Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia, pozwalajacego na tworzenie prawidlowych uzwojen wewnatrz pierscienia wydrazonego, opisanego w patencie francuskim Nr 708437.Urzadzenie wedlug wynalazku znajduje za¬ stosowanie przy budowie transformatorów, zwlaszcza zas transformatorów napiecio¬ wych, nie ulegajacych uszkodzeniom wsku¬ tek zwarcia, jak równiez moze byc zastoso¬ wane do budowy wszelkich przyrzadów, za¬ wierajacych jedno lub kilka uzwojen.Wynalazek niniejszy polega w zasadzie na tern, ze drut, który ma byc nawijany we¬ wnatrz pierscienia, jest prowadzony zapo- moca gietkiego narzadu pomocniczego, jak tasmy, lancucha lub podobnego przedmio¬ tu, wprowadzonego uprzednio do tego pier¬ scienia. Narzad ten tworzy zamknieta petle, która mozna poruszac swobodnie we wne¬ trzu wspomnianego pierscienia wydrazone¬ go. Narzad ten albo pozostawia sie w pier¬ scieniu, albo tez wyjmuje sie go po wyko¬ naniu nawiniecia.Na rysunku przedstawiono tytulem przy¬ kladu szczególna postac wykonania przed¬ miotu wynalazku. Z postaci tej wynika spo¬ sób realizacji wynalazku.W opisanej ponizej postaci wykonania przedmiotu wynalazku narzadem, prowadza¬ cym drut nawijany, jest tasma dziurkowana, podobna do filmu kinematograficznego. Ta¬ sma ta, podobnie jak tasma filmowa, jest przesuwana przy pomocy kólek zebatych.Fig. 1 przedstawia rozwinieta tasme pro-wadnicza, której dlugosc L równa jest co naj¬ mniej dlugosci najmniejszego obwodu we¬ wnetrznego pierscienia. Tasma ta oprócz o- tworów P na kazdym brzegu podluznym posiada jeszcze jeden lub kilka haczy¬ ków, otworów lub podobnych uchwytów /, umieszczonych w dowolnych miejscach, np. na jednym koncu tasmy, i sluzacych do przy¬ mocowania do nich jednego lub kilku dru¬ tów nawijanych.Pierscien A, w którego wnetrzu ma byc wykonane uzwojenie, jest przycisniety do podstawy B zapomoca uchwytów b i V (fig. 2) z odpowiedniego materjalu (metal, drzewo, kauczuk lub tworzywo podobne).Tasme prowadnicza C wprowadza sie poczatkowo do pierscienia A, (lig. 2), przy¬ mocowujac koniec nawijanego drutu F do uchwytu / (fig. 1). Dlugosc tasmy C jest równa dlugosci obwodu wewnetrznego pier¬ scienia A, a zatem po jednem nawinieciu konce c i c tej tasmy zetkna sie ze soba lub uloza sie na sobie, czyli tasma utworzy pier¬ scien zamkniety, mogacy jednak obracac sie swobodnie we wnetrzu pierscienia A.Kólka zebate D (fig. 3 i 4), których ze¬ by d wchodza w otwory tasmy C, pozwalaja na latwe obracanie jej np. zapomoca korby H, a tem samem na zwijanie drutu F we wnetrzu pierscienia A z zadana szybkoscia i prawidlowoscia. Podczas tej czynnosci jeden lub kilka krazków E przyciska tasme C za¬ pomoca sprezyn G do kólek zebatych D.Korbe H mozna zastapic oczywiscie ko¬ lem pasowem lub przekladnia zebata, a za¬ tem umozliwic obracanie tasmy zapomoca sil¬ nika.Po ukonczeniu zwijania tasme C mozna nastawic tak, aby byl dostep przynajmniej do jednego z jej konców c lub c, który po¬ sluzy nastepnie do wyciagniecia tej tasmy z pierscienia A, jak to wskazuje fig. 5. Usu¬ niecie tasmy C ulatwia zreszta wprowadze¬ nie przy rozpoczynaniu nawijania drugiej tasmy / miedzy tasme C a pierwsza warstwe drutu F, przyczem nie jest wcale rzecza ko¬ nieczna, aby tasma / byla szersza od war¬ stwy drutu, powiekszona o grubosc izolacji, lub aby posiadala otwory do uruchomiania.Tasmy takie, jak tasma /, mozna wprowa¬ dzac równiez w czasie zwijania miedzy ko¬ lejne warstwy drutu, czy to w celu izolowa¬ nia tych warstw od siebie, czy tez nadania calosci wiekszej sztywnosci.Tasmy C i / moga byc wykonane z me¬ talu lub z materjalu izolacyjnego; w kazdym razie zaleca sie ze wzgledów praktycznych, aby pierwsza z nich byla metalowa, a druga z materjalu izolacyjnego.Opisany jedynie tytulem przykladu spo¬ sób mechanicznego uruchomiania tasmy, mozna, nie wychodzac poza ramy wynalazku, zastapic jakimkolwiek innym. Podobnie zu¬ pelnie dobrze zamiast tasmy C moznaby u- zyc lancucha systemu Gallfa o odpowiedniej dlugosci, uruchomianego przy pomocy jedne¬ go tylko kólka zebatego D. Na lancuchu tym przed rozpoczeciem zwijania wystarczyloby polozyc tasmy w rodzaju /. Zamiast dziurek brzegowych tasme C moznaby zaopatrzyc równiez w zabki, zazebiajace sie z jednem lub kilkoma kólkami zebatemi równoleglemi o osiach, prostopadlych do osi tasmy. Tasme C moznaby sporzadzic równiez z kawalka blachy, tektury lub materjalu podobnego o garbach, prostopadlych lub ukosnych do kie¬ runku obrotu i uruchomianego zapomoca cy¬ lindrów zlobkowanych.Nie przekraczajac ram wynalazku, za¬ miast prowadzenia jednego drutu F na ta¬ smie C mozna prowadzic kilka takich drutów, przytem róznie rozmieszczonych, wytwarza¬ jac w ten sposób kilka uzwojen w ciagu jed¬ nej lub kilku kolejnych czynnosci.Po wykonaniu uzwojenia wewnatrz pier¬ scienia A pozostala przestrzen pusta we¬ wnatrz tego pierscienia mozna wypelnic go¬ racym materjalem cieklym, zestalajacym sie po zastygnieciu, a zatem usztywniajacym uzwojenie, przyczem w razie potrzeby do materjalu tego moga byc dodane ziarniste substancje stale, jak np, piasek. — 2 —Pierscien wydrazony A jest wykonany zazwyczaj z materjalu izolacyjnego, ale oczywiscie opisany sposób jest niezalezny od rodzaju i materjalu tego pierscienia. W szcze¬ gólnosci pierscien A moze byc wykonany badz w calosci z materjalu izolacyjnego, badz tez materjal izolacyjny moze byc po¬ wleczony materjalem przewodzacym na ca¬ lej powierzchni wewnetrznej wzglednie ze¬ wnetrznej lub na ich czesci, wreszcie pier¬ scien ten moze byc wykonany calkowicie z dobrego przewodnika elektrycznosci.Opisany sposób daje sie zastosowac na- ogól do pierscieni wydrazonych, które w przypadkach specjalnych moga miec ksztalt kolisty, owalny, wydluzony i L d., a nawet moga posiadac czesci proste, polaczone ze soba odcinkami zaokraglonemi, pozwalajace- mi na swobodne poruszanie w ich wnetrzu narzadu prowadzacego. PL