Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu o- sadzenia silnie obciazonych lozysk kulko¬ wych lub walkowych, zwlaszcza lozysk w walcarkach, W lozyskach kulkowych i walkowych, wcisnietych niedosc silnie, wystepuje pod¬ czas pracy zjawisko, nazywane w technice lozysk kulkowych „jezdzeniem". „Jezdze¬ nie", oznaczajace przesuw pierscienia lozy¬ skowego wzgledem czopa walu, wywoluje zuzywanie sie pierscienia i walu, a nawet moze spowodowac uszkodzenie silne tra¬ cych sie bez smaru metalicznych powierzch¬ ni pierscienia lozyskowego i czopa. Zjawi¬ sko to bywa czestokroc powodem pekania wewnetrznego pierscienia lozyskowego. Na¬ wet, gdy lozysko jest silnie wtloczone na czop, „jezdzenie" moze nastapic wskutek tego, ze obciazone kulki i walki zostaja wci¬ sniete w pierscien lozyskowy, który wydlu¬ za sie, co powoduje zwiekszenie sie jego srednicy wewnetrznej. Zuzycie szczeliny i bezsmarowe silne tarcie powstaje stad, ze „jezdzenie" zachodzi miedzy suchemi po¬ wierzchniami niesmarowanemi. W kazdym razie wal podczas osadzania lozyska jest zwykle smarowany olejem. Podczas wtla¬ czania pierscienia na wal olej, zawarty mie¬ dzy temi czesciami, zostaje jednak stopnio¬ wo z pomiedzy nich wycisniety.„Jezdzeniu" mozna w kazdym razie za¬ pobiec dostatecznie silnem wtloczeniem lo¬ zyska, nastrecza to jednak trudnosci przy zakladaniu i rozbieraniu lozyska,Stosownie do wynalazku przy osadzeniu lozyska kulkowego lub walkowego nalezy pozostawiac pewien luz,? umozliwiajacy tworzenie sie warstewki oleju w znany spo¬ sób pomiedzy wewnetrznym pierscieniem lozyskowym a walem, przyczem nalezy za¬ pewnic doplyw smaru w tern miejscu.Dzieki luzowi zachodzi oczywiscie ,,jez¬ dzenie", co jednak nie jest szkodliwe dzieki warstewce oleju, znajdujacej sie miedzy wewnetrznym pierscieniem lozyskowym a walem. Dostateczny doplyw smaru mozna zapewnic w dowolny odpowiedni sposób.Poza tern zaleta osadzenia lozyska wedlug wynalazku jest to, ze latwo jest lozysko zdjac lub zalozyc.Stosowano juz luzne osadzenie lozyska na szybkobieznych walach wirówek, aby wal mógl przesuwac sie w kierunku osi. Do luzu miedzy walem a lozyskiem doprowadza sie wówczas w znany sposób olej. Olej ten ma na celu tlumienie drgan. Jednakze warunki pracy silnie obciazonych lozysk, a zwlaszcza lozysk w walcarkach, sa zupelnie inne, niz lozysk w wirówkach. W przypadku walcar¬ ki olej nie jest potrzebny do tlumienia drgan, lecz warstewka oleju powinna byc tego rodzaju, aby mogla wytrzymac cisnie¬ nie.Doprowadzanie oleju najlepiej jest u- skuteczniac miedzy pierscieniem lozysko¬ wym a walem przez otwory, wywiercone w wale.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia lozysko walca walcarki w przekroju podluznym, a fig. 2 — przekrój wzdluz linji //—II na fig. 1.Na czopie 1 walca 2 osadzone sa dwa lo¬ zyska kulkowe 3 i 4, przyczem lozysko 4, grubsze od lozyska 3, jest wykonane jako lozysko prowadnicze i wytrzymuje ewen¬ tualny nacisk osiowy. Lozysko 4 jest za¬ opatrzone w podzielony pierscien ze¬ wnetrzny, dzieki czemu moze byc usunie¬ ty luz w lozysku. Lozyska sa umieszczone w oslonie lozyskowej 5, przyczem pierscie¬ nie zewnetrzne lozysk sa naprezane zapo- moca wkreconej w oslone lozyskowa na¬ kretki pierscieniowej 6, która jest wykona¬ na jednoczesnie tak, iz tworzy czesc dlaw- nicy grzebieniastej. Pierscien wewnetrzny 4 lozyska jest zacisniety pomiedzy wystepem 7 na czopie 1 a tuleja kolpakowa 8, która jest docisnieta do pierscienia zapomoca na¬ kretki 9, nakreconej na srube 10, wkrecona w czop. Tuleja 8 na koncu, przylegajacym do pierscieni, posiada taki ksztalt, iz two¬ rzy druga polówke dlawnicy grzebienia¬ stej. Tuleja 8 jest przecieta w czterech miej¬ scach, aby mozna bylo zalozyc sprzeglo na czop sprzeglowy.Zamiast zwyklego silnego wtlaczania lo¬ zyska na czopie, w miejscu 11 i 12 pozo¬ stawiony jest niewielki luz, wystarczajacy jednak do wytworzenia w tern miejscu war¬ stewki oleju. Przy srednicy czopa, wyno¬ szacej 200 mm, potrzebny jest luz w kie¬ runku promienia, okolo 0,1 mm. Doplyw o- leju do powierzchni 11 i 12 odbywa sie pod¬ czas obrotu czopa z komory 13, wykonanej w czopie i wypelnionej olejem, z której o- lej doplywa do tych powierzchni przez sze¬ reg kanalów promieniowych 14 i 15. Olej rozplywa sie miedzy pierscieniem lozysko¬ wym a czopem tak, iz zachodzi „jezdzenie" miedzy dobrze smarowanemi powierzchnia¬ mi, co nie wywoluje zadnych przykrych nastepstw.W przykladzie, przedstawionym na ry¬ sunku, komora w czopie jest zamknieta sru¬ ba 10. Komore napelnia sie podczas zakla¬ dania lozyska i podczas wymiany walców, gdy lozyska rozbiera sie. Oczywiscie, moz¬ na tu zastosowac urzadzenie do napelniania oleju bez rozbierania lozyska. PL