Wynalazek dotyczy zasuw lub zawo¬ rów, a zwlaszcza zasuw lub zaworów szyb¬ ko otwierajacych sie, nadajacych sie np. do zastosowania w gasnicach przeciwpozaro¬ wych. W gasnicach z dwutlenkiem wegla szybkie wyswobadzanie sie duzej ilosci dwu¬ tlenku wegla jest bardzo waznym czynni¬ kiem do zapewnienia szybkiego i prawidlo¬ wego gaszenia.Proponowano juz stosowanie urzadzen, zapewniajacych szybkie otwieranie i zamy¬ kanie zaworu zapomoca tarcz kciukowych, .osadzonych na stalym walku i wspóldziala¬ jacych ze zderzakami, umocowanemi na ra¬ mie, polaczonej z wrzecionem zaworu, lecz urzadzenia te nie zapewnialy szczelnego za¬ mkniecia zaworu we wszelkich warunkach pracy, to jest miedzy innemi takze i wtedy, gdy uszczelka lub siodelko zaworu uleglo zgnieceniu po pewnym okresie dzialania za¬ woru, przyczem w tych urzadzeniach znacz¬ na byla równiez bezwladnosc zaworu. Oprócz tego zawór nie moze byc uruchomiany nieza¬ leznie od ruchu tarcz kciukowych, celem recznego otwierania zaworu bez dotykania mechanizmu, sluzacego do rozrzadu zaworu z odleglosci, co np. ma miejsce w gasnicach.Przedmiotem wynalazku jest zasuwa lub zawór szybko otwierajacy sie, pozwalajacy na otwieranie i zamykanie grzybka zaworu lub jego narzadów rozrzadczych niezaleznie od stopnia zuzycia, przyczem to otwieraniei zamykanie moze byc uskuteczniane zarów¬ no na odleglosc jak i bezposrednio.W zaworze wedlug wynalazku mecha¬ nizm, sluzacy do uruchomiania grzybka za¬ woru, a takze i walek, osadzony przegubo¬ wo na wrzecionie tego grzybka, sa zaopa¬ trzone w jeden lub kilka narzadów w ksztalcie tarcz kciukowych, opierajacych sie kazda zapomoca wystepu na zderzaku ru¬ chomym i dajacym sie nastawiac, utrzymu¬ jac w ten sposób grzybek zaworu w poloze¬ niu zetkniecia z jego siodelkiem.Wspomniany wystep lub wystepy moga byc w sposób dowolny, najkorzystniej zas na odleglosc, oddalane od zderzaka lub zde¬ rzaków lub stykane z nimi, przyczem prze¬ stawianie zderzaka pozwala z jednej strony na otwieranie i zamykanie zaworu bez ko¬ niecznosci dotykania mechanizmu, urucho¬ miajacego zawór np. z odleglosci, z drugiej zas strony zapewnia szczelne przyleganie grzybka do siodelka zaworu niezaleznie od stopnia zuzycia zaworu, jego mechanizmu rozrzadczego i jego zderzaka.Wynalazek polega ponadto na tern, ze zderzak, sluzacy jako oparcie dla tarcz kciukowych w polozeniu zamkniecia grzybka zaworu, jest ruchomy i daje sie nastawiac.Poza tern przedmiotem wynalazku sa rózne narzady pomocnicze, np. zapewniaja¬ ce nalezyte zamkniecie zaworu podczas prze¬ wozu. Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu bardziej szczególowo najkorzyst¬ niejsza postac wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia podluzny przekrój o- siowy zaworu wedlug wynalazku, fig. 2 — czesciowy widok zboku tegoz zaworu, a fig. 3 — widok zboku zaworu otwartego.Zawór wedlug wynalazku sklada sie z kadluba 1 z kanalem przeplywowym 2, który posiada rozszerzenie 3 oraz przystoso¬ wane do grzybka zaworu siodelko 4, najko¬ rzystniej w ksztalcie plytki. Otwór wyloto¬ wy 5 jest wykonany w króccu 6, zaopatrzo¬ nym w gwint zewnetrzny. Do krócca tego w razie potrzeby moze byc przylaczany np. od¬ powiedni zbiornik, natomiast w czasie trans¬ portu zaworu na króciec ten moze byc nakre¬ cony korek 7.Poza tepi kadlub 1 posiada drugi kró¬ ciec 8, do którego mozna przylaczyc zawór bezpieczenstwa.Kanal 2, wywiercony w kadlubie 1, po¬ siada dwa odcinki 9 i 10, nagwintowane we¬ wnatrz, a górna czesc kadluba posiada gwint zewnetrzny 11, na który nakrecona jest nakretka 13 z wystepem pierscienio¬ wym 14.W kanale 2 umieszczony jest grzybek 15 (najlepiej osadzony obrotowo na wrzecio¬ nie 16), który jnoze byc zaopatrzony w razie potrzeby we wkladke uszczelniajaca 17, przyczem wrzeciono 16 przechodzi przez dlawnice 18 oraz dlawiki 19 i 20 o postaci wkretek.Górny koniec wrzeciona 16 stanowi uszko 21, zlozone najlepiej z dwóch czesci, pola¬ czonych srubami 22, przyczem w uszku tern umieszczony jest walek poprzeczny 23, za¬ konczony czopami 24 o przekroju np. czwo¬ rokatnym.Na walku 23 osadzone sa tarcze kciuko¬ we 25, z których kazda jest zaopatrzona co najmniej w jeden wystep 26, o którym be¬ dzie mowa nizej.Ponad walkiem 23 umieszczony jest kol¬ pak 27 z otworami 28, przez które przecho¬ dzi walek 23, przyczem kolpak jest nakre¬ cony na gwint zewnetrzny kadluba 1.W kolpaku 27 umieszczony jest zderzak 31, który moze przesuwac sie w odpowied- niem wydrazeniu kolpaka, nie obracajac sie, przyczem zderzak ten posiada dwie po¬ wierzchnie oporowe 32, odpowiadajace tar¬ czom kciukowym 25.Ponadto w kolpaku 27 umieszczony jest narzad dociskowy 33, wykonany najlepiej w postaci sruby 34, zaopatrzonej np. w leb czworokatny 35, na który moze byc nasa¬ dzona raczka lub klucz w celu nastawiania wskazanego zderzaka 31.W sciankach kolpaka 27 osadzone sa — 2 —srednicowo przeciwlegle sruby 36, na które zaklada sie haczykowate konce 38 laczni¬ ków 37, osadzonych drugiemi koncami na czopach 24 walka 23. Haczyki te rygluja watek 23 np. podczas przewozu lub w in¬ nych okolicznosciach, w których zawór jest zamkniety.Na dlawiku 20 umieszczony jest zderzak 39, wykonany np. w postaci pierscienia, po¬ siadajacego nagwintowany wystep 40, wkre¬ cany w dlawik 20, dzieki czemu zderzak ten daje sie nastawiac.Po zlozeniu poszczególnych czesci i przy¬ kreceniu zaworu do zbiornika, zawierajace¬ go czynnik roboczy pod cisnieniem, np. do gasnicy z dwutlenkiem wegla, zaworem na¬ lezy poslugiwac sie w sposób nastepujacy, przy zalozeniu, ze rozrzad odbywa sie z odleglosci. Grzybek 15 jest docisniety do swego siodelka dzieki naciskowi wystepów 26 tarcz kciukowych 25 na powierzchnie 32 zderzaka 31, który opiera sie na srubie do¬ ciskowej 34. Po zdjeciu haczyków 37 ze srub 36 i laczników 38 z czopów 24 zakla¬ da sie na czopy te narzady uruchomiajace, np. drazki 41, polaczone w dowolny znany sposób z mechanizmem uruchomiajacym. Po wprawieniu tego mechanizmu w ruch w ja¬ kikolwiek znany sposób, np. zapomoca cie¬ zaru, zwolnionego w odpowiedniej chwili, kciuki 26 zeskakuja z powierzchni 32, umoz¬ liwiajac odsuniecie grzybka 15 od siodel¬ ka, przyczem kciuki 26, opierajac sie na zderzaku 39, podnosza wrzeciono i grzybek zaworu.W razie przestawiania mechanizmu tego w kierunku odwrotnym wystepy 26 przybie¬ raja polozenie pierwotne i, opierajac sie na powierzchniach 32 zderzaka 31, opuszczaja grzybek 15, przyczem przesuniecie to za¬ równo jak i przesuniecie w kierunku od¬ wrotnym moze byc spowodowane z odleglo¬ sci zapomoca dowolnego odpowiedniego me¬ chanizmu.W przypadku recznego uruchomiania za¬ woru nalezy poslugiwac sie nim w sposób nastepujacy. Grzybek 15 jest docisniety do siodelka. Otwieranie i zamykanie tego grzyb¬ ka moze byc uskuteczniane recznie zapomo¬ ca dzialania badz na drazek uruchomiaja¬ cy 41, zalozony na czopy 24, badz tez na narzad naciskowy 33, zaopatrzony inp. w nasadzone na jego górny koniec kolo reczne.Zapomoca dociskania sruby 33 osiaga sie o- twarcie grzybka 15, przez dalsze zas doci¬ skanie tej sruby uskutecznia sie zamkniecie grzybka 15.Jezeli wskutek czestego dzialania* narza¬ dów ruchomych zaworu oraz grzybka 15 na¬ rzady te ulegna po pewnym czasie zuzyciu, mozna zawsze przywrócic nalezyte dziala¬ nie zaworu oraz dostateczna jego szczel¬ nosc, wkrecajac odpowiednio srube docisko¬ wa 34, dzieki czemu zmniejsza sie odle¬ glosc miedzy siodelkiem grzybka 15 a po¬ wierzchniami oporowemi 32.Oczywiscie, urzadzenie, przedstawione na rysunku i opisane wyzej, moze byc zmie¬ nione w swych szczególach bez wychodze¬ nia poza ramy wynalazku. PL