PL215735B1 - Sposób wykrywania przegrzania miodu - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób wykrywania przegrzania miodu.

Przechowywane miody krystalizują, co stwarza trudności w ich konfekcjonowaniu i rozlewaniu do mniejszych opakowań. Dla ułatwienia miody upłynnia się poprzez podgrzanie. Podgrzewanie miodu musi być jednak przeprowadzone w niezbyt wysokiej temperaturze, tak by uniknąć jego przegrzania.

Niezachowanie parametrów temperaturowych tej procedury, określonych Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października 2003r. w/s szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu Dz. U. Nr 181, poz. 1773, w konsekwencji powoduje przegrzanie miodów, co prowadzi do spadku aktywności zawartych w nich enzymów takich, jak: a- i β- amylaza, glukohydrolaza, fruktohydrolaza, oksydaza glukonowa, lizozym, apidycyna i inne.

W ten sposób miody tracą część swojej aktywności biologicznej.

Podwyższona temperatura prowadzi także do przekształcania części zawartej w miodach glukozy w toksyczny aldehyd 5-hydroksymetylofurfural (5-HMF), podnosząc jego poziom w miodzie. W przegrzanym miodzie rośnie zawartość HMF, a równocześnie następuje obniżenie liczby diastazowej, która jest wskaźnikiem aktywności zawartych w miodzie enzymów białkowych rozkładających zawarte w surowcach pszczelich (nektary kwiatów, spadź, itp.) polisacharydy do monosacharydów. Zbyt wysoka temperatura obniża także aktywność enzymów stwarzających niekorzystne warunki dla rozwoju drobnoustrojów w miodzie. Miody przegrzane mogą więc być mniej atrakcyjnym produktem dla konsumentów z powodu słabszego działania antybiotycznego.

Obecnie przegrzanie miodu można stwierdzić poprzez fotometryczne oznaczenie liczby diastazowej, określającej zdolność zawartej w miodzie a-amylazy do przekształcania domieszanych do niego polisacharydów w monosacharydy. Metoda ta wymaga jednak pracochłonnego chemicznego przygotowania próbek przez doświadczony personel. W skomplikowanej procedurze według tej metody jest wiele punktów krytycznych, w których pomyłki mogą prowadzić do zafałszowania wyników. Ponadto oznaczana tu aktywność a-amylazy nie jest wskaźnikiem wpływu miodu na drobnoustroje, lecz możliwości rozkładania polisacharydów. Zakłada się, że aktywności pozostałych enzymów białkowych zmieniają się pod wpływem temperatury tak samo, jak łatwiejsza do oznaczenia aktywność a-amylazy.

Innym sposobem stwierdzenia przegrzania miodu jest chromatograficzne oznaczanie zawartości w nim 5-hydroksymetylofurfuralu (5-HMF). Metoda ta jest także pracochłonna oraz wymaga drogiego sprzętu i wykwalifikowanego personelu.

Obydwie przedstawione metody nie mierzą jednak bezpośrednio przegrzania miodu.

Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wykrywania przegrzania miodu w oparciu o parametr, który umożliwiłby w sposób obiektywny, niezawodny, dostępny, tani i szybki, rozpoznać czy badany miód został poddany obróbce termicznej w zbyt wysokiej temperaturze.

Sposób wykrywania przegrzania miodu według wynalazku charakteryzuje się tym, że sporządza się wykresy widm fluorescencji powstałej w wyniku wielokrotnego wzbudzania swobodnej powierzchni próbki miodu światłem skierowanym z góry na tę powierzchnię o wybranej długości fal i rejestracji natężeń światła tej fluorescencji emitowanego w kierunku przeciwnym do kierunku wzbudzenia, a następnie porównuje się je z wzorcowym widmem sporządzonym dla miodu świeżego, przy czym spadek fluorescencji w zakresie krótkofalowym i wzrost fluorescencji w zakresie długofalowym świadczy o przegrzaniu badanej próbki.

Korzystne jest sporządzenie wykresów widm synchronicznych, których różnica pomiędzy długością fali światła fluorescencji (y_F) a długością fali światła wzbudzania (y_w) jest wartością stałą.

Dla porównania zmian widma fluorescencji badanej próbki względem próbki wzorcowej sporządza się widmo różnicowe.

Według wynalazku korzystny jest sposób interpretacji wyników oparty na cyfrowej analizie kształtu wykresów widm fluorescencji.

Sposób według wynalazku jest niezawodny, szybki i nie wymaga obróbki chemicznej ani pracochłonnego przygotowania próbek przed pomiarem. Ponadto zastosowanie techniki cyfrowej gwarantuje powtarzalność i trafność analiz, niezależnie od poziomu wyszkolenia laboranta.

Istotę wynalazku przedstawiono na rysunkach, gdzie fig. 1 przedstawia wykresy widm fluorescencji powierzchniowej miodu lipowego, fig. 2 - miodu rzepakowego, fig. 3 - gryczanego a fig. 4

- temperaturowe zmiany kształtów widm fluorescencji powierzchni próbek miodu lipowego w zależności od stopnia ich przegrzania.

PL 215 735 B1

Zgodnie z wynalazkiem sporządzono widma synchroniczne fluorescencji powierzchniowej świeżych miodów a następnie tych samych miodów po przegrzaniu. W tym celu swobodną powierzchnię próbki świeżego miodu danej odmiany wzbudzono wielokrotnie światłem skierowanym z góry na tę powierzchnię, po czym rejestrowano światło fluorescencji emitowane w kierunku przeciwnym do kierunku wzbudzenia, a następnie sporządzono wykres widma synchronicznego ί(λ), dla którego różnica pomiędzy długością fali światła fluorescencji (y_F) a długością fali światła wzbudzania (y_w) ma wartość stałą.

Następnie powyższe czynności powtórzono dla miodu przegrzanego tej samej odmiany i sporządzono wykres widma synchronicznego gP),dla którego różnica pomiędzy długością fali światła fluorescencji (y_F) a długością fali światła wzbudzania (y_w) ma stałą wartość. Dodatkowo sporządzono wykres widma różnicowego ρ(λ) = g^) - ί(λ), co przedstawiono na fig. 1 dla miodu lipowego, na fig. 2 dla miodu rzepakowego, na fig. 3 dla miodu gryczanego.

Jak przedstawiono na fig. 1, fig. 2 i fig. 3, spadek fluorescencji w zakresie krótkofalowym i wzrost fluorescencji w zakresie długofalowym świadczy o przegrzaniu miodu. Ponadto stwierdzono, że zmiany kształtów widm fluorescencji powierzchni miodu zależą od stopnia ich przegrzania i są większe dla miodów bardziej podgrzanych. Na fig. 4, sporządzonym dla miodu lipowego, strzałki 1 i 2 wyrażają kierunek zmian intensywności fluorescencji wraz z coraz większym przegrzaniem miodu. Dokładną analizę kształtu wykresów widm fluorescencji można przeprowadzić w oparciu o algebraiczną analizę wektorową widm. Wykorzystanie komputera do sterowania pomiarami oraz zastosowanie obróbki cyfrowej wyników, pozwala na wykonanie ogromnej ilości pomiarów i ich szybką analizę.

Claims (4)

1. Sposób wykrywania przegrzania miodu, znamienny tym, że sporządza się wykresy widm fluorescencji powstałej w wyniku wielokrotnego wzbudzania swobodnej powierzchni próbki miodu światłem skierowanym z góry na tę powierzchnię i rejestracji natężeń światła tej fluorescencji emitowanego w kierunku przeciwnym do kierunku wzbudzenia, a następnie porównuje się je z wzorcowym widmem dla miodu świeżego, przy czym spadek fluorescencji w zakresie krótkofalowym i wzrost fluorescencji w zakresie długofalowym świadczy o przegrzaniu próbki badanej.

2. Sposób według zastrzeżenia 1, znamienny tym, że sporządza się wykresy widm synchronicznych, których różnica pomiędzy długością fali światła fluorescencji (y_F) a długością fali światła wzbudzania (y_w) jest wartością stałą.

3. Sposób według zastrzeżenia 1 albo 2, znamienny tym, że dla porównania zmian widma fluorescencji badanej próbki względem próbki wzorcowej sporządza się widmo różnicowe.

4. Sposób według zastrzeżenia 1 do 3, znamienny tym, że oparty jest na cyfrowej analizie kształtu wykresów widm fluorescencji.