częścią mechanizmu sterującego urządzenia przeciwpożarowego, albo w wyniku aktywacji mechanizmu sterującego tego urządzenia sygnałem sterującym z instalacji sygnalizacji pożaru. W większości przypadków mechanizmy sterujące urządzeń przeciwpożarowych są wyposażone w obwody sygnalizacyjne pokazujące stan urządzenia.

Ponieważ wszystkie urządzenia i instalacje, od których zależy bezpieczeństwo, a w szczególności życie ludzkie w obiekcie muszą być systematycznie kontrolowane, także klapy przeciwpożarowe podlegają okresowej kontroli. Problem w tym, że ocena poprawności działania poszczególnych urządzeń przeciwpożarowych może być przeprowadzona dopiero po odłączeniu od instalacji wysterowań i sygnalizacji pożaru. Jest to jednak kłopotliwe ze względu na umiejscowienie instalacji klimatyzacyjnych, czy wentylacyjnych. Są one zwykle ukryte za sufitami podwieszanymi, a armatura przeciwpożarowa znajduje się często w miejscach trudno dostępnych.

Niektórzy producenci armatury przeciwpożarowej niezbędnej do budowy tego typu instalacji rozwiązują problem stosując przełącznik stanu pracy mechanizmu sterującego i wbudowanego w nim układu sygnalizacyjnego. Jego przełączenie powoduje odcięcie mechanizmu sterującego od instalacji wysterowań i sygnalizacji pożaru. Wadą tego rozwiązania jest jego podatność na błędy pracowników przeprowadzających kontrolę, co przy sprawdzaniu dziesiątków urządzeń może się bardzo łatwo zdarzyć (w obiektach o powierzchni około 100000 m może być zainstalowanych nawet około 1000 klap). Omyłkowe nie odłączenie może spowodować uszkodzenie urządzeń centrali sygnalizacyjnej obiektu, natomiast pozostawienie po pomiarze przełącznika w stanie rozłączonym, powoduje brak możliwości wysterowania urządzenia i informacji o jego aktualnym stanie.

Innym rozwiązaniem, stosowanym przez firmę Aides, jest zdublowanie układu sygnalizacyjnego w mechanizmie sterującym urządzenia. Wadą tego rozwiązania jest to, że faktycznie sprawdzany jest obwód kontrolny, a obwód roboczy nie jest badany.

Podobne rozwiązanie opisane jest w EP nr 0 189 193, który dotyczy modułu sterującego klimatyzacją, zawierającego mikrokomputer albo mikroprocesor pracujący w dwóch trybach - trybie roboczym, w którym moduł steruje pracą instalacji oraz trybie testowym, który załącza się po podłączeniu zewnętrznego testera. Tester podłączony jest do jednostki sterującej i termostatu oraz korzysta z programu testowego zawartego w module sterującym. Część przyłączy testera zastępuje połączenia elektryczne miedzy modułem sterującym a instalacją (np. pompą ciepła). W konsekwencji, w warunkach testowych, moduł sterujący odłączony jest od instalacji, a tester symuluje jej pracę. Tym samym, tester nie testuje pracy obwodu roboczego (np. pompy ciepła), ale sam układ sterowania.

Celem wynalazku jest układ sygnalizacyjno-kontrolny stanu armatury instalacji wentylacyjno-klimatyzacyjnej pozwalający bezpiecznie i skutecznie sprawdzać poprawność działania tych urządzeń.

Istotą wynalazku jest układ sygnalizująco-kontrolny, zwłaszcza dla urządzeń klimatyzacyjno-wentylacyjnych, charakteryzujący się tym, że zawiera listwę zasilającą, listwę podłączeniową, elementy przełączające oraz gniazdo testera, przy czym gdy w gnieździe testera znajduje się wtyk testera, listwa podłączeniowa jest połączona za pośrednictwem elementów przełączających z gniazdem testera, a rozłączona z listwą zasilającą, zaś gdy gniazdo testera jest nieobsadzone, listwa podłączeniowa jest połączona za pośrednictwem elementów przełączających z listwą zasilającą, a rozłączona z gniazdem testera.

W jednym wariancie wynalazku, elementy przełączające mają postać elementów elektromechanicznych, odpowiednio łączących i rozłączających elementy układu, wskutek podłączenia/odłączenia zasilania z gniazda testowego do styków sterujących elementów przełączających.

W innym wariancie wynalazku, elementy przełączające mają postać elementów mechanicznych, odpowiednio łączących i rozłączających elementy układu, wskutek wprowadzenia lub wyciągnięcia wtyku testera z gniazda testera.

PL 218 544 B1

Zgodnie z wynalazkiem, odcięcie urządzenia od instalacji obiektu i przełączenie zasilania wszystkich obwodów z listwy zasilającej na gniazdo testera następuje w wyniku działania elementów przełączających uruchamianych przez włączenie wtyku testera do gniazda testera. Wyjęcie wtyku testera powoduje automatyczne przełączenie zasilania obwodów na zasilanie z listwy zasilającej. Istotne jest również to, że przełączenie obwodów następuje w wyniku włączenia zasilania na styki elementów przełączających. Kolejną istotną cechą jest to, że przełączenie obwodów następuje w wyniku mechanicznego włączenia elementów przełączających wtyczką testera.

Przykład wykonania przedstawiony jest na rysunku, na którym na fig. 1 zaprezentowano aksonometryczny widok z dołu układu, wyposażonego w dwa wyłączniki krańcowe, obsługującego siłownik i elektromagnes zasilane prądem o napięciu 24 V. Fig. 2 przedstawia ten sam układ w widoku z góry.

Układ składa się z płytki z nadrukowanym obwodem, na której zamocowane są listwy zaciskowe: zasilająca (1) i podłączeniowa (2), gniazdo testera (3), pięć elementów przełączających (4) i wyłączniki krańcowe (5) i (6). Do listwy zasilającej (1) podłączone są instalacje zewnętrzne, na przykład sygnalizacji pożaru, zasilające urządzenie i jego podzespoły oraz instalacja sygnalizacji stanu urządzenia. Z kolei z listwy podłączeniowej (2) zasilane są podzespoły urządzenia takie jak elektromagnes EM i siłownik M. Wyłącznik krańcowy (5) wskazuje początkowe położenie elementów wykonawczych, czyli na przykład położenie klapy przeciwpożarowej w pozycji otwartej, a wyłącznik krańcowy (6) położenie elementów wykonawczych, czyli w tym przypadku położenie klapy w pozycji zamkniętej. Połączenia elektryczne pomiędzy listwą zasilającą (1) a pozostałymi wyżej wymienionymi elementami są realizowane przez elementy przełączające (4). W sytuacji braku zasilania na stykach sterujących elementów przełączających (4) obwody pomiędzy listwą zasilającą (1) a listwą podłączeniową (2) i wyłącznikami krańcowymi (5) i (6) są połączone. Podłączenie zasilania styków sterujących elementów przełączających (4) powoduje odłączenie wszystkich obwodów od listwy zasilającej (1) i przełączenie ich do odpowiednich wtyków gniazda testera (3). Poszczególne wtyki gniazda testera (3) są jednoznacznie przyporządkowane. Wsunięcie do wtyczki testera do gniazda testera (3) powoduje zasilanie styków sterujących przekaźników (4), a tym samym przełączenie obwodów z listwy zasilającej (1) na zasilanie z gniazda testera (3). Pozwala to bezpiecznie przeprowadzić próby wszystkich obwodów. Wyjęcie wtyczki testera z gniazda testera (3) odcina zasilanie styków sterujących przekaźników (4), a tym samym przywraca zasilanie urządzenia z instalacji budynku. Możliwy jest również inny sposób przełączenia obwodów. W tym przypadku elementy przełączające (4) są elementami mechanicznymi uruchamianymi przez kształtowe elementy wtyczki testera.

Ponieważ zarówno odłączenie, jak i włączenie urządzenia w instalację budynku następuje automatycznie, nie ma możliwości przypadkowego popełnienia błędu. Zastosowanie testerów, to jest urządzeń z autonomicznym zasilaniem i obwodami kontrolnymi umożliwia szybką i dokładną inspekcję wszystkich elementów bezpieczeństwa pożarowego nawet w okresie budowy instalacji, kiedy to nie działa jeszcze zasilanie i sterowanie instalacji sygnalizacji pożaru. Jest to o tyle ważne, że już na tym etapie można wychwycić elementy instalacji, które uległy uszkodzeniu w trakcie transportu, składowania, czy też niestarannego montażu. Także w czasie przeglądów okresowych tester ułatwia wykonanie inspekcji w sposób powtarzalny i skuteczny.

Claims (3)

1. Układ sygnalizująco-kontrolny, zwłaszcza dla urządzeń klimatyzacyjno-wentylacyinych, znamienny tym, że zawiera listwę zasilającą (1), listwę podłączeniową (2), elementy przełączające (4) oraz gniazdo testera (3), przy czym gdy w gnieździe testera (3) znajduje się wtyk testera, listwa podłączeniowa (2) jest połączona za pośrednictwem elementów przełączających (4) z gniazdem testera (3), a rozłączona z listwą zasilającą (1), zaś gdy gniazdo testera jest nieobsadzone, listwa podłączeniowa (2) jest połączona za pośrednictwem elementów przełączających (4) z listwą zasilającą (1), a rozłączona z gniazdem testera (3).

2. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że elementy przełączające (4) mają postać elementów elektromechanicznych, odpowiednio łączących i rozłączających elementy układu, wskutek podłączenia/odłączenia zasilania z gniazda testowego (3) do styków sterujących elementów przełączających (4).

PL 218 544 B1

3. Układ według zastrz. 1, znamienny tym, że elementy przełączające (4) mają postać elementów mechanicznych, odpowiednio łączących i rozłączających elementy układu, wskutek wprowadzenia lub wyciągnięcia wtyku testera z gniazda testera (3).