Przedmiotem wynalazku niniejszego jest urzadzenie do pokrywania rur powloka az- bestowo-cementowa lub do wyrobu rur ce¬ mentowych albo azbestowo-cementowych.Celem wynalazku jest usuniecie wad, które posiadaja znane tego rodzaju urzadzenia. W urzadzeniach wedlug wynalazku krazkt ksztaltujace sa umieszczone w lozyskach w przegubowo osadzonych widelkach tak, iz powierzchnia tych krazków stale przylega do stozkowej powierzchni nalozonej warstwy materjalu.Na rysunku uwidoczniono kilka przykla¬ dów wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku; fig. 1 przedstawia dwa krazki znanej budowy, sluzace do nawijania na rdzen me¬ talowy warstwy zaprawy; fig. 2 — uklad tych krazków, osadzonych zapomoca lozysk w widelkach, osadzonych przegubowo; fig. 3 — schematycznie uklad krazków, centru¬ jacych sie samoczynnie; fig. 4 i 4a przedsta¬ wiaja odmienna postac wykonania takiego ukladu krazków; fig. 5 — 9 uwidoczniaja schematycznie kilka ukladów krazków o sa- moczynnem centrowaniu sie; lig. 10 i 11 — przyklad wykonania podparcia krazków za¬ pomoca ruchomych pasów.Znane urzadzenia do wytwarzania rur cementowych lub azbestowo-cementowych posiadaja napedne krazki nawijajace lub krazki stykowe, które sluza do nakladania warstw tworzywa na rdzen metalowy. W ostatnio wymienionym przypadku dwa bez¬ posrednio napedzane krazki o zupelnie jed¬ nakowej szybkosci obwodowej moga byc u- mieszczone przeciwlegle wzgledem rdzenialub-nhtóe Ify6 zas&MWtttfytaki uklad, ze je¬ den z dwóch krazków o jednakowej wielko¬ sci jest napedzany hydraulicznie luh mecha¬ nicznie, podczas gdy drugi ma* biteg jalowy i ma za zadanie tylko wywieranie potrzeb¬ nego nacisku na zaprawe; ^ tym celu*ofcie krazków urzadzenia z krazkami stykowemi leza w dwóch plaszczyznach pionowych równolegle do osi rdzenia metalowego^ T.Poniewaz na odcinku, podlegajacym nacisko¬ wi krazków, nakladanie zaprawy warstwa¬ mi powoduj ie^ w*&si*raw R* przySiera^ ksztalt stozkowy, wiec w opisanym przykla¬ dzie powstaje nierówny, poddal* nacisku Wzdluz powstajacej pfewfol&i to*zfl&c£y$ 20 wlasciwe cisnienie wzrasta wskutek stozko- watosci warstwy nakladanej zaprawy odpo- wiednie^do gratoscris scianki (fig. 2).Azeby zmniejszyc nierowMIftifernflsc pe«* dzialu cisnienia na obu koncach krazka* wy¬ kladano jego powierzchnie guma, filcem lub podobnym miekkim materjalem elastycz¬ nym. W tymfcflamypadliu^ywkutefc nigrtwtw* miernego podzialu cisnienia, pojawia sie sklonnosc nakladanej zaprawy do plynno¬ sci i odczepiania sie.powloki od*rdzenia me¬ talowego.Wzmiankowane wady nie wystepuja H^zy x»i*G«Wtfniuj widelek, osad-zonych prefcgdbowóf. d&efeii dzemu^ W przykladzie przedstawionym n# fig. 2, cisnienie krazków rozdzielam sie: rzeczywiscie rówtwffliernie na wszystkie pwrikty stycznej. linji tworzacej stozka* er— m, praysaami jest rzecza ofcsjeti- na, czy krazki sa napedzane, czy tez maja biegi jalowa Przegub S moze znajdowac? sie zewnatrz widelek^ w któtyck saj uffitesfcesona krazki, litlr wewnatrz* ktazków. Krazki sa^ celowo pokryte? materjalwa elastycznym V (guma lub* podbbnym materjafóm), afcy przy for* ttibwaattujmwlofci rury megly lfepfej wypel¬ niac niefcówn&sci. pwvierachni rdewiia.Zdkrau siec casmtii, jfe ni&równosei ptf- \fiokif powstaja* wskutek niesymetitycrzwego rosmisszeronia' podpór rdfcsm^ padezas na¬ kladania nan powloki. Ta wada zostaje U- sunieta zapomoca samoczynnego przyrzadu do'centfOwania ukladu. Poniewaz polozenie osi obrotowejfrdzenia pozostaje niezmienio¬ ne, jest rzecz-konieczna, azeby obydwa krazki, nakladajace powloke (jest rzecza obojetna, czy obydwa sa napedzane, czy tyl¬ kom jeden z nich, czy tez obydwa maja bieg jalowy), zostaly mechanicznie polaczone ze sotia. Stosuje sie w tym przypadku takie po¬ laczenia krazków, dzieki-którym polozenia i HlcKytyc^krazkó*, sfeiefrowarte w kierun¬ ku promieniowym do rdzenia i odwrotnie, pasoftaja jefhtakcft^ jednoczesne i syme- tuycfcne*wzgladem ofcfrkfzenia. Takie mecha¬ niczne polaczenie zawiera celowo zestaw e- lastyczny, utworzony ze sprezyn, tloków lub podobnych srodków, który kazdfe/zfgositóe- gótnych kra#kówumozliwia maly samodziel¬ nymruchów, edu wyrównania nierównosci ze¬ wnetrznej srednicy rdzenia, nie zmniejsza¬ jac przy nakladaniu materjalu nacisku kraz- k6m% licznemi P, F (fig. 3).Fig* 3 uwidocznia schematycznie samo¬ czynny przyrzad d& oentrowanias krazków.Sprezyny B, B', które moga byc umieszczo¬ ne takze w jakimkolwiek innym miejscu ze¬ stawu*, tw&t2% ukted' elastyczny; który u- rtltóliwitt' malfe rueHy samodfcielhie kiszkom nakladajacym A, A'.Figi 4 przedstawia- inny zestfaw do sa¬ moczynnego- centrowania, w którym sa u- wzglednkne nastepujace wskazania: Q& rdfeenia' winna pozostac nieruchoma v niezmienna przy kazdej sredhicy ruryj ft-zy krazki; klSte powoduja samoczynne centrowanie sie winny dzialac jednoczesnie na rdfeen tw t^rn celu musza-byc'kmema- tycznie polaczone z narzadami elastycznemu, fetóte umozliwiaja mafe- samedfcielhe ruchy poszczególnych krazków. Krazki te* wimre byc ptmadto* osatlfcone w ldzyskacH^ prsegti* bawyoft, aby mogly ustawiac sie* odpowied¬ nio- dx stozkowej powierzchni' nalozonego m&rfferjalii, - 2 -JZismenie Xych strzech kraików*naadi&i wianordzialac.w kierunkach {promieniowych i.symetrycznych. i?oniewai. srednica nfasw zmienia sie w szerokich granicach, je$t rze¬ czaJbmieczna, aby xisnienie Janików zosta¬ lo jwyzyskame .wduerunku promieniowym pr^y, kaidej dowolnej srjednicyjwy. Cel ten musi dawac .sie osiagnac prostemi srodkami, aby ^umozliwic szybkie ry. ,W tym przykladzie ^wykonania .nacisk I nie.paw&taje wzdluz tworzacej rdzenia, Ucz I w punktach stycznych miedzy ckraikiem ja.T rura, to znaczy w punktach, rozmieszczonej | na linji srubowej, .wzdluz,której iuskutecz- (nia sie nakladanie powloki..Jak juz wzmiankowano, nacrisk na nakla- I dane .warstwy Jest ^wywierany rnietylko ,za- l pomaca wlasciwych ^samoczynnie cjeentrowa- 1 nych .kroków, .Ucz takie : nychfpo4pór.Na .rysunkujprzedsiawiono .uklad .z,trze- 1 ma krazkami, lodpowiadajaeemi rpodanym warunkom. i Krazek A, zaopatrzony ,w „oslone .filco- [ wa, .doprowadzajacy;zaprawe,.przeznaczona do (nakladania, ,i .obydwa .krazki „JY, NI, .sa¬ moczynnie centmwane, .którjz wywieraja przgciwcisnienie na -rdzen, ,sg .ze soba fpola- ozone .zestawem .dzwigni i srub, ;#aopata&o- nych'w narzady £laatyczne,5, ^'„takizrprzy kazdej dowolnej srednicy rdfcsnia jest ,za¬ bezpieczany iednacjjesny nacisk Aych trzech krazków, snacych atole jv kierunku ..pro¬ mieniowym. .Mozliwosc .nacisku .promienio¬ wego .na. rdzen, niezaleznego od-je»gosredni¬ cy, „zostaje.osiagni$ta .w..nastepujacy ^sposób.Obydwa krazkiJy, 1 maca. lozysk *w .ramionach „F,,F', .zawiesza- nych obrjoiowo.jtta.czopach.G, G'iTpolacao- [ nych z dzwigniami katowemi D, D\ które jj swym drugim.koócenusa obrotowo, osadzone na. szopie E. %Ruch dbcotowy ramion 4i% ,-F' wokolo;punktów^C-C^esi ograniczony,.po- niewaz.d^i rkoniecrffr,#\.tyqhigawoiwausi ytykatwwac,ruch<,obratewy joki^OtjcaojAwc/, ,Xe rów ,ruchy ^ptowe, ^&^aloas,z prostolinijnym ^cuchem sriib i£, rL\ ^zahacza¬ jacych^a rdo^Jtfince ^w^rk^t«»ycychfZ?, /' ii poruszanych zapomoca 4fcków Jiydrau- ljcznych Jf, Jlf% i ;adp«wiednu*h cUwjgni Lub w,i«ay .odpowiedni ^wób, gpowpdifia, ie ^zy *kaidej dowofo^j &%&&ctey orizeoia* kt^ego^os|poza$laie,nij^UQhQinai aiezroien- na, krazki N9 ,N' .wywieraja *wn .stale gci- snienie w Juerunku promieniowym.Nakladanie »a ,rd8en zaprawy z tazhssfei i icementu mo*e -byc uskuteczniane równiez zapomoca rkilku krazków ^samofiz,y»nie cen¬ trowanych, ^rzyczem ^w 1|ym.pr^ypadkjiJjiU- ce lub;klaszcze, fuzywaue tzwykle, ^zastepnie sie kraikami ^Uktad rten rpQ$ia$fci -dwie ^od¬ dzielne glowice, Zrktó^ychktóda jest zaopa- patrzona w ,jeden lub wieksza liczbe J^ffti- ków J, 2, 3, ^, w ,celu .nakladania .zaprawy.Wszystkie terkfcaiki ,winny ii^ycwiei^c.nwick na powloke .promieniowo wsgb&dem v4^^yi poniewaz powstalyby momenty .pbrot^, Pktó¬ re utrudnialyby rawnomierne wykonywanie poMrloki, gdyby kierunki fnaciskóiwf .wywie¬ ranymi : na .ituTje, nie .przechodzily fpwez M rury. .Krazki i«9ga miec ,«§lone ,z vgwny, iil- cu lub podobnego .materjalu .i^lastycznftgo.F4g. 5-— 9 przedstawiaj^ ^chemat^cziujeikil- ka .mozliwych ukladów jkrazków, QentrMJn- cych sie samoczynnie., Jezeli .urzadzenie zostalo wyk wielka jdokladnjoscia i ,z .na^iek^zemrraozU- wem zmniejszeniem tarcia, wówczas mnozna uzyc do nakladania zaprawy f jednego Jkrai- ka napedzanego i jednego drazka ^olaego.Tensam system Jnoie takije bycza^tofiiawa- ny .w ukladzie kilku krazków z uchwytem zakleszczajacym.Zalecano juz istosowanie w znanych .u- rzadzeniach tego rodwJM krazkówNpo<3jpqra- wych, nairtóre oddzialywaja itorbowo4yi zwykle.uruchomianie,hydraulicznie, i .zapew¬ niajace -stal« przyl^gwe kcasków do-po¬ wierzchni rdzenia.vW celu zanwany ^ rlych kriSzteieh po^por^wy^h-teicia ^oww^ggp na tarcie -potoczyste. 4JWesz - 3 —nych koncach korbówodów wzmiankowane krazki, luzno obiegajace i pokryte materja- lem elastycznym, które bezposrednio doty¬ kaja powierzchni wytwarzanej rury i wyko¬ nywaja ruch obrotowy wokolo wlasnej osi, spowodowany przez ruch obrotowy rury wo¬ kolo jej osi. Poza tern krazki te sa umieszczo¬ ne tak, iz moga stale nachylac sie pod ka¬ tem, odpowiadajacym katowi nachylenia linji srubowej nawijanego materjalu w sto¬ sunku do osi rury. O ile rozchodzi sie o ru¬ ry znacznej srednicy, moglyby przy kraz¬ kach podporowych powstac nadmierne ci¬ snienia i stad wynikalaby mozliwosc uszko¬ dzen tworzacej sie powloki podatnej. Nie¬ dogodnosc te mozna usunac przez zastoso¬ wanie dodatkowych pasów nosnych, które biegna po krazkach nastawnych i maja za zadanie podpieranie rdzenia podczas nakla¬ dania nan powloki. Nowy ten uklad posiada szczególne zalety, jezeli rozchodzi sie o wy¬ rób rur o duzej srednicy. Poza tern uklad ten umozliwia wykonywanie z wielka latwo¬ scia nastepujacych czynnosci: wprowadza¬ nia rdzenia do urzadzenia, wyciagniecia go¬ towej rury z urzadzenia, nadania rdzeniowi ruchu obrotowego i posuwistego.Fig. 10, 11 przedstawiaja schematycznie uklad, w którym krazki 2, 3 i 2a, 3a sa u- mieszczone swobodnie na ich osiach i prze¬ gubowo wzgledem osi rdzenia, w celu na¬ dawania mu ruchu obrotowego i ruchu posu¬ wistego. Z tego powodu zaleca sie wykona¬ nie narzadów nosnych A\B, jako narzadów obrotowych okolo osi x — y, przyczem kraz¬ ki nalezy pochylic ku osi rdzenia. Krazki 4 i 4a sa nieruchome i sluza do prowadzenia pasów. Staly krazek 1 moze byc umieszczo¬ ny na swej osi jako krazek wolny lub na- pedny. W ostatnio wymienionym przypadku sluzy on do nadawania rdzeniowi ruchu obrotowego i ruchu posuwistego, a przez to do zmniejszenia pracy krazka podporowego, jak tez pasów napednych urzadzenia. Jak wzmiankowano, krazek 1 sluzy, o ile dziala jako napedny, do nadawania rdzeniowi ru¬ chu obrotowego i posuwistego w kierunku osiowym. Jezeli szybkosc obrotowa krazka zostaje powiekszona, rdzen wykonywa wiekszy posuw.Powiekszajac lub zmniejszajac stopien nachylenia konstrukcji nosnej A — B, zmie¬ nia sie odpowiednio posuw rury, poniewaz powieksza sie lub zmniejsza skok linji sru¬ bowej nawijania. O ile nachylenie zostaje nastawione w kierunku odwrotnym, wów¬ czas i posuw rdzenia zostaje wykonany w kierunku odwrotnym. PL