Jezeli sie przyj¬ mie dlugosc zeba obrabianego przedmiotunp. 10 mm szerokosc," wyciecia 3 mm a czas obróbki do zdjecia wióra z zeba l^&f kunde, to obrabiany przedmiot fr^itfc&TePo- * brocie o jeden zab, ^lkfrajac wciecie, odbywa droge w 13 mm* w sekundzi^LJako, droga do cofniecia noza, mierzac ja^na ob¬ wodzie obrabianego przedmiotu, pozostaje^ szerokosc wyciecia 3 mm, podczas gdy .czas; wynosi 3/ia albo 0,23 sekundy. Jezeli jecj-? nak robota ma byc przyspieszona, a wiec osiagniete szybsze obrobienie ;;vjprz&dlBi3jfirj to musi byc wtedy jego szybkosc obrotowa powiekszona. Odpowiednio do tego mu¬ sialby sie zmniejszyc pozostaly czas do cofniecia noza. Nie' móglby on "juz miec czasu do powrotu do poczatkowego polo¬ zenia i nacialby przedni brzeg nastepnego zeba. Jedyna mozliwosc usuniecia tej wa¬ dy polegalaby na powiekszeniu wyciecia.Z tego jednak wyniklyby inne istotne wa¬ dy. Kazdy pojedynczy zab gryzcwego kólka bylby wezszy i wobec tego jego trwalosc w zastosowaniu krótsza. v Szero¬ kosci wyciec odbiegalyby od normalnie wyznaczonych a kólko gryzowe mialoby nienaturalny wyglad. Z tego wynika, ze ilosc obrotów obrabianego przedmiotu przy znanych obrabiarkach jest dokladnie ogra¬ niczona i nie moze byc przekroczona.Podczas gdy nastawienie do podzialki dla róznych ilosci zebów jest dotychczas mniej wiecej mozebne badz to przez wy¬ miane tarcz kopjowych o róznej ilosci ze¬ bów, badz to przez zalaczenie zmiennych kól, to jednak zmiana glebokosci obróbki pojedynczych zebów jest zupelnie niedo¬ kladna. Dotyczy to takze takich obrabia¬ rek, w których nóz osadzony jest odwrot¬ nie w suporcie, a os obrabianego przedmio¬ tu ekscentrycznie do walu popedowego w ramie wahadlowej, która otrzymuje ruch wahadlowy zapomoca tarczy z ksiukami, osadzonej na wale popedówym. Przytem jednak nie ma miejsca raptowne odchyle¬ nie obrabianego przedmiotu.Przy obrabiarce wedlug przedlozonego wynalazku os obrabianego przedmiotu jest -vtakze umieszczona w ramie wahadlowej, ale jety ob#ót przeniesiony równoczesnie na tarcze zT ksiukami, która pracuje razem z rania ^wahadlowa' na ustawialnej krzywi- znie/ -Przez ustawienie jej moze byc do¬ wolnie zmieniona wielkosc wychylenia, ja¬ ko tez glebokosc obróbki. Zgodnosc ilo- -ASci zebów tarczy z ksiukami i obrabianego przedmiotu osiaga sie przez wlaczenie od- •i po^ildnich kól przenosnych, Przez to od¬ pada wymiana i utrzymanie zapasu w wiel¬ kiej ilosci tarcz z ksiukami dla róznych i- wlosci zebów a* prze4ewszystkiem dla róz¬ nych glebokosci obróbki. Moze jeszcze wieksza korzysc wynalazku przedstawia powiekszenie sprawnosci. Osiaga sie ja przez umieszczenie osi przechybnej ramy wahadlowej z obrabianym przedmiotem poza podzialka kola popedowego. Przez to powstaje przed faza robocza ruch po¬ czatkowy a podczas fazy nieczynnej od¬ powiednio wielki ruch koncowy. Ruch koncowy umozliwia powiekszenie szyb¬ kosci obwodowej.Na zalaczonym rysunku przedstawiony jest wynalazek na fig. 1 w widoku bocz¬ nym i na fig. 2 w widoku zgóry. Fig. 3 okazuje szczegól a fig. 4 schematycznie ruch poczatkowy i koncowy- Na ramie a obrabiarki umieszczony jest popedowy wal b z kolem zebatem c. Oprócz tego umieszczona jest w czesci a wahadlo¬ wa rama d, osadzona swemi koncami przy e, które znajduja sie poza kolem podzial- kowem popedowego kola zebatego c. Ze¬ by jego wchodza w zeby zebatego kola /, którego os f umieszczona jest w ramie wa¬ hadlowej d. Kolo zebate / obraca zapo¬ moca kola g zebate kolo h, które równiez umieszczone fest w ramie wahadlowej d i osadzone na osi i, sluzacej do przymoco¬ wania na niej przedmiotów do^óbróbki np. kólka gryzowego vk: Kolo zebate h obraca kclo zebate V a wiec 'i os jega m umie^ szczona w ramie wahadlowej d. Na r osi — 2 —tej umieszczona jest tarcza z ksiukami n, która wedlug rysunku wykazuje 12 zebów a wiec tyle, ile ich ma gryzowe -kólko k.Ksiuki (palce) n tarczy n pracuja razem z tarcza o z krzywizna, obracajaca sie okolo czopa a w ramie a obrabiarki zapomoca rekojesci o'. Stopien ustawienia mozna oznaczyc zapomoca skali na ramie a (na rysunku nie uwidocznionej). Tarcza o ma krzywizne zatoczona kolisto z punkju srod¬ kowego tarczy z ksiukami n. Wahadlowa rama d stanelaby, gdyby krzywizna byla ustawiona równoosiowo do tarczy z ksiu¬ kami n. Do obrobienia przedmiotu ustawia sie tarcze o wedlug skali.Przez to wyznaczone jest wahadlowe wy¬ chylenie i odpowiednio do niego glebokosc obróbki, poniewaz ksiuki (palce) n odchy¬ laja wahadlowa rame d zgodnie z nadanem im przez tarcze o odchyleniem. Po ze¬ slizgnieciu sie ksiuków n z tarczy o opada nagle wahadlowa rama' d w tej samej mie¬ rze i odprowadza przez to kólko k z obre¬ bu noza. Ilosc zebów tarczy z ksiukami n jest dowolna. Potrzebna zgodnosc z iloscia zebów gryzowego kólka k osiaga sie przez wymiane przenosnych kól h i L Ruch poczatkowy powstaje przez to, ze wahadlowa rama d na poczatku odchy¬ lenia opisuje kolista droge okolo punktu obrotowego e, znajdujacego sie poza po- 4zialka popedowego kola zebatego c i obra¬ ca sie ku nozowi, przymocowanemu na su- porcie q o kat a, jak to uwidacznia fig. 4.Przytem zmusza kolo zebate c kolo / do takiego samego obrotu. Przy powrotnem wychyleniu wahadlowej ramy d, po zesliz¬ gnieciu sie tarczy z ksiukami n z tarczy o, nastepuje ruch koncowy odpowiednio wiel¬ ki do stopnia ruchu poczatkowego.Przyjmuje sie, ze kólko gryzowe do o- brobienia ma 10 zebów i obraca sie tylko raz w 10 sekundach. Wtedy czas obrotu kazdego jego zeba wlacznie z wcieciem wynosi 1 sekunde. Dlugosc zeba wynosi 10 mm, szerokosc wciecia 3 mm, zatem od¬ step pomiedzy zebami 13 mm. Dlugosc zeba odbywa wiec droge 10 mm w 10/i3 równe 0,77 sekundy. Reszta 0,23 sekundy pozostaje dla szerokosci wciecia a wiec do cofniecia noza. Wskutek polozenia punktu wychylenia e wahadlowej ramy d poza popedowem kolem c i po potoczeniu sie kól c i / po sobie osiaga sie przy kazdo¬ razowym ruchu poczatkowym droge 3 mm, jak to wykazaly doswiadczenia. Kólko gryzowe obraca sie wiec w czasie powyzej obliczonych 0,77 sekundy razem o 13 mm.Poniewaz w czasie dlugosci drogi 10 mm praca jest uskuteczniona, to kólko gryzo¬ we potrzebuje wskutek poczatkowego ru¬ chu do odbycia drogi o te 10 mm zamiast 0, 77 sekundy tylko sekundy. Zyskuje sie zatem 0,77—0,59 = —0,18 sekundy w przeciwstawieniu do rów¬ nomiernej szybkosci obiegowej przy zna¬ nych obrabiarkach. Dla cofniecia wiec kól¬ ka gryzowego k z obrebu noza p pozostaje razem 0,23+0,18 = 0,41 sekundy. Ponie¬ waz jednak dla cofniecia potrzeba tylko 0,23 sekundy, to moze byc czas obiegowy o 0,18 sekundy na wyciecie powiekszony, a przez to wykonanie roboty, zaleznie od szybkosci obiegowej obrabianego przedmio¬ tu odpowiednio powiekszone. x Jezeli ma byc równoczesnie z obrabia¬ niem kólka gryzowego k w kierunku obwo¬ du wykonane i boczne ukosne obrobienie, jak to zamierzono przy obrabiarkach o nie¬ przerwanym ruchu zapomoca ukosnego po¬ prowadzenia, wtedy moze byc ruch waha¬ dlowy ramy d zuzytkowany w prosty spo¬ sób. W tym celu przytwierdza sie na wa¬ hadlowej ramie d ustawialny jezyczek s' (fig. 3), który ma symetryczne, slizgowe powierzchnie s dowolnego ksztaltu. Jedna z tych powierzchni cisnie on podczas po¬ czatkowego wychylenia ramy d na prze- stawialny czop r suportu q i uskutecznia przez to boczne jego przesuniecie równo- — 3 —czesnie z obrabianiem kólka gryzowego k w kierunku obwodu. Przez ustawienie czo¬ pa r na prawo lub na lewo osiaga sie pra¬ we albo lewe obrobienie. PL