PL211665B1

PL211665B1 - Suplement diety, zwłaszcza dla diabetyków

Info

Publication number: PL211665B1
Application number: PL381198A
Authority: PL
Inventors: Barbara Kąkol; Magdalena Jezierska-Zięba; Jacek Cybulski; Mirosława Szpakiewicz; Robert Brzozowski
Original assignee: Inst Chemii Przemysłowej Im Prof Ignacego Mościckiego
Priority date: 2006-12-01
Filing date: 2006-12-01
Publication date: 2012-06-29
Also published as: PL381198A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest suplement diety, zwłaszcza dla diabetyków.

Owoc pietruszki od dawna jest stosowany, jako surowiec farmakopealny. Wyciągi z owoców pietruszki ogólnie wzmacniają organizm. W fitoterapii wykorzystywane jest działanie odkażające tych wyciągów na układ pokarmowy i układ moczowy.

Uprawiane są dwie odmiany pietruszki (Petroselinum sativum Hoffm. syn. Apium petroselinum L.): liściowa, z twardym, niejadalnym korzeniem, której liście wykorzystuje się do celów spożywczych, oraz częściej uprawiana - odmiana korzeniowa, z jadalnymi zarówno korzeniami jak i liśćmi.

Obie formy zawierają olejki eteryczne, nadające im specyficzny smak i zapach. Pietruszka liściowa jest bogatsza od korzeniowej w składniki odżywcze. Zawiera m.in.: sód, potas, magnez, wapń, żelazo, miedź, fosfor, fluor, chlor, karoten, witaminy: B1, B2, B6, C (dużo), kwas nikotynowy.

Pietruszka korzeniowa natomiast zawiera mniej fosforu, nie zawiera sodu, potasu, magnezu, wapnia, żelaza, miedzi, ma mniej witamin i białka. Liście, korzeń i owoce pietruszki zawierają:

- olejek eteryczny (np. owoce 2-7%, liście i korzeń 1-2%),

- tłuszcze (owoce - do 22%),

- cukry (diapiozę),

- flawonoidy (apigenina, kwercetyna, kamferol),

- kumaryny (umbeliferon, bergapten, kumarol),

- karotenoidy (wiolaksantyna, karoten, luteina),

- witaminy (C, kwas foliowy, witaminy (C - 0,3%, B1, P, PP,E, B6),

- sole mineralne (żelazo, miedź), poliacetyleny (falkarinon).

Olejek eteryczny pietruszki zawiera głównie alliloczterometoksybenzen, apiol (0,06-0,08%), mirystycynę, α-pinen.

Preparaty z owoców, korzenia i liści pietruszki otrzymuje się przez destylację z parą wodną lub ekstrakcję różnymi rozpuszczalnikami. Jako rozpuszczalniki stosuje się wodę, mieszaniny wodno-alkoholowe, alkohol, glikol 1,2-propylenowy, ditlenek węgla.

Ditlenek węgla w stanie ciekłym lub nadkrytycznym jest bardzo często stosowany do uzyskiwania najcenniejszych składników z surowców pochodzenia roślinnego. Jest on obojętny fizjologicznie, nie jest reaktywny w stosunku do większości substancji pochodzenia naturalnego, jest sterylny i bakteriostatyczny, łatwo oddziela się od produktu, jest niepalny i nieszkodliwy dla środowiska naturalnego (procesy w skali przemysłowej prowadzi się z pełną recyrkulacją ditlenku węgla).

Ekstrakcję ditlenkiem węgla prowadzi się pod wysokim ciśnieniem (10-20 MPa) i w stosunkowo niskich temperaturach (25-40°C), dzięki czemu ekstrahują się składniki niskowrzące - wrażliwe na wysoką temperaturę i wpływające na charakter zapachu - jak również wysokowrzące - odpowiedzialne za siłę i trwałość aromatu. Obecność wszystkich składników materiału roślinnego jest ważna, ponieważ składniki wykazują synergizm działania farmakologicznego.

Ekstrakty uzyskane z zastosowaniem ditlenku węgla charakteryzują się dużym stężeniem składników wpływających na zapach i aromat. Korzystne działanie farmakologiczne ekstraktów pietruszki można osiągnąć przez podawanie ich w formie skoncentrowanych suplementów diety o działaniu ogólnie wzmacniającym i zwiększających odporność organizmu.

Okazało się również, że ekstrakty z owoców pietruszki mogą być zastosowane, jako dietetyczny środek spożywczy o działaniu neutralizującym przykry zapach z ust, spowodowany wydzielaniem się acetonu u diabetyków. Aceton powstaje w wyniku spalania tłuszczów przy niedoborze insuliny.

Przedmiotem wynalazku jest suplement diety, zwłaszcza dla diabetyków, który stanowi preparat zawierający ekstrakt z owoców pietruszki korzeniowej lub liściastej uzyskany przez ekstrakcję tych owoców ditlenkiem węgla, naniesiony na wysuszony i sproszkowany korzeń pietruszki, przy czym ilość ekstraktu wynosi 0,1-2% wagowych w stosunku ilości do wysuszonego i sproszkowanego korzenia pietruszki, lub rozpuszczony w oleju jadalnym, przy czym ilość ekstraktu wynosi 0,1-2,0% wagowych w stosunku do ilości oleju jadalnego.

Suplement diety według wynalazku zawierający wysuszony i sproszkowany korzeń pietruszki korzystnie ma postać kapsułek żelatynowych twardych.

Suplement diety według wynalazku zawierający olej jadalny korzystnie ma postać kapsułek żelatynowych miękkich.

Przedmiotem wynalazku jest również suplement diety, zwłaszcza dla diabetyków, zawierający ekstrakt z owoców pietruszki korzeniowej lub liściastej, w którym zawartość apiolu wynosi 0,03-0,09% wagoPL 211 665 B1 wych i zawartość mirystycyny wynosi 0,001-0,02% wagowych, uzyskany przez ekstrakcję owoców pietruszki olejem jadalnym.

Suplement diety zawierający olejowy ekstrakt owoców pietruszki korzystnie ma postać kapsułek żelatynowych miękkich.

Zawartość apiolu i mirystycyny w ekstrakcie olejowym oznaczano metodą HPLC (High Performance Liquid Chromatography).

Ekstrakt olejowy może być bezpośrednio stosowany, jako dodatek do żywności, zarówno w celach zdrowotnych jak i jako dodatek smakowy i zapachowy.

Analiza ekstraktów z owoców pietruszki uzyskanych przez ekstrakcję ditlenkiem węgla, przeznaczonych do wytworzenia suplementu diety według wynalazku, wykonana metodą GC-MS, wykazała, że zawierają one α-pinen (5-10%), β-pinen (4-12,%), sabinen (0,1-1,%), β-myrcen (0,1-0,5%), limonen (0,1-0,8%), β-tujen (0,2-1,2%), γ-terpinen (1,0-4,1%), 1,4-p-mentadien (0,1-1,4%), myrcenal (1,0-2,5%), octan pmenten-8-ylu (0,1-0,9%), carotol (0,1-0,9%), mirystycyna (5-21%), apiol (12-40%), tłuszczowe kwasy nasycone i nienasycone C16-C20 i ich estry metylowe i etylowe (20-50%).

Ekstrakt ten naniesiony na wysuszony i sproszkowany korzeń pietruszki lub zmieszany z olejem jadalnym może być stosowany bezpośrednio, jako dodatek do żywności w celach smakowych, zapachowych lub zdrowotnych.

Ekstrakty z owoców pietruszki korzeniowej lub liściastej otrzymano przez ekstrakcję ditlenkiem węgla w stanie ciekłym lub nadkrytycznym w temperaturze 25-40°C pod ciśnieniem 10-20 MPa przez 6-18 godzin z wydajnością 2,6-3,4%.

Ekstrakty z owoców pietruszki korzeniowej lub liściastej otrzymywano przez ekstrakcję olejem jadalnym w temperaturze do około 30°C przez 72 godziny. Do ekstrakcji używano rozdrobnionych i oczyszczonych owoców pietruszki ilości 5-20% w stosunku do ilości oleju.

P r z y k ł a d I. W ekstraktorze o pojemności 170 cm³, w którym umieszczano 101,3 g owoców pietruszki korzeniowej i poddawano ekstrakcji.

Strumień 0,8 m³ ditlenku węgla pod ciśnieniem 20 MPa dozowano za pomocą pompy do ekstraktora. Ekstraktor umieszczony był w łaźni wodnej w temperaturze 40°C.

Proces prowadzono przez 18 godzin. Strumień ditlenku węgla, z rozpuszczonym w nim ekstraktem, rozprężano za pomocą zaworu dławiącego do ciśnienia atmosferycznego i kierowano do odbieralnika szklanego o pojemności 100 cm³, umieszczonego w łaźni alkoholowej o temperaturze ok. -30°C. Z odbieralnika strumień ditlenku węgla kierowany był poprzez rotametr do miernika gazu i dalej do atmosfery.

Otrzymano 3,41 g ekstraktu z owoców pietruszki korzeniowej o następującym składzie:

α-pinen (7,7%), β-pinen (9,0%), sabinen (0,90%), β-myrcen (0,25%),limonen (0,33%), β-tujen (0.80%), γ-terpinen (2,10%), 1,4-p-mentadien (0,44%), myrcenal (1,52%), octan p-menten-8-ylu (0,45%), carotol (0,34%), mirystycyna (12,59%), apiol (27,85%), tłuszczowe kwasy nasycone i nienasycone C16-C20 i ich estry metylowe i etylowe (35,56%).

P r z y k ł a d II. Ekstrakt uzyskany według opisu w przykładzie I nanoszono na wysuszony korzeń pietruszki w następujący sposób:

Do młyna kulowego wprowadzono 100 g suszonego korzenia pietruszki i mielono przez 1 godzinę. Po tym czasie w czasie pracy dozowano 1 g ekstraktu przez 0,5 godziny. Po zakończeniu dozowania mieszano jeszcze przez 1 godzinę w celu ujednolicenia preparatu. W tak otrzymanym preparacie oznaczano zawartość apiolu i mirystycyny metodą HPLC. Kolumna o długości 250 mm i średnicy 4,6 mm wypełnioną fazą typ C-18. Faza ruchoma metanol: bufor fosforanowy pH 2,5. Przepływ fazy ruchomej wynosił 1 ml/min, długość fali λ = 210 nm, detektor UV/VIS.

Preparat zawierał 0,09% apiolu i 0,01% mirystycyny i był kapsułkowany w żelatynowe kapsułki twarde.

P r z y k ł a d III. Ekstrakt uzyskany według opisu w przykładzie I mieszano ze słonecznikowym olejem jadalnym w ten sposób, że na jedną część wagową ekstraktu stosowano 100 części wagowych oleju jadalnego. Po dokładnym wymieszaniu oznaczano zawartość apiolu i mirystycyny metodą HPLC według opisu w przykładzie II. Preparat zawierał 0,05% apiolu i 0,004% mirystycyny i był kapsułkowany w żelatynowe kapsułki miękkie.

P r z y k ł a d IV. W ekstraktorze o pojemności 170 cm³, w którym umieszczano 102,5 g owoców pietruszki liściowej i poddawano ekstrakcji.

Strumień 0,75m³ ditlenku węgla pod ciśnieniem 20MPa dozowano za pomocą pompy do ekstraktora. Ekstraktor umieszczony był w łaźni wodnej w temperaturze 25°C. Proces prowadzono przez 16 godzin. Strumień ditlenku węgla, z rozpuszczonym w nim ekstraktem, rozprężano za pomocą zaworu dławiącego

PL 211 665 B1 do ciśnienia atmosferycznego i kierowano do odbieralnika szklanego o pojemności 100 cm³ umieszczonego w łaźni alkoholowej o temperaturze ok. -30°C. Z odbieralnika strumień ditlenku węgla kierowany był poprzez rotametr do miernika gazu i dalej do atmosfery.

Otrzymano 2,70 g ekstraktu z owoców pietruszki liściowej o składzie: α-pinen (9,8%), β-pinen (9,7%), sabinen (3,80%), β-myrcen (4,75%), limonen (3,83%), β-tujen (1.80%), γ-terpinen (2,90%), 1,4-pmentadien (5,44%), myrcenal (1,52%), octan p-menten-8-ylu (2,55%), carotol (1,97%), mirystycyna (11,77%), apiol (35,55%), tłuszczowe kwasy nasycone i nienasycone C16-C20 i ich estry metylowe i etylowe (4,50%).

P r z y k ł a d V. Ekstrakt uzyskany według opisu w przykładzie IV nanoszono na wysuszony korzeń pietruszki w następujący sposób:

Do młyna kulowego wprowadzono 100 g suszonego korzenia pietruszki i mielono przez 1 godzinę. Po tym czasie w czasie pracy dozowano 0,5 g ekstraktu przez 0,5 godziny. Po zakończeniu dozowania mieszano jeszcze przez 1 godzinę w celu ujednolicenia preparatu. W tak otrzymanym preparacie oznaczano zawartość apiolu i mirystycyny metodą HPLC. Kolumna o długości 250 mm i średnicy 4,6 mm wypełnioną fazą typ C-18. Faza ruchoma metanol: bufor fosforanowy pH 2,5. Przepływ fazy ruchomej wynosił 1 ml/min, długość fali λ = 210 nm, detektor UV/VIS.

Preparat zawierał 0,06% apiolu i 0,02% mirystycyny i był kapsułkowany w żelatynowe kapsułki twarde.

P r z y k ł a d VI. Ekstrakt uzyskany według opisu w przykładzie IV mieszano z olejem jadalnym z oliwek w ten sposób, że na jedną część wagową ekstraktu stosowano 150 części wagowych oleju jadalnego. Po dokładnym wymieszaniu oznaczano zawartość apiolu i mirystycyny metodą HPLC według opisu w przykładzie II. Preparat zawierał 0,03% apiolu i 0,007% mirystycyny i był kapsułkowany w żelatynowe kapsułki miękkie.

P r z y k ł a d VII. W kolbie stożkowej umieszczono 3 g owoców pietruszki korzeniowej, dodano 28 g oleju sojowego jadalnego i mieszano w temperaturze 20°C przez 72 godziny bez dostępu światła. Po tym czasie zawartość kolby sączono i otrzymano żółty klarowny ekstrakt olejowy o charakterystycznym zapachu pietruszki. Zawartość apiolu i mirystycyny w ekstrakcie oznaczano metodą HPLC według opisu w przykładzie II.

Otrzymano 22,14 g ekstraktu z owoców pietruszki korzeniowej o zawartości apiolu 0,04% i mirystycyny 0,007%. Preparat był kapsułkowany w żelatynowe kapsułki miękkie.

P r z y k ł a d VIII. W kolbie stożkowej umieszczono 4 g owoców pietruszki liściowej, dodano 28 g oleju sojowego i mieszano w temperaturze 30°C przez 72 godziny. Po tym czasie zawartość kolby sączono i otrzymano żółty klarowny ekstrakt olejowy o charakterystycznym zapachu pietruszki. Zawartość apiolu i mirystycyny w ekstrakcie oznaczano metodą HPLC według opisu w przykładzie II.

Otrzymano 22,17 g ekstraktu z owoców pietruszki liściowej o zawartości apiolu 0,09% i mirystycyny 0,019%. Preparat był kapsułkowany w żelatynowe kapsułki miękkie.

Uzyskany ekstrakt mieszano z sojowym olejem jadalnym w stosunku wagowym 1:1. Po dokładnym wymieszaniu oznaczano zawartość apiolu i mirystycyny metodą HPLC według opisu w przykładzie II. Preparat zawierał 0,04% apiolu i 0,007% mirystycyny i był kapsułkowany w żelatynowe kapsułki miękkie.

Claims

1. Suplement diety, zwłaszcza dla diabetyków, znamienny tym, że stanowi go preparat zawierający ekstrakt z owoców pietruszki korzeniowej lub liściastej uzyskany przez ekstrakcję tych owoców ditlenkiem węgla, naniesiony na wysuszony i sproszkowany korzeń pietruszki, przy czym ilość ekstraktu wynosi 0,1-2% wagowych w stosunku do ilości wysuszonego i sproszkowanego korzenia pietruszki, lub rozpuszczony w oleju jadalnym, przy czym ilość ekstraktu wynosi 0,1-2,0% wagowych w stosunku do ilości oleju jadalnego.

2. Suplement diety według zastrz. 1, znamienny tym, że suplement diety zawierający wysuszony i sproszkowany korzeń pietruszki ma postać kapsułek żelatynowych twardych.

3. Suplement diety według zastrz. 1, znamienny tym, że suplement diety zawierający olej jadalny ma postać kapsułek żelatynowych miękkich.

4. Suplement diety, zwłaszcza dla diabetyków, znamienny tym, że zawiera ekstrakt z owoców pietruszki korzeniowej lub liściastej, w którym zawartość apiolu wynosi 0,03-0,09% wagowych i zawartość mirystycyny wynosi 0,001-0,02% wagowych, uzyskany przez ekstrakcję owoców pietruszki olejem jadalnym.

5. Suplement diety według zastrz. 4, znamienny tym, że ma postać kapsułek żelatynowych mięk-