Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wyswietlania barwnych obrazów ru¬ chomych. Przy wyswietlaniu barwnych obra¬ zów kinematograficznych na drodze synte¬ zy konieczne jest równoczesne rzutowanie obrazów skladowych, zdejmowanych równo¬ czesnie, i równoczesne usuwanie ich z drogi promieni swietlnych. Poniewaz urzadzenie do rzutowania obrazów barwnych powinno nadawac sie równoczesnie do rzutowania obrazów czarno-bialych, nalezy umieszczac na tasmie filmowej obrazy skladowe jeden za drugim, gdyz tylko w tym przypadku mozliwe jest wyswietlanie w jednem urza¬ dzeniu naprzemian obu rodzajów obrazów.Przy tym systemie dlugosc filmu zwiek¬ sza sie odpowiednio do liczby obrazów skla¬ dowych. Równoczesne przesuwanie obrazów skladowych, umieszczonych na tasmie fil¬ mowej jeden za drugim, zapomoca znanych urzadzen jest polaczone jednak z trudno¬ sciami. Oprócz tego przerywane przesuwa¬ nie filmu kazdorazowo o podwójna wysokosc obrazu wymaga wielkiej szybkosci napedu, która zwieksza sie jeszcze bardziej przy równoczesnem rzutowaniu trzech obrazów skladowych. Znane sa równiez trudnosci przy zmniejszaniu przesuwu o wysokosc obrazu, a trudnosci te sa znacznie wieksze, jezeli skok przesuwu odpowiada potrójnej wysokosci obrazu.Starano sie zapobiec tym wadom w tensposób, iz film jest przesuwany kazdorazo¬ wo o wysokosc jednego obrazu, podczas gdy obrazy skladowe sa rzutowane trzema ob¬ iektywami, to znaczy obrazy te przeprowa¬ dza sie przez urzadzenie do rzutowania po¬ jedynczo jeden za drugim. Przy innym spo¬ sobie zmienia sie naprzemian kolejnosc barw, tak iz przy przejsciu z jednej fazy do dru¬ giej wartosci barwne nie zmieniaja sie. Zna¬ na jest równiez kinematografja trójbarwna, przy której jedna z barw jest rzutowana na ekran podczas zaciemniania tarcza przysla¬ niajaca lub tez pomiedzy dwoma róznobarw- nemi obrazami jednej fazy wlacza sie w nastepnej fazie obraz o trzeciej barwie. Wy¬ mienione sposoby posiadaja te wade, iz pod¬ czas zmiany faz powstaja krawedzie barw¬ ne. Stairano sie usunac te krawedzie przez kilkakrotne kolejne kopjowanie na filmie po¬ jedynczych grup faz oraz rzutowanie tych grup zapomoca urzadzen, uruchomianych z wielka szybkoscia. Sposób ten jest jednak nieekonomiczny.Oprócz tego usuwa sie w tym przypad¬ ku krawedzie barw jedynie przez zaciemnia¬ nie podczas przejscia z jednej fazy do dru¬ giej. Nastepstwem tego sa jednak drgania obrazu.Wiadomo, iz w kinematograf j i odróznia sie zlewanie sie grup obrazów skladowych od zlewania sie wahan swietlnych. Wahania te powstaja przy przerwach w oswietlaniu ekranu. Czestotliwosc zlewania sie tych wa¬ han wynosi 30 -e- 40, to znaczy, iz w celu usuniecia drgan obrazu nalezaloby przy wskazanym powyzej sposobie kilkakrotne¬ go rzutowania przeprowadzac w przyblize¬ niu 200 obrazów na sekunde. Kilkakrotne rzutowanie tej samej grupy obrazów dziala korzystnie na czestotliwosc wahan swietl¬ nych. Liczba przerw w oswietlaniu ekranu w urzadzeniach kinematograficznych, prze¬ suwajacych film z przerwami, odpowiada potrójnej liczbie grup. Jezeli wiec jedna grupa jest rzutowana trzy razy, osiaga sie zupelne usuniecie drgan juz przy 15 zmia¬ nach faz. Oprócz tego zmiana odbywa sie w przeciagu krótszego czasu, niz czas, odpo¬ wiadajacy unieruchomieniu obrazu. Stosunek tych okresów wynosi od 1 : 4 do 1 : 12.Okazalo sie równiez, iz przy kinematografji trójbarwnej trudno uczynic zadosc koniecz¬ nosci równoczesnego usuwania trzech obra¬ zów skladowych z drogi promieni.Sposób wedlug wynalazku usuwa powyz¬ sze wady, usuwajac skladowe obrazy grupy pojedynczo z drogi promieni, przyczem jed¬ nak grupa obrazów, skladajaca sie z wiek¬ szej liczby obrazów skladowych, jest tak dlugo rzutowana jako jedna grupa calkowi¬ ta, az nastepna grupa obrazów skladowych zostaje przygotowana do rzutowania. W tym celu stosuje sie wedlug wynalazku przesuw¬ ne otwory, przez które promienie padaja na rózne objektywy. Jezeli rzutowanie odbywa sie z przerwami, otwory równiez przesuwaja sie z przerwami, podczas gdy przy ciaglem rzutowaniu przesuwanie otworów odbywa sie wzdluz linji spiralnej. Wobec tego przy zastosowaniu wynalazku niniejszego nalezy badac przebieg kazdej grupy obrazów skla¬ dowych podczas rzutowania przy przesuwa¬ niu sie grupy o wymiar, przewyzszajacy co najmniej liczbe obrazów skladowych o wy¬ sokosc jednego obrazu skladowego. Kazda grupa tej samej fazy jest rzutowana na tasme filmowa kilkakrotnie jako jedna ca¬ losc. Do przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku nadaja sie urzadzenia, przy których zastosowaniu obrazy ograniczone zostaja krawedziami przesuwnych otworpw, przesuwajacych sie wspólnie z obrazami skladowemi co najmniej o wysokosc jedne¬ go obrazu. Mozna stosowac urzadzenia, pra¬ cujace z przesuwaniem obrazów z przerwa¬ mi lub tez bez przerw. Jako przyklad opi¬ sane jest urzadzenie z nieruchomemi objek- tywami.Na rysunku uwidocznione jest schema¬ tycznie przesuwanie tasmy wraz z grupami — 2 —obrazów oraz polozenie jej wzgledem so¬ czewki, oznaczajacej objektyw. Fig. 1 i la przedstawiaja przebieg rzutowania przy sto¬ sowaniu czterech objektywów, fig. 2 i 2a — przy stosowaniu pieciu objektywów, a fig. 3 i 3a — przy rzutowaniu stereoskopowem lub dwubarwnem.Poniewaz barwa niebieska nadaje sie jako barwa uzupelniajaca, osiaga sie przy sposobie wedlug wynalazku, zastosowanym do rzutowania trójbarwnego, i przy stosowa¬ niu czterech otworów zupelnie dobre obra¬ zy barwne bez barwnych krawedzi, jezeli liczba objektywów wynosi o jeden wiecej1 niz liczba obrazów skladowych, a przyslanianie obrazów jest dokonywane tak, iz po rzuto¬ waniu dwóch calkowitych grup obrazów rzutuje sie obraz niebieski sasiedniej grupy, odpowiadajacej innej fazie ruchu wraz z dwoma obrazami pierwszej grupy. Przebieg ten wyjasnia fig. 1.Cyfra / oznacza tasme filmowa, na któ¬ rej znajduja sie obrazy a1, a2 .., b1, b2 Obrazy a1, a2, a3 tworza jed¬ na grupe a. Przed filmem / osadzona jest tarcza przyslaniajaca 2, zaopatrzona w otwory, a w pewnej odleglosci od tasmy 1 — objektywy o1, o2, o3, o4 ..,, oznaczone wspólnie liczba 3. Tasma 1 jest przedsta¬ wiona na fig. law widoku zprzodu. W po¬ lozeniu / obrazy a1, a2, a3 grupy a sa rzu¬ towane przez pierwszy otwór tarczy 2 zapo- moca nieruchomych objektywów o1, o2, o3- Jezeli tasme / przesunie sie o odleglosc, od¬ powiadajaca wysokosci jednego obrazu, o- trzymuje sie obraz ten w polu sasiedniem, przyczem jednak tarcze 2 nalezy przesunac 0 te sama odleglosc. Obrazy sa teraz rzuto¬ wane przez objektywy o2, o3, o4 (polozenie //). Przy dalszem przesuwaniu tasmy 1 i tarczy 2 osiaga sie polozenie ///, odpowia¬ dajace równoczesnemu rzutowaniu przez ob¬ jektywy o1, o2, o3 obrazów a1, b2, fc3, nale¬ zacych do dwóch faz ruchu. Nastepnie tasma 1 przesuwa sie ponownie o odleglosc, od¬ powiadajaca wysokosci jednego obrazu, przyczem przez objektywy o1, o2, o3 sa rzu¬ towane wszystkie obrazy skladowe grupy b — b1, b2, 63. Przebiegi te powtarzaja sie bez przerwy, osiaga sie wiec kazdorazowo dwukrotne rzutowanie calkowitej grupy ob¬ razów tej samej fazy, a jednokrotne rzuto¬ wanie grupy, utworzonej z obrazów dwóch faz. Poniewaz jedna barwa dziala w kaz¬ dym przypadku, wiec nie sa widoczne dla oka barwne krawedzie, szczególnie przy sto¬ sowaniu barwy niebieskiej, jako barwy, po¬ wtarzajacej sie we wszystkich trzech rzuto- waniach.Jezeli przy kinematografji dwubarwnej lub trójbarwnej liczba nieruchomych objek¬ tywów 3 jest o jeden mniejsza, niz podwój¬ na liczba obrazów skladowych kazdej gru¬ py, mozliwe jest rzutowanie jedynie grup tej samej fazy. Osiaga sie w ten sposób przy ruchomych przedmiotach zupelne przykry¬ wanie obrazów skladowych. Przebieg ten wyjasnia fig. 2. W polozeniu / sa rzutowane obrazy skladowe <&, a2, a3 grupy a przez otwór tarczy 2' zapomoca nieruchomych ob¬ jektywów o1, o2, o3. Przy przesunieciu tasmy I* o wysokosc jednego obrazu i odpowied- niem przesunieciu tarczy 2* otrzymuje sie polozenie //, a wiec obrazy a1, a2, a3, u- mieszczone w polach sasiednich, sa rzuto¬ wane objektywami o4, o2, o3, nastepnie zas— obrazy te sa rzutowane zapomoca objekty¬ wów o5, o3, o4 (polozenie ///). Reszta obra¬ zów, jak równiez objektywów 3', jest przy¬ slonieta tarcza 2*. Jezeli nastepnie przesunie sie te tarcze wstecz, osiagnie sie rzutowanie obrazów 61, b2, fe3 sasiedniej fazy objekty¬ wami o1, o2, o3 (polozenie IV). Przebieg opisany powtarza sie.Rzutowanie dwubarwne lub stereoskopo¬ we wymaga stosowania jedynie dwóch obra¬ zów skladowych, zdjetych równoczesnie.Znane jest w stereoskopowej kinematografji rzutowanie kolejne obrazów skladowych, u- mieszczonych na tasmie filmowej jeden za — 3 —drugim, zespolenie pojedynczych grup zosta¬ je jednak przytem zniweczone. Jezeli jed¬ nak kazda grupe rzutuje sie jako jedna ca¬ losc, zwieksza sie efekt stereoskopowy.Przebieg ten wyjasnia fig. 3. Polozenie / odpowiada rzutowaniu obrazów a1, a2 grupy a przez objektywy o1, o2. Przy przesunie¬ ciu tasmy 7" i tarczy 2" o wysokosc jed¬ nego obrazu grupa a znajduje sie przed ob- jektyw&mi o?, o3 (polozenie 77), a po na- stepnem takiem samem przesunieciu wprzód tasmy 7", a przesunieciu wstecz tarczy 2" otrzymuje sie rzutowanie obrazów fc\ b2 grupy b przez objektywy o1, o2 (polozenie Sposób wedlug wynalazku nadaje sie wiec zarówno do wyswietlania obrazów barwnych oraz stereoskopowych, niezaleznie od tego, czy przesuwanie obrazów odbywa sie z przerwami lub tez ciagle, lecz z wy¬ równaniem optycznem. Budowa urzadzenia do przeprowadzania sposobu wedlug wyna¬ lazku jest zalezna od zamierzonego ce¬ lu. PL