Przedmiotem niniejszego wynalazku jest peryskop celowniczy, rózniacy sie od zna¬ nych tern, ze jest zaopatrzony w kolimator, dajacy sie przesuwac tak, iz jego os optycz¬ na pozostaje równolegla do siebie w kaz- dem polozeniu kolimatora i moze zajmowac zgóry ustalane polozenie w stosunku do osi optycznej peryskopu. Ponadto wynalazek dotyczy-budowy kolimatora.Wynalazek umozliwia strzelanie z dzial ze stanowisk zakrytych.Zwiekszenie ilosci broni maszynowej i innych srodków ogniowych piechoty stwa¬ rza na polu walki koniecznosc skutecznego i szybkiego zwalczania tych srodków. Zwal¬ czanie to mozna uskuteczniac zapomoca bro¬ ni, towarzyszacej piechocie, i glównie ze stanowisk zakrytych, w przeciwnym bo¬ wiem przypadku bron towarzyszaca moze zostac zwalczona wczesniej, niz zdazy spel¬ nic swe zadanie.Wykorzystanie stanowiska zakrytego wymaga znalezienia punktu celowania, obli¬ czania katów, podawania komend przez te¬ lefon lub glosem i t. dM co zajmuje wiele czasu. Najprostszem wyjsciem byloby usta¬ wienie peryskopu na przyrzadzie celowni¬ czym dziala towarzyszacego i celowanie za¬ pomoca tego peryskopu z ponad zaslony, za która dzialo jest ukryte, jednak zaden pe¬ ryskop, ustawiony w ten sposób, nie wy¬ trzyma wstrzasu dziala.Ustawienie zwyklego peryskopu obok dziala na ziemi nie rozwiazuje zagadnieniabezposredniego i natychmiastowego wycelo¬ wania do celów, pojawiajacych sie na polu walki, Zagadnienie to rozwiazuje peryskop ce¬ lowniczy, stanowiacy przedmiot niniejszego wynalazku, polegajacego na dolaczeniu do zwyklego peryskopu kottmatora, to jest lu¬ nety, wyrzucajacej obraz linji celowniczej promieniami równoleglemi. Kolimator 'ten daje sie przesuwac po linji prostej tak, iz jego os optyczna pozostaje równolegla do siebie w ka$d&n. polozeniu. Obraz rysy ce¬ lowniczej, wyrzucany przez kolimator, slu¬ zy do wycelowania dziala, a kolimator znaj¬ duje sie na wysokosci ^fc^kttywu lub pry¬ zmatu odbijajacego lunety celowniczej dzia¬ la. Os optyczna kolimatora moze zajmowac zgóry nastawiane polozenie w stosunku do osi optycznej peryskopu.Na rysunku dla przykladu przedstawio¬ no kolimator wedlug wynalazku, na którym fig. 1 przedstawia widok boczny peryskopu wedlug wynalazku, fig. 2 — czesciowy prze¬ krój pionowy dolnej czesci peryskopu w zwiekszonej skali, fig. 3 — czesciowy prze¬ krój pionowy peryskopu, widziany z miej¬ sca, lezacego pod katem 90° w stosunku do widoku wedlug fig. 1, fig. 4 — odmiane pe¬ ryskopu, przedstawionego na fig. 1, fig. 5 przedstawia schematycznie konstrukcje op¬ tyczna kolimatora wedlug 'wynalazku, a iig. 46 — druga odmiane peryskopu.Do przedstawionego na iig. '1 peryskopu 1 jest przymocowany katomierz 2 kolima¬ tora, cnp. zebowy, którego jedna czesc 2a jest przymocowana do peryskopu, druga zas 2b moze zajmowac w stosunku do pierw¬ szej 2a agory okreslone polozenie, np. mo¬ ze Jbyc 'odchylona od polozenia zasadnicze¬ go o jeóen lub kilka -zebów o znanej war¬ tosci, ap. 260 tysiecznych. Do tej drugiej czesci 2b jest przymocowana zapomoca wspornika 3 prowadnica 4, po której moze byc przesuwany kolimator 5. Ruchoma czesc 2b ^katomierza 2 kolimatora 5 jest dociska¬ na 4o nieruchomej zyny 6, wskutek czego dla zmiany kata 0 potrzebna ilosc zebów nalezy nacisnac jed¬ na reka wspornik 3, druga zas raczke 7, i obróciS ruchoma czesc katomierza o po¬ trzebna ilosc zebów.Peryskop wraz z katomierzem kolima¬ tora moze byc pdlaczony zapomoca sworz¬ nia 9 z katomierzem slimakowym 8 i unie¬ ruchomiony klinem 10. Budowe te wyjasnia dokladnie fig. 2. Katomierz slimakowy w tym przypadku sluzy do pokrecania calego zespdlu, to j€St peryskopu ,wMz z katomie¬ rzem kolimatora zapomoca slimaka 11, przyczem katy odczytuje sie na kregu 12 i bebnie 13* Katomierz slimakowy jest usta¬ wiony na trójnogu 14 i umocowany zapo¬ moca srub ustawczych 15. Do kontroli pio¬ nowego ustawienia peryskopu sluza dwie poziomnice 16 i 17, ustawione pod katem prostym.Peryskop lacznie z katomierzem kolima¬ tora moze byc ustawiony równiez i bezpo¬ srednio na trójnogu. Te wlasnie postac wy¬ konania wynalazku przedstawia fig. 4. W tym przypadku zmiany kierunku przy ce¬ lowaniu dokonywa sie bezposrednio reka po zwolnieniu sruby zaciskowej 18 i obró¬ ceniu peryskopu na sworzniu, poczem zaci¬ ska sie srube 18. Pionowe ustawienie pery¬ skopu moze byc dokonywame przez zaci¬ skanie piety 19 nakretka 20 w sposób ogól¬ nie znany w konstrukcji trójnogów do przy¬ rzadów optycznych.Pryzmat odbijajacy peryskopu moze byc obracany dla zmiany katów polozenia za¬ pomoca dzwigni 21 i sznurka 22.Kolimator, którego mechaniczne sprze¬ zenie z peryskapem stanowi glówny przed¬ miot wynalazku, tmoze byc badz znanej 'kon¬ strukcji, badz tez posiadac budowe, wcho¬ dzaca w zakres niniejszego "wynalazku, a przedstawiona na fig. 5. Pryzmat oswietla¬ jacy 23 tego kolimatora na zaciemnionej po¬ wierzchni 33 posiada jasna ryse celownicza 34. Powierzchnia 33 jest ustawiona w pla¬ szczyznie ogniskowej objektywu 24 i oswie- — ? -llóna zesrodkowanem odbiciem swiatla od krlku powierzchni kMfet^hecl?mi 5) pryzmatu 23, wskutek czego obrad tfsy celowniczej 34, odbity od pryzmatów 25 i 26 i wyrzucony prz^z objektyw 24, jest ja¬ sny i dobrze widocznym ¦ * o \ Na figi' 6 przedstawiono druga odmiane peryskopu celowniczego, polegajaca na u- mieszczeniu na prowadnicy, znajdujacej sie przy katomierzu 2, zamiast kolimatora lu¬ stra plaskiego 27 (fig. 4 i 6) oraz na umie¬ szczeniu kolimatora 29 na lunecie (panora¬ mowej) celowniczej 30 broni tak, aby os optyczna kolimatora byla równolegla do osi optycznej lunety. W tym przypadku nace- lowuje sie lunete w obraz 31 rysy celowni¬ czej kolimatora, odbity w lustrze 27.Poslugiwanie sie peryskopem celowni¬ czym wedlug wynalazku polega na tern, ze na katomierzu dzialowym nastawia sie kat, rózniacy sie o 180°, czyli o 3200 tysiacz¬ nych, od kata, jaki tworzy os optyczna ko¬ limatora z plaszczyzna celowania perysko¬ pu, poczem peryskop wycelowuje sie na cel, a dzialo na ryse celownicza (swietlna) ko¬ limatora (fig. 1) lub na obraz tej rysy, od¬ bity w lustrze 27 (fig. 6), wskutek czego bron bedzie nacelowana na cel, widziany w peryskopie 1. Kolimator daje, jak wiado¬ mo, obraz rysy celowniczej zapomoca wiazki promieni równoleglych, czyli nacelowywa- nie lunety broni na te ryse odbywa sie jak¬ by do punktu, umieszczonego nieskonczenie daleko, dzieki czemu nie odgrywa roli miej¬ sce, jakie kolimator 5 zajmuje na prowadni¬ cy 4.Z chwila zmiany kierunku nastawienia peryskopu na inny cel nastepuje obrót pro¬ wadnicy 4, a tern samem i kolimatora w sto¬ sunku do lunety celowniczej broni, azeby wiec przy tem nowem polozeniu peryskopu mozna bylo ze stanowiska zakrytego nace- lowac dzialo na ten nowy cel, trzeba dzia¬ lo to ponownie nacelowac zapomoca lunety celowniczej na ryse kolimatora bez koniecz¬ nosci zmieniania przytem nastawienia kato¬ mierza dziala, lecz jedynie przesuwajac ko? Itmatof tak,f aby znalazl sie on naprzeciw oljektywu lunety celowniczej ibronieW przy<- padktboidyle znacznej izmiany nastawienia peryskopu, ze dlugosc prowadnicy ^ nie pozwalafMiii ustawienie kolimatora naprze¬ ciw-objektywu-luiiety^GelowtiicBei, nalezy zmienic ustawienie \katomierza ; *ikolimataift oraz katomierza dzialowego, zachowujac te sama co uprzednio róznice 3200 tysiacznych.Przy poslugiwaniu sie peryskopem we¬ dlug fig. 6 z chwila zmiany nastawienia pe¬ ryskopu odbicie rysy kolimatora zniknie z pola widzenia lunety dzialowej, wskutek czego w celu nacelowania dziala na nowy cel, widziany w nowem polozeniu perysko¬ pu, trzeba obracac mechanizm kierunkowy broni dotad, az obraz rysy celowniczej ko¬ limatora, odbity w lustrze, pojawi sie znowu w polu widzenia lunety dziala. Przy korzy¬ staniu z peryskopu wedlug fig. 6 nie zacho¬ dzi potrzeba przesuwania kolimatora po prowadnicy, poniewaz kolimator miesci sie na katomierzu dzialowym.Dzieki peryskopowi celowniczemu lub jego odmianie mozna ze stanowiska zakry¬ tego strzelac do celów ruchomych, przyczem, sledzac cel ruchomy zapomoca peryskopu, nalezy utrzymywac dzialo wycelowane w ryse kolimatora lub tez w odbicie rysy ko¬ limatora, które bedzie posuwalo sie wzdluz lustra równoczesnie z obracaniem pery¬ skopu. PL