Wynalazek niniejszy dotyczy zaworu, posiadajacego dobre uszczelnienie i wyma¬ gajacego przy zamykaniu uzycia wzglednie malej sily, przyczem budowa takiego zaworu jest znacznie prostsza, niz zaworów zna¬ nych, W zaworze wedlug wynalazku zamyka¬ nie odbywa sie przy pomocy cisnienia plynu, przyczem swym wygladem zewnetrznym za¬ wór ten przypomina zwykly zawór, uszczel¬ niony skóra, a zamykany przeciwko cisnie¬ niu plynu. Glówna cecha zaworu wynalazku jest jego grzybek o ksztalcie stozka scietego, umieszczony w ten sposób, ze na wieksza plaska podstawe dziala zawsze cisnienie cie¬ czy, przyczem pomiedzy grzybkiem i narza¬ dem nastawczym istnieje pewien luz po¬ dluzny w celu samoczynnego zamkniecia pod wplywem cisnienia plynu, skoro tylko grzybek zostanie dostatecznie zblizony do gniazda; szersza powierzchnia plaska grzyb¬ ka jest umieszczona tak, iz w polozeniu za- mknietem plyn jest calkowicie oddzielony od uszczelki lub tulejki otaczajacej wrze¬ ciono zaworu.Inne szczególy i zalety wynalazku sa o- mówione ponizej.Wynalazek jest tytulem przykladu do¬ kladniej wyjasniony na zalaczonym rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy jednej z postaci wykonania zaworu, w którym pomiedzy grzybkiem i wrzecio-nem istnieje pewien luz, a fig. 2 — przekrój pionowy odmiennej postaci wykonania za¬ woru, w którym luz znajduje sie pomiedzy wrzecionem i narzadem uruchomiajafcym.Zawór wedlug fig. 1 posiada kadlub 1, wykonany jako odlew, który posiada z jed¬ nej strony króciec doplywowy 2, a z dru¬ giej strony króciec wyplywowy 3, przyczem króciec doplywowy posiada gwint 4, który pozwala na wlaczenie zaworu do przewo¬ dów, natomiast króciec wyplywowy 3 jest zakrzywiony wdól, tworzac wyplyw. Rozu¬ mie sie, ze króciec wyplywowy moze byc nagwintowany w tym celu, aby mozna bylo przykrecic do niego sitko lub inne urzadzenie i, oczywiscie, króciec ten moze byc równiez prosty i symetryczny wzgledem krócca do¬ plywowego tak, aby zawór mozna bylo wla¬ czac do przewodu, jako zawór odcinajacy.Krócce 2 i 3 siegaja do komór 5 i 6 w srodkowej czesci kadluba U Komora doplywowa 5 jest wykonana po¬ nizej komory wyplywowej 6. Przegroda po¬ miedzy dwiema komorami zawiera gniazdo 7, którego otwór, stanowiacy polaczenie obu komór, moze byc zamykany stozkowym grzybkiem 86, który otwiera sie w kierunku dolnej komory 5. Grzybek ten jest polaczony z wrzecionem 9 z pewnym niewielkim luzem podluznym, przyczem najlepiej jest, jezeli grzybek ten jest wewnatrz wydrazony. W wydrazeniu znajduje sie leb sruby 16, prze¬ puszczonej przez mniejsza podstawe grzybka i przykreconej do konca wrzeciona 9. Sto¬ zek posiada niewielki luz podluzny na sru¬ bie, przyczem celem tego luzu jest umozli¬ wienie docisniecia grzybka do gniazda pod dzialaniem cisnienia plynu, chociazby wrze¬ ciono nie zostalo jeszcze calkowicie wysu¬ niete wgóre. Wydrazenie w stozku jest za¬ mkniete po stronie wiekszej podstawy za- pomoca gwintowanego korka 17. Jak widac, przy takim ukladzie cisnienie plynu w ko¬ morze doplywowej 5 jest wywierane zawsze na wieksza podstawe scietego stozka 86.Srednica komory 5 jest dostatecznie wiel¬ ka, by plyn dogodnie przeplywal dookola grzybka, gdy ten zajmuje najnizsze poloze¬ nie. Wysokosc tej komory jest równa lub wieksza od wysokosci stozka w tym celu, a- by ten stozek mógl byc dostatecznie opu¬ szczony dla calkowitego odsloniecia otworu w gniezdzie.Górna czesc 20 wrzeciona 9 ponad gwin¬ towana czescia 11 jest w przekroju pryzma¬ tyczna i wpuszczona do podobnie uksztalto¬ wanego wglebienia wzdluz osi pokretla lOb tak, iz wrzeciono moze przesuwac sie wzgle¬ dem pokretla lOb tylko w kierunku osiowym.Pokretlo to posiada zewnetrzna cylindrycz¬ na cze&c 21, 1vpufczez&na do cylindryczne¬ go wglebienia, utworzonego w górnej czesci kadluba /, tak iz pokretlo moze obracac sie swobodnie. W sciance wglebienia wkrecona jest sruba 22, której koniec wchodzi"w okra¬ gly rowek 22' w pokretle. W ten sposób po¬ kretlo moze byc obracane, lecz nie moze przytem przesuwac sie w kierunku podluz¬ nym.W tej postaci wynalazku dolna komora doplywowa 5 jest zamknieta gwintowanym korkiem 23, wkreconym w otwór u dolu ko¬ mory, umozliwiajacy zalozenie grzybka i wrzeciona od spodu.Zawór ten dziala w sposób nastepujacy.Gdy grzybek zaworowy jest opuszczony, to plyn przeplywa z komory 5 do komory 6 przez otwór w gniezdzie 7. Plyn dzieki temu przeplywa przez gniazdo w tym kierunku, w którym jest zamykany zawór, gdy wiec za¬ wór jest prawie zamkniety, to plyn dociska grzybek do gniazda i moze zamknac je cal¬ kowicie, jezeli wrzeciono 9 jest dostatecznie podniesione. W zaworze tym mechanizm za¬ mykajacy nie podlega dzialaniu sily, która- by utrzymywala grzybek w polozeniu za¬ mkniecia przeciwko cisnieniu plynu: cisnie¬ nie to bowiem dziala w kierunku zamykania zaworu. Wazna zaleta tego zaworu jest to, ze cisnienie plynu dziala na szersza podsta¬ we grzybka, a wiec juz samo cisnienie powo¬ duje szybkie i pewne zamkniecie zaworu. _ 2 —Dzieki ? kóifelrtlktfjis pcfcretla Wrzeciona i grzybka, pokretlo moze tylko obracac sie, lecz nie moze przesuwac sie w kierunku osiowym, gdyz nie pozwala na to sruba 22. Ruch obro¬ towy pokretla przenosi sie na wrzeciono 9 zapomoca sprezenia pryzmatycznego, dzieki czemu wrzeciono to moze posuwac sie w kie¬ runku osiowym przy obracaniu sruby 11. Z chwila zniesienia luzu dolny koniec wrzecio¬ na oprze sie o mniejsza podstawe zaworu i odsunie go od gniazda, otwierajac przepllyw plynu. Poniewaz grzybek 86 jest tylko luzno polaczony z wrzecionem 9, przeto grzybek ten obraca sie bardzo malo lub prawie wcale nie obraca sie, a ruch jego jest przewaznie osiowy.Postac wykonania wedlug fig. 2 rózni sie od poprzedniego przykladu tern, ze grzybeK 8c jest pelny lub sztywno polaczony z wrze¬ cionem 9. Niezbedny luz podluzny istnieje w tym przypadku pomiedzy wrzecionem i po¬ kretlem. Wrzeciono 9c jest cylindryczne i przepuszczone przez tulejke 24, stanowiaca czesc pokretla lOc i posiadajaca w dolnej czesci gwint zewnetrzny 25, który moze byc wkrecony do górnej czesci kadluba 1. Gór¬ na czesc 26 tej tulejki jest cylindryczna, tak iz moze swobodnie obracac sie w cylindrycz¬ nej czesci 27 kadluba 1. Górny koniec 28 wrzeciona 9c posiada zwezona srednice i wchodzi do otworu w koncu tulei, trzymajac nagwintowanym koncem nakretke 29, mie¬ szczaca sie we wglebieniu w górnej czesci pokretla. Nakretka ta nie powinna dociskac wrzeciona do pokretla, wobec czego pomie¬ dzy obydwiema czesciami pozostaje luz po¬ dluzny, niezbedny do dociskania grzybka za¬ pomoca plynu.Podobnie, jak poprzednio, gwintowany korek 23 umozliwia zalozenie grzybka do dolnej komory 5.Dzialanie zaworu wedlug fig. 6 jest na¬ stepujace. Przy obracaniu pokretlo lOc po¬ suwa sie wdól dzieki gwintowi 25. Po znie¬ sieniu luzu obrzeze otworu na koncu tulei 24 zetknie sie z pierscieniowa powierzchnia po* miedzy zwezona i niezwezona czescia wrze¬ ciona 9c, dzieki czemu wrzeciono bedzie do¬ ciskane wdól, powodujac otwarcie zaworu.Dzieki luznemu sprzezeniu pokretla lOc z wrzecionem 9c wrzeciono to i grzybek zawo¬ rowy beda wykonywaly bardzo maly ruch obtfotbwy lub wcale nie beda sie obracaly, a zatem, jak i poprzednio, ruch zaworu jesi zasadniczo osiowy.Oczywiscie, szczególy konstrukcyjne za¬ woru Wedlug wynalazku moga ulegac zmia¬ nom, nie powodujac odchylenia od istoty wynalazku. PL