Najdluzszy czas trwania patentu do 8 maja 1948 r.W patencie Nr 18382 jest opisany spo¬ sób wyrobu rurek szklanych, polegajacy na tern, ze podczas ciagnienia rurki nadaje sie jej oprócz ruchu postepowego równiez ruch obrotowy. Rurka wykonywa wiec ruch sru¬ bowy, który umozliwia równomierne jej chlodzenie, pozwala na otrzymanie dobrze wyprostowanej rurki i na unikniecie jej splaszczen. Ruch obrotowy posiada zatem te zalete, ze unika sie skrecenia rurki, gdy ta jest ciagniona z masy, której nadaje sie równiez ruch obrotowy. Ruch ten udziela sie rurce zapomoca krazków prowadni¬ czych, nachylonych wzgledem osi rurki.Urzadzenie, opisane w powyzszym pa¬ tencie, wymaga stosowania dwóch rzedów krazków, ujmujacych miedzy siebie rurke tak, iz otrzymuje sie dostateczny stopien przylegania rurki do krazków, w celu na¬ dania jej ruchu obrotowego.Uklad ten jest jednak niedogodny w przypadku zastosowania go do wyrobu rur¬ ki na takim jej odcinku, na którym tempe¬ ratura szkla jest tak wysoka, iz rurka po¬ siada jeszcze pewna plastycznosc. Zdarza sie to zwlaszcza wtedy, gdy dzialanie wy¬ ciagajace krazków ma byc zastosowane pod¬ czas ciagnienia zapomoca nachylonych kraz¬ ków wzdluz calej powierzchni ciagnienia.Wówczas w czesci .rurki, znajdujacej sie wpoblizu pieca, nie mozna zastosowac po¬ dwójnego krazka, chcac otrzymac dosta-teczne jej przyleganie do niego, bez obawy splaszczenia rurki.Przedmiotem wynalazku jest ulepszenie sposobu wedlug wspomnianego patentu.Ulepszenie polega na tern, ze rurka jest prowadzona dzieki tarciu zapomoca kraz¬ ków, rozmieszczonych tak, iz wywoluja dzialanie na rurke pary sil, wskutek czego rurka obraca sie, posuwajac sie naprzód.Wedlug innej odmiany sposobu pod rurka sa przewidziane krazki z kolnierzami o od¬ powiednim profilu, (przyczem osie tych krazków tworza pewien kat z osia rurki tak, iz rurka posiada dwa punkty zetkniecia sie z kolnierzami kazdego krazka. Rurka moze posiadac trzeci pumlkt zetkniecia sie z kaz¬ dym krazkiem, polozony na spodzie wgle¬ bienia krazka, to jest w plaszczyznie syme- trji krazka.Dzieki temu, ze krazki maja boczne kol¬ nierze i sa ustawione pod takim katem wzgledem osi rurki, iz rurka styka sie nie- tylko z dnem rowka na krazku, lecz rów¬ niez z dwoma kolnierzami, moment skreca¬ jacy, wywierany na rurke, zwieksza sie bar¬ dzo znacznie, wskutek czego rurka wyko¬ nywa zadany ruch srubowy, przyczem nie trzeba dodawac do kazdego krazka innego krazka, dociskajacego rurke zgóry.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia widok zprzodu krazka wedlug wynalazku, fig. 2 — widok krazka zgóry, fig. 3 — osadzenie krazka, umozliwiajace zmiane jego nachylenia, fig. 4 — widok zgóry urzadzenia wedlug fig. 3, a fig. 5 — zespól krazków o zmiennem nachyleniu.Fig. 1 i 2 wyjasniaja w jaki sposób moz¬ na osiagnac nietylko normalne zetkniecie sie rurki z kadlubem krazka, ale i zetkniecie sie rurki z obydwoma jego kolnierzami, na¬ dajac tym kolnierzom odpowiedni ksztalt i nachylajac odpowiednio os krazka. Jesli krazek 1 obraca sie np. w kierunku strzalki / (napedzany np. zapomoca silnika lub za¬ pomoca samej rurki podczas jej ciagnienia) i jesli plaszczyzna krazka dla obserwatora, który zmienia swe polozenie razem z rurka, jest nachylona w lewo, wówczas w stosunku do tego obserwatora rurka zostanie wpra¬ wiona w ruch obrotowy od lewej strony ku prawej, jak zaznaczono strzalka f1, Z fig. 1 i 2 wynika, ze kolnierze 2 i 3 krazka styka¬ ja sie z rurka w punktach a i 6 przed i za punktem zetkniecia sie c rurki z krazkiem.Kierunek nachylenia kolnierzy wzgledem punktów a i 6 jest obrany tak, ze dzieki tar¬ ciu, rurka zostaje pociagnieta podczas ob¬ rotu krazka. Kolnierze powoduja oddzialy¬ wanie na rurke pary sil o dostatecznej wiel¬ kosci, jesli tylko bedzie odpowiednio wyzy¬ skane dzialanie ciezaru rurki na krazki, bez potrzeby zwiekszenia jej przylegania do krazków zapomoca drugiego rzedu kraz¬ ków, umieszczonego nad krazkami pierw- szemi.Poza tern moze byc korzystna taka zmia¬ na cisnienia, wywieranego zapomoca kol¬ nierzy na rurke, aby wartosc pary sil, dzia¬ lajacej na rurke, zmieniala sie w zaleznosci od wisnosci rurki w róznych jej punktach.Mozna to osiagnac, nadajac krazkom na¬ chylenie, które daloby sie zmieniac i regu¬ lowac podczas pracy wyciagarki.Fig. 3 i 4 przedstawiaja inna odmiane wykonania urzadzenia nastawczego kraz¬ ków. Os 4, na której osadzony jest krazek 1, przechodzi przez czopy 5 i 6, umieszczo¬ ne na nastawnej ramie, utworzonej w po¬ staci równolegloboku przegubowego, które¬ go boki 7 i 8 pozostaja równolegle do osi i sa osadzone wahliwie na przegubach 9 i 10.Przesuwajac równoleglobok zapomoca u- chwytu 1.1, który moze byc ustalony w okre- slonem polozeniu, osiaga sie zmiane polo¬ zenia osi krazków wzgledem osi rurki. Sto¬ pien regulacji zalezy od wymiarów czesci urzadzenia, twiorzacych równolegloboik.Moze okazac sie pozyteczna jednoczesna zmiana miejsca przylegania rurki w kilku krazkach, umieszczonych jeden za drugim.Mozna to osiagnac, umieszczajac wszystkie — 2 —krazki na równolsgloboku przegubowym 12 wedlug fig. 5. Dzialanie tego równoleglobo- ku jest takie samo, jak w urzadzeniu wedlug fig. 4. Zapomoca jednego tylko ruchu rów- nolegldboku 12 mozna odpowiednio nasta¬ wic wszystkie krazki 1. PL